Uyuşturucu Ticareti Suçu TCK 188 | Çorum Ağır Ceza Avukatı

Uyuşturucu ticareti suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 188. maddesinde düzenlenen ve ağır ceza mahkemesinde görülen, alt sınırı yüksek bir suçtur. Uygulamada dosyaların kaderini belirleyen soru neredeyse her zaman aynıdır: ele geçen madde satmak için mi, yoksa kullanmak için mi bulunduruluyordu? Bu ayrım hapis cezası ile denetimli serbestlik arasındaki farkı yarattığından, gözaltının ilk saatinden itibaren Çorum ağır ceza avukatı desteği almak; Çorum merkez kadar Mecitözü ve Alaca gibi ilçelerde yürütülen soruşturmalarda da savunmanın seyrini belirler.

Yargıtay, ticaret kastının varlığını “kuşku sınırlarını aşan, kesin ve inandırıcı delil” ölçütüne bağlamaktadır. Soyut ihbar, tek başına madde miktarı veya müdafi olmaksızın alınmış bir beyan bu ölçütü karşılamamaktadır.

Uyuşturucu Ticareti Suçu ile Kullanmak İçin Bulundurma Ayrımı

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu‘nun 188/3. maddesi uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi ruhsatsız olarak satmayı, satışa arz etmeyi, başkalarına vermeyi, sevk etmeyi, nakletmeyi, depolamayı, satın almayı, kabul etmeyi ve bulundurmayı cezalandırır. Kullanmak için bulundurma ise 191. maddede çok daha hafif bir yaptırıma bağlanmıştır. Aşağıda, uyuşturucu ticareti suçu uygulamasına yön veren güncel Yargıtay içtihatlarının konusu ve vardığı sonuç özetlenmiştir:

• Yargıtay 10. Ceza Dairesi 22.06.2023 tarih, 2021/16955 E. – 2023/5909 K. sayılı kararı: Sanığın evinde eroin ele geçirilmiş, sanık tüm aşamalarda maddeyi kullanmak amacıyla satın aldığını söylemiş ve Adli Tıp Kurumunca yapılan tahlillerde uyuşturucu madde kullandığı tespit edilmiştir. Daire, miktar itibarıyla kullanım sınırlarındaki maddeyi satma veya başkasına verme gibi bir amaçla bulundurduğuna dair kuşku sınırlarını aşan delil bulunmadığını belirlemiştir. Eylemin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu oluşturduğu gözetilmeden ticaret suçundan mahkûmiyet kurulmasını hukuka aykırı bulmuştur.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 05.03.2025 tarih, 2024/5215 E. – 2025/1759 K. sayılı kararı: Hakkında uyuşturucu satışı yaptığı yönünde ihbar bulunan sanığın ikametinde sentetik kannabinoid, metamfetamin bulaşıklı kullanma aparatı ve metamfetamin bulaşıklı hassas terazi bulunmuştur. Daire, ele geçen maddenin kullanım sınırında olmasını, sanığın teraziyi satın aldığı maddenin miktarını ölçmek için kullandığı savunmasını, evdeki maddenin sentetik kannabinoid olmasına karşın terazideki bulaşığın metamfetamin olmasını ve idrar testinin savunmayla uyumlu çıkmasını birlikte değerlendirmiştir. Soyut ihbarlar dışında kesin delil bulunmadığı sonucuna vararak, ticaret suçundan beraat yerine mahkûmiyet kararı verilmesini hukuka aykırı görmüştür.
• Yargıtay 10. Ceza Dairesi 03.11.2025 tarih, 2021/2369 E. – 2025/10890 K. sayılı kararı: Sanığın ikametinde yapılan aramada daralı ağırlığı 62,75 gram esrar ele geçirilmiştir. Daire, miktarın yüksekliğine rağmen hassas terazide kriminal inceleme yapılmamasını, tanığın sanık aleyhine beyanı bulunmamasını ve temyiz dışı sanığın soyut suç isnadı dışında sanık hakkında ihbar ya da beyan olmamasını birlikte değerlendirmiştir. Ticaret kastını ortaya koyan kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı gerekçesiyle suç vasfında yanılgıya düşüldüğünü belirterek hükmü bozmuştur. Karar, miktarın tek başına belirleyici olmadığını göstermesi bakımından önemlidir.
• Yargıtay 20. Ceza Dairesi 29.11.2018 tarih, 2015/11197 E. – 2018/5603 K. sayılı kararı: Sanığın bulunduğu iş yerinde yapılan aramada masa üzerinde yanar vaziyette tütünle karışık net 0,09 gram esrar, çekmecede net 0,8 gram toz esrar ve uyuşturucu madde ihtiva etmeyen 103 gram hint keneviri tohumu ele geçirilmiş; ortamda bulunan diğer kişilerde de kullanım sınırında maddeler bulunmuştur. Daire, diğer sanıkların sanıktan uyuşturucu satın almadıklarına dair beyanlarını, maddelerin ele geçiriliş biçimini ve miktarın kişisel kullanım sınırında kalmasını birlikte değerlendirmiştir. Eylemin kullanmak için bulundurma suçunu oluşturduğunu belirterek ticaret suçundan mahkûmiyeti bozmuştur.
• Yargıtay 10. Ceza Dairesi 22.01.2025 tarih, 2024/10075 E. – 2025/800 K. sayılı kararı: Şüphe üzerine ikametinin yakınında durdurulan sanık, üzerinde bulunan net 1,45 gram uyuşturucu maddeyi kolluğa teslim etmiştir. Daire, sanığın teknik yöntemlerle uyuşturucu kullanıp kullanmadığının araştırılmamış olmasını ve sanığın tüm aşamalarda maddeyi az önce kullanmak için satın aldığını beyan etmesini gözeterek eylemin kullanmak için bulundurma suçunu oluşturduğuna hükmetmiştir. Karar oy çokluğuyla alınmış; karşı oyda maddenin türü, paket sayısı ve yakalanma saati nedeniyle ticari maksadın sabit olduğu görüşü bildirilmiştir.

Uyuşturucu Ticareti Suçunda Nitelikli Haller: TCK 188/4 ve 188/5

Maddenin dördüncü fıkrası, suçun konusunun eroin, kokain, morfin, bazmorfin veya sentetik kannabinoid gibi maddeler olması hâlinde (bent a) ve suçun okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi yerlerin varsa etrafındaki duvardan, yoksa bu tür yerlerin sınırlarından itibaren iki yüz metre içindeki alanlarda işlenmesi hâlinde (bent b) cezanın artırılmasını öngörür. Beşinci fıkra ise suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte ya da suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesini nitelikli hâl saymaktadır.

• Yargıtay 10. Ceza Dairesi 22.04.2025 tarih, 2021/1715 E. – 2025/4806 K. sayılı kararı: Sanıkların kullanımındaki evde usulüne uygun aramada net 9.574,4 gram esrarın yanı sıra kokain ve esrar bulaşıklı hassas terazi ele geçirilmiştir. Daire, terazideki kokain bulaşığının sanıkların kokain sattıklarına ilişkin yeterli delil oluşturmayacağını belirtmiştir. Sabit olan eylemin ticaret amacıyla esrar bulundurma suçunu oluşturduğunu, bu nedenle TCK’nın 188/4-a maddesi uygulanarak fazla ceza tayin edilmesinin hukuka aykırı olduğunu vurgulamıştır. Kararda ayrıca aleyhine delil bulunmadığı aşamada evi kullandığını ve maddeleri satmak için bulundurduğunu beyan eden sanık hakkında TCK’nın 192/3. maddesinin uygulanması gerektiği belirtilmiştir.
• Yargıtay 10. Ceza Dairesi 27.09.2021 tarih, 2021/13259 E. – 2021/9253 K. sayılı kararı: Sanığın suça konu eroini iki kişiye, bir ortaokul ile bir camiye 200 metreden az mesafedeki alanda sattığı sabit görülmüştür. Daire, bu durumda TCK’nın 188/4-b maddesinin ihlal edildiğini belirlemiştir. Kararda, 188/4-a ve 188/4-b bentlerinde düzenlenen birden fazla nitelikli hâlin birlikte gerçekleşmesi hâlinde TCK’nın 61. maddesi uyarınca temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmesi gerektiği vurgulanmış; ancak aleyhe temyiz bulunmadığından bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.
• Yargıtay 20. Ceza Dairesi 04.04.2017 tarih, 2016/1096 E. – 2017/2140 K. sayılı kararı: Sanığın eylemi, diğer sanıkta yakalanan eroin maddesini Uludere’den Mersin’e sevk etmekten ibarettir. Daire, TCK’nın 188/5. maddesinin uygulanabilmesi için 188/3’teki seçimlik hareketlerden birinin üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Sanığın maddeyi sevk ettiği sabit olmakla birlikte diğer sanıklarla iştirak iradesiyle hareket ettiğine dair yeterli delil bulunmadığını tespit ederek, cezanın 188/5 uyarınca artırılamayacağına hükmetmiştir.
• Yargıtay 10. Ceza Dairesi 22.06.2017 tarih, 2016/2934 E. – 2017/3020 K. sayılı kararı: Somut olayda iki sanık tarafından temin edilen afyon sakızı, nakledilmek üzere üçüncü sanığa teslim edilmiştir. Daire, TCK’nın 188/5. maddesinin uygulanabilmesi için müşterek faillerin “aynı yönde” hareket etmelerinin gerektiğini belirtmiştir. Temin etme ile nakletmenin ardışık hareketler olması karşısında suçun üç veya daha fazla kişi ile birlikte işlenmesi durumunun söz konusu olmadığını kabul ederek, temel cezanın 188/5 uyarınca artırılmasını bozma nedeni yapmıştır.
• Yargıtay 10. Ceza Dairesi 15.06.2021 tarih, 2020/22022 E. – 2021/7586 K. sayılı kararı: Daire, yargılama sürecindeki işlemlerin kanuna uygun yapıldığını ve eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığını kabul etmiştir. Ancak sanığın uyuşturucu ticareti eylemini suç işlemek amacıyla kurulan örgütün faaliyeti çerçevesinde işlediğine dair delil bulunmadığını belirlemiştir. Bu husus gözetilmeden TCK’nın 188/5. maddesi uyarınca artırım yapılmasını hukuka aykırı bularak hükmü bozmuştur.

Etkin Pişmanlık ve Cezada İndirim: TCK 192/3

Suç haber alındıktan sonra gönüllü olarak suçun meydana çıkmasına ve fail ile diğer suç ortaklarının yakalanmasına hizmet ve yardım eden kişi hakkında, yardımın niteliğine göre cezada indirim yapılır. Bu hüküm uygulamada dosyaların sonucunu belirgin biçimde değiştirmektedir.

• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 04.12.2024 tarih, 2024/5454 E. – 2024/9341 K. sayılı kararı: Sanığın üst aramasında kullanım sınırının üzerinde ve parçalar hâlinde uyuşturucu madde ele geçirilmiş; telefonundaki mesajlaşmalar, diğer sanıkla aynı nitelikteki maddeler ve tevilli ikrarı birlikte değerlendirilmiştir. Sanık, maddeleri kimden aldığını kolluğa bildirmiş, bu kişinin telefonundaki kayıt üzerinden diğer sanık tespit edilmiş ve sanık onu kesin biçimde teşhis etmiştir. Mahkeme, sanığın suçun meydana çıkmasına ve diğer failin yakalanmasına yardım ettiğini kabul ederek TCK’nın 188/3 ve 188/4-a maddeleri uyarınca ceza belirledikten sonra 192/3 uyarınca yarı oranında indirim uygulamış, sonuçta 6 yıl 3 ay hapis ve adli para cezasına hükmetmiştir.
• Yargıtay Ceza Genel Kurulu 18.01.2022 tarih, 2019/447 E. – 2022/24 K. sayılı kararı: İddianamede sanığın kurduğu suç örgütü vasıtasıyla uyuşturucu ticareti yaptığı ve yurt dışına nakletmek amacıyla eroin temin ettiği ileri sürülmüştür. Ceza Genel Kurulu, sanıklardan birinin iki ayrı tarihte kurulan örgüt kapsamında zincirleme şekilde uyuşturucu ticareti suçunu işlediğini belirleyerek eylemine uyan ve lehine olan, 6545 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik öncesindeki TCK’nın 188/3-4-5 ile 43. maddeleri uyarınca cezalandırılması gerektiğini kabul etmiştir. Diğer sanığın ise tek eylemi nedeniyle 188/3-4 uyarınca cezalandırılması gerektiğine hükmetmiştir.

Benzer dosyaların gerekçeleri Yargıtay Karar Arama sistemi üzerinden incelenebilir. Konuyla bağlantılı olarak ilaç yapma veya satma suçu (TCK 187) ve ağır ceza davaları sayfalarımız incelenebilir.

Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum Ağır Ceza Avukatı ile Süreç Yönetimi

Uyuşturucu ticareti suçu dosyalarında savunmanın beş temel ekseni vardır. Birincisi aramanın hukuka uygunluğudur; CMK’nın 119. maddesine aykırı bir arama, elde edilen delili tartışmaya açar. İkincisi maddenin miktarı ve kişisel kullanım sınırına göre konumudur; ancak miktarın yüksekliği tek başına ticaret kastını ispatlamaz. Üçüncüsü sanığın uyuşturucu kullandığının teknik yöntemlerle, kan ve idrar tahlili yoluyla ortaya konmasıdır; bu tespit yapılmadan kurulan hükümler bozulmaktadır. Dördüncüsü hassas terazi, paketleme malzemesi gibi materyaller üzerinde kriminal inceleme yapılıp yapılmadığıdır. Beşincisi, nitelikli hâllerin koşullarının gerçekten oluşup oluşmadığının denetlenmesidir: örgüt iddiası delillendirilmemişse ya da failler aynı yönde hareket etmemişse 188/5 uygulanamaz.

Bu dosyalarda tutukluluk süreleri uzun, cezalar ağırdır; bu nedenle ilk ifadeden itibaren profesyonel destek almak sonucu belirler. Çorum ceza avukatı hizmetlerimiz hakkında ayrıntılı bilgi alabilirsiniz. Çorum merkez ile Mecitözü, Alaca, Sungurlu ve Osmancık başta olmak üzere Çorum’un tüm ilçelerinde Çorum ceza avukatı ve Çorum ağır ceza avukatı hizmeti arayanlar Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilir.

Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu (Çorum Barosu Sicil No: 996) ile iletişime geçebilirsiniz.