İçeriğe atla 
Yargı görevi yapanı etkilemeye teşebbüs suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 277. maddesinde düzenlenmiştir. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi’nin 27.02.2017 tarihli, 2017/272 E. ve 2017/263 K. sayılı kararında aktarıldığı üzere madde, görülmekte olan bir davada gerçeğin ortaya çıkmasını engellemek veya bir haksızlık oluşturmak amacıyla; davanın taraflarından birinin, sanığın, katılanın veya mağdurun lehine ya da aleyhine sonuç doğuracak bir karar verilmesi, işlem tesis edilmesi veya beyanda bulunulması için yargı görevi yapanı, bilirkişiyi veya tanığı hukuka aykırı olarak etkilemeye teşebbüs edeni iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırır. Aynı fıkra, teşebbüsün iltimas derecesini geçmediği hâlde cezanın altı aydan iki yıla kadar olacağını belirtir. Bu yazıda yargı görevi yapanı etkilemeye teşebbüs suçunun unsurlarını inceliyoruz.
Maddenin Kapsamı: Kimler Korunur?
Maddenin kapsamı zaman içinde genişlemiştir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 15.09.2021 tarihli, 2020/11100 E. ve 2021/5816 K. sayılı kararında, 6352 sayılı Kanun’un 90. maddesiyle yapılan değişiklikten önceki hâlde TCK m.277/1’in yalnızca yargı görevi yapanları hukuka aykırı olarak etkilemeye teşebbüs edeni cezalandırdığı; “yargı görevi yapan” ibaresinden TCK m.6/1-d uyarınca hâkim, Cumhuriyet savcısı ve avukatların anlaşılması gerektiği; dolayısıyla tanığı etkilemeye teşebbüs eyleminin o dönemki metin kapsamında suç olarak düzenlenmediği belirtilmiştir.
Aynı tespiti Yargıtay 9. Ceza Dairesi’nin 05.02.2014 tarihli, 2013/6124 E. ve 2014/1180 K. sayılı kararı da yapar: somut olayda etkilenmeye teşebbüs edilen kişinin tanımda sayılan kimselerden olmaması nedeniyle TCK m.277/1’deki suçun oluşmadığı kabul edilmiştir. Bugünkü metin ise bilirkişi ve tanığı da açıkça kapsamaktadır. Maddenin yürürlükteki hâline Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden ulaşılabilir.
Tanığı Etkileme: İçtihattan Somut Örnekler
Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 04.03.2020 tarihli, 2019/12730 E. ve 2020/2391 K. sayılı kararı, maddenin tipik uygulama alanını gösterir. Aleyhine beyanda bulunan tanığın iş yerine giderek ona ifadesini değiştirmesi yönünde telkinlerde bulunan ve böylece gerçeği söylemekle yükümlü olan tanığı hukuka aykırı olarak etkilemeye teşebbüs eden sanığın eyleminin TCK m.277/1’in son cümlesindeki iltimas suretiyle etkilemeye teşebbüs suçunu oluşturduğuna dair yerel mahkeme kabulü isabetli bulunmuştur.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 08.11.2017 tarihli, 2017/3159 E. ve 2017/8612 K. sayılı kararında ise tanığa yüksek sesle bağırarak ve onu korkutacak şekilde tanıklık yapmasını engellemeye çalışan avukatın eylemi TCK m.277/1 kapsamında görülmüş; fiilin iltimas derecesini aştığı gerekçesiyle indirimli cezaya ilişkin cümlenin uygulanmaması isabetli bulunmuştur. Bu iki karar birlikte okunduğunda, aynı maddenin içinde “iltimas derecesinde kalan” ile “iltimas derecesini aşan” teşebbüs arasındaki ayrımın ceza miktarı bakımından ne kadar belirleyici olduğu görülmektedir.
Buna karşılık her müdahale bu suçu oluşturmaz. Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 08.11.2017 tarihli, 2017/1838 E. ve 2017/8613 K. sayılı kararında, savcılık kaleminde askerî kimliğini masaya koyarak babasının ifadesinde hazır bulunmak isteyen sanığın eyleminde TCK m.277/1 unsurlarının gerçekleşmediği; sanığın hukuka aykırı bir karar verilmesi veya gerçeğe aykırı beyanda bulunulması için yargı görevi yapanı etkileme amacını taşıyan bir ifadesinin bulunmadığı belirtilerek beraat kararı yerinde bulunmuştur.
Uygulamada Sık Görülen Hükümler
Daire kararları, maddenin uygulamada hangi hükümlerle birlikte kullanıldığını göstermektedir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 15.11.2017 tarihli, 2017/3237 E. ve 2017/8877 K. sayılı kararı ile 21.11.2017 tarihli, 2017/3273 E. ve 2017/9119 K. sayılı kararı TCK m.277/1 ve m.277/2 uyarınca kurulan mahkûmiyet hükümlerine ilişkindir.
Zincirleme suç ve fikri içtima hükümleri de sık uygulanır. Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 04.06.2020 tarihli, 2019/12691 E. ve 2020/3043 K. sayılı kararında TCK m.43/1, 16.11.2022 tarihli, 2020/11231 E. ve 2022/8671 K. sayılı kararında ve 15.11.2017 tarihli, 2017/3239 E. ve 2017/8878 K. sayılı kararında ise TCK m.44 uyarınca hüküm kurulduğu görülmektedir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 08.11.2017 tarihli, 2017/1844 E. ve 2017/8614 K. sayılı kararı birden fazla sanık hakkında TCK m.37/1 delaletiyle kurulan hükümlere, 20.12.2017 tarihli, 2017/3156 E. ve 2017/10583 K. sayılı kararı ise aynı suçtan üç kez mahkûmiyete ilişkindir.
Beraat sonuçları da vardır. Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 15.06.2022 tarihli, 2020/12467 E. ve 2022/4812 K. sayılı kararı, iltimas suretiyle etkilemeye teşebbüs suçundan verilen beraat hükmünün temyiz incelemesine ilişkindir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 29.06.2022 tarihli, 2020/11099 E. ve 2022/5265 K. sayılı kararı ile 16.10.2024 tarihli, 2023/2994 E. ve 2024/5408 K. sayılı kararı ise aynı dosyanın bozma sonrası seyrini göstermektedir. Kararların tam metinleri Yargıtay Karar Arama üzerinden incelenebilir.
Savunmada Öne Çıkan Başlıklar
- Suç tarihinde yürürlükte olan madde metni hangisiydi? Kapsam zaman içinde genişlemiştir.
- Etkilenmeye teşebbüs edilen kişi yargı görevi yapan, bilirkişi veya tanık sıfatlarından birini taşıyor mu?
- Görülmekte olan bir dava veya yürütülen bir soruşturma var mıydı?
- Fiil, gerçeğin ortaya çıkmasını engellemek veya haksızlık oluşturmak amacına yönelik mi? Özel kast tartışılmış mı?
- Teşebbüs iltimas derecesini aşmış mı? Bu ayrım ceza aralığını doğrudan değiştirir.
- Eylem TCK m.288 (adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs) veya tehdit gibi başka bir hükme mi girmektedir?
- Birden fazla eylem varsa TCK m.43 veya m.44 uygulaması yerinde mi?
Bu başlıkların her biri hem beraat hem de ceza miktarı bakımından belirleyicidir. Dava dosyasındaki tanık beyanları ile iletişim kayıtlarının birlikte incelenmesi için bir Çorum ceza avukatı ile görüşülmesi yararlı olur. Büromuzun çalışma alanları hakkında Çorum ceza avukatı ve ağır ceza davaları sayfalarımızdan bilgi alabilirsiniz. Serinin önceki yazısı için suç üstlenme suçu (TCK 270) incelemesine bakabilirsiniz.
Sonuç
Yargı görevi yapanı etkilemeye teşebbüs suçu, yargılamanın gerçeğe ulaşma işlevini koruyan ve aleniyet koşulu aranmadığı için TCK m.288’den ayrılan bir suç tipidir. İçtihat, muhatabın sıfatını, görülmekte olan bir yargılamanın varlığını ve failin özel kastını aramakta; teşebbüsün iltimas derecesini aşıp aşmadığını ise ceza miktarı bakımından belirleyici saymaktadır. Bir Çorum ceza avukatı olarak Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu, adliyeye karşı suçlardan açılan soruşturma ve davalarda hukuki destek sunmaktadır.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki görüş veya tavsiye niteliğinde değildir. Her dosya kendi somut koşulları içinde değerlendirilmelidir. Güncel durumunuza ilişkin olarak bir avukata danışmanız önerilir.
#Çorum Ceza Avukatı #Alaca Ceza Avukatı #Bayat Ceza Avukatı #Boğazkale Ceza Avukatı #Dodurga Ceza Avukatı #İskilip Ceza Avukatı #Kargı Ceza Avukatı #Laçin Ceza Avukatı #Mecitözü Ceza Avukatı #Oğuzlar Ceza Avukatı #Ortaköy Ceza Avukatı #Osmancık Ceza Avukatı #Sungurlu Ceza Avukatı #Uğurludağ Ceza Avukatı #Amasya Ceza Avukatı #Göynücek Ceza Avukatı #Gümüşhacıköy Ceza Avukatı #Hamamözü Ceza Avukatı #Merzifon Ceza Avukatı #Suluova Ceza Avukatı #Taşova Ceza Avukatı #Tokat Ceza Avukatı #Almus Ceza Avukatı #Artova Ceza Avukatı #Başçiftlik Ceza Avukatı #Erbaa Ceza Avukatı #Niksar Ceza Avukatı #Pazar Ceza Avukatı #Reşadiye Ceza Avukatı #Sulusaray Ceza Avukatı #Turhal Ceza Avukatı #Yeşilyurt Ceza Avukatı #Zile Ceza Avukatı #Yozgat Ceza Avukatı #Akdağmadeni Ceza Avukatı #Aydıncık Ceza Avukatı #Boğazlıyan Ceza Avukatı #Çandır Ceza Avukatı #Çayıralan Ceza Avukatı #Çekerek Ceza Avukatı #Kadışehri Ceza Avukatı #Saraykent Ceza Avukatı #Sarıkaya Ceza Avukatı #Sorgun Ceza Avukatı #Şefaatli Ceza Avukatı #Yenifakılı Ceza Avukatı #Yerköy Ceza Avukatı #Kırıkkale Ceza Avukatı #Bahşılı Ceza Avukatı #Balışeyh Ceza Avukatı #Çelebi Ceza Avukatı #Delice Ceza Avukatı #Karakeçili Ceza Avukatı #Keskin Ceza Avukatı #Sulakyurt Ceza Avukatı #Yahşihan Ceza Avukatı #Samsun Ceza Avukatı #Atakum Ceza Avukatı #Canik Ceza Avukatı #İlkadım Ceza Avukatı #Tekkeköy Ceza Avukatı #Alaçam Ceza Avukatı #Asarcık Ceza Avukatı #Ayvacık Ceza Avukatı #Bafra Ceza Avukatı #Çarşamba Ceza Avukatı #Havza Ceza Avukatı #Kavak Ceza Avukatı #Ladik Ceza Avukatı #Ondokuzmayıs Ceza Avukatı #Salıpazarı Ceza Avukatı #Terme Ceza Avukatı #Vezirköprü Ceza Avukatı #Yakakent Ceza Avukatı