Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlar ve TCK 218 Artırımı

Basın yayın yoluyla işlenen suçlar, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 218. maddesindeki ortak hüküm ile ayrı bir rejime bağlanmıştır. Maddeye göre kamu barışına karşı suçlar bölümünde tanımlanan suçların basın ve yayın yoluyla işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranına kadar artırılır; buna karşılık haber verme sınırlarını aşmayan ve eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmaz. Böylece aynı madde hem bir ağırlaştırıcı neden hem de bir hukuka uygunluk sınırı getirmektedir.

Uygulamada maddenin ağırlığı sosyal medya dosyalarında hissedilir: bir paylaşımın herkese açık olup olmadığı, hem suçun oluşumunu hem de cezanın artırılmasını doğrudan etkiler. Çorum ceza avukatı olarak Kargı ve Uğurludağ başta olmak üzere ilçelerden gelen dosyalarda, basın yayın yoluyla işlenen suçlar bakımından en sık görülen eksiklik, hesabın erişim durumunun hiç araştırılmaması ve 218. maddenin son cümlesinin tartışılmadan geçilmesidir.

Basın yayın yoluyla işlenen suçlar ve TCK 218’in kapsamı

218. madde bağımsız bir suç tipi değildir; “ortak hüküm” niteliğiyle kendisinden önce gelen maddelerde tanımlanan suçlara uygulanır. Bu kapsamda halk arasında korku ve panik yaratmak, suç işlemeye tahrik, halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama, suçu ve suçluyu övme ile kanunlara uymamaya tahrik suçları sayılabilir. Artırım oranı “yarı oranına kadar” biçiminde belirlendiğinden mahkemenin takdir yetkisi vardır ve bu takdirin gerekçesi karara yansıtılmalıdır. Maddenin tam metni 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu üzerinden incelenebilir.

Sosyal medya paylaşımları basın ve yayın yolu sayılır mı?

TCK 6/1-g bendi, “basın ve yayın yolu ile” deyimini her türlü yazılı, görsel, işitsel ve elektronik kitle iletişim aracıyla yapılan yayınlar olarak tanımlar. Yargıtay bu tanımdan hareketle, herkese açık sosyal medya hesaplarından yapılan paylaşımları basın ve yayın yolu kabul etmekte ve 218. maddenin uygulanmasını aramaktadır. Buna karşılık paylaşım yalnızca arkadaş listesine açıksa hem aleniyet hem de artırım yeniden tartışılmalıdır. Bu nedenle savunmanın ilk talebi, hesabın ve paylaşımın gizlilik ayarının ekran görüntüleri ve açık kaynak araştırma raporu üzerinden kesin olarak tespit edilmesi olmalıdır.

Haber verme sınırlarını aşmayan düşünce açıklamaları

Maddenin son cümlesi, ifade ve basın özgürlüğünü koruyan bir hukuka uygunluk sınırıdır. Yerleşik içtihada göre haber verme ve eleştirme hakkının kabulü için haberin gerçek ve güncel olması, açıklanmasında kamu ilgisi ve yararının bulunması, açıklanış şekliyle konusu arasında düşünsel bir bağ bulunması gerekir. Eleştirinin doğasından kaynaklanan sertlik suç oluşturmaz; eleştiri övgü olmadığına göre kırıcı ve incitici olması da doğaldır. Sınır, seçilen ifadelerin haber verme amacını aşması ve haber içeriğiyle bağlantısı olmayan isnatlara yer verilmesidir. Kararların tam metinleri Yargıtay Karar Arama sistemi üzerinden incelenebilir.

Basın yayın yoluyla işlenen suçlarda Yargıtay kararları

Aşağıda, basın yayın yoluyla işlenen suçlar uygulamasına yön veren güncel Yargıtay içtihatlarının konusu ve vardığı sonuç özetlenmiştir:

• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 04.03.2024 tarih, 2023/4147 E. – 2024/2010 K. sayılı kararı: Basın mensubu olan sanık, bir televizyon programındaki sözleri nedeniyle TCK 214 ve 218/1 uyarınca adli para cezası ile cezalandırılmıştı. Daire, konuşmanın bütünü değerlendirildiğinde sanığın kastının halkı suç işlemeye tahrik etmek değil, kaos yaşanmaması için toplumu uyarmak olduğunu belirterek, suç işleme kastıyla hareket etmeyen sanık hakkında CMK 223/2-c uyarınca beraat kararı verilmesi gerektiğini söylemiş ve hükmü bozmuştur.
• Yargıtay 4. Ceza Dairesi 24.12.2025 tarih, 2023/13090 E. – 2025/21125 K. sayılı kararı: Dini değerleri alenen aşağılama iddiasına konu paylaşımların ekran görüntülerinde, içeriğin yalnızca arkadaş listesi tarafından görülebileceğine dair işaret bulunmaktaydı. Daire, aleniyetin suçun kurucu unsuru olduğunu belirterek paylaşımların herkes tarafından görülebilir nitelikte mi olduğunun kesin olarak tespiti gerektiğini, kabule göre de TCK 218 uyarınca artırım yapılmamasının hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 13.06.2023 tarih, 2023/986 E. – 2023/4588 K. sayılı kararı: Sanık, bir sosyal paylaşım sitesinde mezhep farklılığına dayanarak halkın bir kesimini alenen aşağılayan bir paylaşım yapmıştı. Daire, paylaşımın düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceğini, TCK 216’daki suçun unsurlarının oluştuğunu ve yazıların sosyal medyada paylaşıldığı anlaşıldığından cezada TCK 218 uyarınca artırım yapılmasında da isabetsizlik bulunmadığını belirtmiştir.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 22.09.2025 tarih, 2023/2295 E. – 2025/6799 K. sayılı kararı: Yargılamaya konu paylaşımların sanığın herkese açık sosyal medya hesabından yapıldığı tespit edilmiş olmasına rağmen cezada artırıma gidilmemişti. Daire, yerleşmiş içtihatlarına atıfla TCK 218/1 uyarınca artırım yapılması gerektiğinin gözetilmemesini hukuka aykırı bulmuş ve hükümdeki bu eksikliği bozma nedeni olarak göstermiştir.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 23.06.2025 tarih, 2023/2268 E. – 2025/5120 K. sayılı kararı: Suç tarihinde on yedi yaşında olan ve paylaşımlarını sildiğini beyan eden suça sürüklenen çocuk hakkında temel hapis cezası en üst sınırdan tayin edilmişti. Daire, bunun orantılılık ilkesine ve hakkaniyete aykırı olduğunu; ayrıca suçu basın ve yayın yoluyla işlediği anlaşılan fail hakkında TCK 218 uyarınca artırım yapılması gerektiğinin gözetilmemesini hukuka aykırı bulmuştur.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 08.09.2025 tarih, 2023/4355 E. – 2025/6322 K. sayılı kararı: Sanığın sosyal medya hesabında yayınladığı video nedeniyle açılan davada ilk derece ve bölge adliye mahkemesi farklı bir nitelendirmeye gitmişti. Daire, paylaşımın rahatsızlık duyan vatandaşların ihbarları da gözetildiğinde kamu barışını bozmaya elverişli olduğunu ve eylemin TCK 216/3 ile 218/1 maddelerinde düzenlenen suçu oluşturduğunu belirterek, suç vasfında yanılgıya düşülmesini hukuka aykırı bulmuştur.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 25.06.2024 tarih, 2023/3894 E. – 2024/5278 K. sayılı kararı: Açık kaynak araştırmasına göre sanığın sosyal medya hesabı herkese açık durumdaydı ve suç basın yayın yoluyla işlenmişti. Daire, cezada TCK 218 uyarınca artırım yapılması gerektiğinin gözetilmediğini tespit etmiş; ancak aleyhe temyiz bulunmadığından bu eksikliği bozma nedeni yapmamıştır. Karar, artırımın re’sen uygulanamayacağını göstermesi bakımından önemlidir.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 05.01.2026 tarih, 2025/4979 E. – 2026/45 K. sayılı kararı: Bölge adliye mahkemesi, sanığın yorumlarını herkese açık bir sosyal medya hesabından paylaşması nedeniyle TCK 218/1 uyarınca artırıma gidilmesi gerektiğini, ancak aleyhe istinaf bulunmadığından bu hususu yalnızca eleştiri konusu yaptığını belirtmişti. Daire, bölge adliye mahkemesinin bu eleştirisinin hukuka uygun olduğunu kabul etmiştir.
• Yargıtay 12. Ceza Dairesi 01.02.2017 tarih, 2015/11112 E. – 2017/637 K. sayılı kararı: Daire, TCK 6/1-g bendindeki “basın ve yayın yolu ile” deyiminin her türlü yazılı, görsel, işitsel ve elektronik kitle iletişim aracıyla yapılan yayınları kapsadığını vurgulamıştır. Mağdurun resmini sahte bir sosyal medya hesabı üzerinden belirsiz sayıda kişinin görgüsüne sunan sanık hakkında yarı oranında artırım yapılmamasını eksik ceza tayini sayarak kanuna aykırı bulmuştur.

Çorum’da basın yayın yoluyla işlenen suçlarda savunma

Bu dosyalarda savunma iki eksende kurulur. İlk eksen suçun kendisidir: ifadelerin eleştiri ve haber verme sınırı içinde kalıp kalmadığı, kastın bu sınırı aşıp aşmadığı. İkinci eksen artırımdır: hesabın erişim ayarı, paylaşımın görünürlüğü ve açık kaynak araştırma raporunun içeriği denetlenmelidir. İlgili suç tipleri bakımından halkı kin ve düşmanlığa tahrik (TCK 216) ve kanunlara uymamaya tahrik (TCK 217) incelemelerimiz de bu değerlendirmeyi tamamlar.

Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu, basın yayın yoluyla işlenen suçlar iddiasıyla yürütülen soruşturma ve kovuşturmalarda; Kargı ve Uğurludağ dâhil tüm ilçelerden gelen dosyalarda Çorum ceza avukatı olarak savunma hizmeti vermektedir. Paylaşımın silinmesi hâlinde bile ekran görüntüleri ve raporlar dosyaya girdiğinden, ilk ifadeden itibaren hukuki destek almak önem taşır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz. Çorum Barosu Sicil No: 996.