İçeriğe atla Miras hukuku; bir kişinin ölümüyle birlikte malvarlığının mirasçılara geçişini, mirasçılık belgesinin alınmasını, mirasın reddini, saklı payların korunmasını ve mirasçılar arasındaki paylaşım uyuşmazlıklarını kapsar. Av. Enes Mantı Hukuk Bürosu, Çorum ve ilçelerinde mirasçılık belgesi, mirasın reddi, tenkis, muris muvazaası ve ortaklığın giderilmesi davalarında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.
Miras süreçleri çoğu zaman aile içinde hassas ilişkilerin, taşınmaz paylaşımının ve kesin hak düşürücü sürelerin bir arada yönetilmesini gerektirir. Çorum ve ilçelerinde tarım arazisi, ev ve iş yeri gibi taşınmazların çok sayıda mirasçıya kalması sık karşılaşılan bir durumdur. Bu nedenle mirasçılık belgesinin alınmasından tapu devrine ve paylaşıma kadar her adımın doğru sırayla ve süresinde atılması önem taşır.
Türk Medeni Kanunu’na göre miras bırakanın ilk derecede mirasçıları altsoyudur (çocukları, çocukları ölmüşse torunları). Altsoy yoksa ana ve baba ile onların altsoyu, onlar da yoksa büyükanne ve büyükbabalar ile onların altsoyu mirasçı olur. Sağ kalan eş ise birlikte mirasçı olduğu zümreye göre farklı oranda pay alır:
Miras bırakan, malvarlığının tamamı üzerinde dilediği gibi tasarruf edemez; kanun bazı mirasçılar için saklı pay öngörmüştür. Altsoy için saklı pay yasal miras payının yarısı, ana ve babanın her biri için dörtte biridir. Sağ kalan eşin saklı payı, altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı olduğunda yasal payının tamamı, diğer durumlarda dörtte üçüdür. Saklı payı zedelenen mirasçı, bunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren on yıl içinde tenkis davası açabilir. Konuya ilişkin ayrıntılı makalemiz: Tenkis Davası Saklı Pay Hesabı ve Hak Düşürücü Süre.
Miras bırakanın, bazı mirasçılarını mirastan yoksun bırakmak amacıyla bir taşınmazı gerçekte bağışladığı hâlde tapuda satış göstermesi muris muvazaası olarak adlandırılır. Yargıtay’ın 01.04.1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca mirasçılar bu tür devirlerin iptali ve payları oranında adlarına tescili için dava açabilir. Bu dava zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi değildir. Mahkeme; satış bedeli ile gerçek değer arasındaki fark, miras bırakanın satış ihtiyacı, taraflar arasındaki ilişki ve yerel örf gibi delilleri birlikte değerlendirir. Ayrıntılı bilgi: Muris Muvazaası Tapu İptali ve Tescil Davası Şartları.
Mirasçılar, miras bırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olmamak için mirası reddedebilir. Ret beyanı, yasal mirasçılar için ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine yapılmalıdır. Bu süre kaçırılırsa miras kayıtsız şartsız kazanılmış sayılır. Ölüm tarihinde terekenin borca batık olduğu açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (hükmen ret). Bu durumun tespiti için açılan davanın belirli bir süreye bağlı olmadığı Yargıtay uygulamasıyla kabul edilmektedir. Ayrıntılı bilgi: Mirasın Hükmen Reddi ve Terekenin Borca Batık Olması.
Mirasçılık belgesi, mirasın reddi, vasiyetnamenin açılması ve ortaklığın giderilmesi davaları sulh hukuk mahkemesinde; tenkis, muris muvazaası ve vasiyetnamenin iptali davaları ise kural olarak asliye hukuk mahkemesinde görülür. Taşınmazlara ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Ortaklığın giderilmesi davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Mirasçıların ayrıca ölüm tarihinden itibaren kanuni süre içinde veraset ve intikal vergisi beyannamesi vermesi gerekir.
Mirasçılık belgesini noterden mi, mahkemeden mi almalıyım? Mirasçılar nüfus kayıtlarından belirlenebiliyorsa belge noterden alınabilir. Vasiyetname bulunması, nüfus kayıtlarında eksiklik olması veya noterin belge vermemesi hâlinde sulh hukuk mahkemesine başvurulur.
Babam sağlığında tapuyu kardeşime satış gibi devretti, ne yapabilirim? Devir gerçekte bağış niteliğindeyse ve diğer mirasçılardan mal kaçırma amacı taşıyorsa muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açılabilir. Bu dava için bir süre sınırı yoktur. Muvazaa ispatlanamazsa saklı pay ihlali varsa tenkis davası ayrıca değerlendirilebilir.
Mirası reddetmek için süre ne kadar? Yasal mirasçılar için ret süresi, miras bırakanın ölümünü öğrenme tarihinden itibaren üç aydır. Ret beyanı sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılır.
Mirası reddedersem borçlardan kurtulur muyum? Geçerli bir ret beyanıyla mirasçı, terekenin borçlarından kişisel olarak sorumlu olmaz. Ancak ret süresi içinde terekeye ait mallar üzerinde mirası kabul anlamına gelebilecek işlemler yapılmamalıdır.
Vasiyetnameyle bir mirasçı tamamen mirastan çıkarılabilir mi? Saklı paylı mirasçılar ancak kanunda sayılan ağır sebeplerin varlığı hâlinde mirasçılıktan çıkarılabilir. Bu sebepler yoksa saklı paylı mirasçı tenkis davasıyla payını talep edebilir.
Miras kalan tarlayı kardeşler anlaşamazsa nasıl paylaşırız? Anlaşma sağlanamazsa önce arabulucuya başvurulur, uzlaşma olmazsa sulh hukuk mahkemesinde ortaklığın giderilmesi davası açılır. Mahkeme taşınmazın niteliğine göre aynen taksime veya satışa karar verir.
Miras davası ne kadar sürer? Süre; davanın türüne, mirasçı sayısına, tebligat ve keşif işlemlerine göre önemli ölçüde değişir. Mirasçılık belgesi gibi çekişmesiz işler kısa sürede sonuçlanabilirken tenkis veya muvazaa davaları bilirkişi incelemesi gerektirdiği için daha uzun sürebilir.
Mirasçılardan biri yurt dışındaysa ne olur? Yurt dışındaki mirasçılar konsolosluklar aracılığıyla verecekleri vekâletname ile temsil edilebilir. Tebligat süreleri nedeniyle dava süreci uzayabilir.
Hukuki Bilgilendirme: Bu sayfadaki bilgiler genel nitelikte olup her somut olayın kendine özgü koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. Miras hukukunda hak düşürücü sürelerin kaçırılması telafisi güç sonuçlar doğurabilir.
Hukuki süreçlerinizle ilgili profesyonel destek almak için iletişim bilgilerinizi bırakın. Ekibimiz, başvurunuzu titizlikle inceleyerek en kısa sürede size geri dönüş sağlayacaktır.