Suçu ve Suçluyu Övme Suçu (TCK 215) | Çorum Ceza Avukatı

Suçu ve suçluyu övme suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 215. maddesinde düzenlenmiş olup işlenmiş olan bir suçu veya işlemiş olduğu suçtan dolayı bir kişiyi alenen öven kişiyi, bu nedenle kamu düzeni açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması hâlinde cezalandırır. Maddenin en belirleyici özelliği budur: övme fiili tek başına yeterli değildir, ayrıca kamu düzeni bakımından açık ve yakın bir tehlikenin doğması aranır.

Uygulamada dosyalar ağırlıkla sosyal medya paylaşımları, toplantı ve gösterilerde atılan sloganlar ile açılan pankartlardan doğar. Bu suç çoğu zaman terör örgütü propagandası suçlamasının yanında ya da onun yerine gündeme geldiğinden, nitelendirme tartışması için Çorum ceza avukatı desteği almak; Çorum merkez kadar Boğazkale, Ortaköy ve Sungurlu gibi ilçelerde yürütülen dosyalarda da belirleyicidir.

Suçu ve Suçluyu Övme Suçunun Unsurları

Suçun maddi unsuru, işlenmiş bir suçun ya da bir suçtan dolayı bir kişinin alenen övülmesidir. Övgünün belirli bir örgütün amacı, üyeleri veya eylemleriyle bağlantılı olması şart değildir; kesin hükümle mahkûm olmuş bir kişinin, kurduğu örgütten ve örgütün eylemlerinden söz edilmeksizin yalnızca işlediği suç bağlamında övülmesi de bu madde kapsamında değerlendirilir. Maddenin metnine 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu üzerinden ulaşılabilir.

Cezalandırma şartı ise açık ve yakın tehlikedir. Yargıtay’ın yerleşik kabulüne göre bu tehlikenin soyut değil somut olması gerekir. Mahkeme, failin açıklamaları sonucunda kamu düzeni açısından ne şekilde açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıktığını kararında yeterince açıklayıp tartışmak zorundadır; yetersiz gerekçe bozma nedenidir.

Terör Örgütü Propagandası ile Ayrım

Uygulamadaki en yaygın tartışma budur. 3713 sayılı Kanun’un 7/2. maddesindeki propaganda suçu, 6459 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten sonra yalnızca terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek ya da övecek şekilde yapılan propagandayı cezalandırmaktadır.

Bu nedenle paylaşım, slogan ya da pankart; örgütün cebir, şiddet ve tehdit içeren yöntemlerini öven, meşru gösteren veya bu yöntemlere başvurulmasını teşvik eden bir içerik taşımıyorsa propaganda suçunun unsurları oluşmaz. Ancak Yargıtay bu hâlde dosyanın kapanmadığını, eylemin TCK’nın 215. maddesindeki suçu oluşturup oluşturmadığının ayrıca tartışılması gerektiğini istikrarlı biçimde belirtmektedir. Benzer bir nitelendirme denetimi suç işlemeye tahrik suçu dosyalarında da yapılmaktadır.

Yargıtay Kararları Işığında Suçu ve Suçluyu Övme

Aşağıda, suçu ve suçluyu övme uygulamasına yön veren güncel Yargıtay içtihatlarının konusu ve vardığı sonuç özetlenmiştir:

• Yargıtay 4. Ceza Dairesi 14.04.2025 tarih, 2023/4804 E. – 2025/6695 K. sayılı kararı: Daire, Ceza Genel Kurulu içtihadına atıfla TCK’nın 215. maddesindeki suçun oluşabilmesi için kamu düzeni açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması ve bu tehlikenin soyut değil somut olması gerektiğini vurgulamıştır. Sanığın açıklamaları sonucunda kamu düzeni bakımından ne şekilde açık ve yakın bir tehlike doğduğu yeterince açıklanıp tartışılmadan, yetersiz gerekçeyle karar verilmesini hukuka aykırı bulmuştur.
• Yargıtay 3. Ceza Dairesi 24.10.2023 tarih, 2023/7171 E. – 2023/7792 K. sayılı kararı: Sanık, terör örgütü elebaşının ve öldürülen örgüt mensuplarının resimlerinin bulunduğu bir pankart açmıştır. Daire, yazı veya sözlerin şiddete çağrı, tahrik ve teşvik edici ya da nefret söylemi niteliği taşıyıp taşımadığının; doğrudan veya dolaylı şiddete çağrı varsa failin kimliği, konumu, yer ve zaman gibi açık ve yakın tehlike koşullarının değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, somut olayda suçun unsurlarının oluştuğunu ve beraat yerine cezalandırma gerektiğini saptamıştır.
• Yargıtay 3. Ceza Dairesi 21.12.2023 tarih, 2022/5741 E. – 2023/11331 K. sayılı kararı: Sanık, bir başka hesabın paylaştığı ve üzerinde tankların araçları ezerek ilerlediği yazan görseli, herhangi bir örgüt adı anmadan paylaşmıştır. Daire, paylaşımın terör örgütünün cebir, şiddet ve tehdit içeren yöntemlerini öven, meşru gösteren ya da teşvik eden bir muhteva içermediğini ve propaganda suçunun oluşmadığını; ancak TCK 215’teki suçun unsurları ile cezalandırılma şartlarının karar yerinde tartışılması gerektiğini belirterek hükmü hukuka aykırı bulmuştur.
• Yargıtay 3. Ceza Dairesi 16.12.2021 tarih, 2021/3912 E. – 2021/10749 K. sayılı kararı: Sanık, ifadesinin alınması amacıyla infaz hâkimliğince açılan duruşmada slogan atmıştır. Daire, olay tarihi ve yeri ile sanığın muhatap kitle üzerindeki etkisini ve toplantının olaysız dağıldığını gözeterek propaganda suçunun unsurlarının oluşmadığını; buna karşılık eylemin TCK’nın 215. maddesindeki suçu oluşturabileceğini ve bu husustaki takdirin mahkemeye ait olduğunu belirterek hükmü bozmuştur.
• Yargıtay 16. Ceza Dairesi 27.05.2019 tarih, 2018/3546 E. – 2019/3811 K. sayılı kararı: Kaymakamlık oluruyla düzenlenen ve olaysız şekilde dağılan nevruz etkinliğine katılan suça sürüklenen çocuğun, etkinlik sonrası bir grubun gerçekleştirdiği zırhlı araç taşlama olayına katılmadığı saptanmıştır. Daire, eylemin kamu düzeni açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması hâlinde TCK 215 kapsamında değerlendirilebileceğini belirterek, bu tartışma yapılmadan propaganda suçundan mahkûmiyet kararı verilmesini yasal olmayan gerekçe saymıştır.
• Yargıtay 9. Ceza Dairesi 31.01.2012 tarih, 2010/3226 E. – 2012/1108 K. sayılı kararı: Sanık, silahlı terör örgütünün kurucusu olup kesin hükümle mahkûm olmuş bir kişiyi; kurduğu örgütten, örgütün amacından, üyelerinden veya eylemlerinden hiç söz etmeden, yalnızca işlediği suç bağlamında kalarak övmüştür. Daire, bu eylemin TCK’nın 215. maddesi kapsamında suçluyu övme olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, suç vasfında yanılgıya düşülerek propaganda suçundan hüküm kurulmasını kanuna aykırı bulmuş ve hükmü bozmuştur.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 19.02.2024 tarih, 2021/16362 E. – 2024/1415 K. sayılı kararı: Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısı, sanığın eyleminin suçu ve suçluyu övme suçunu oluşturduğunu ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur. Daire, TCK’nın 215. maddesindeki suçun oluşabilmesi için sanığın eylemi nedeniyle açık ve yakın tehlikenin oluşması gerektiğini belirterek, bu şart gerçekleşmediğinden savcılığın temyiz talebini yerinde görmemiştir.
• Yargıtay 3. Ceza Dairesi 26.06.2025 tarih, 2022/28543 E. – 2025/19133 K. sayılı kararı: Yargılamaya konu sosyal paylaşım sitesindeki içeriklerin, terör örgütünün cebir, şiddet ve tehdit içeren yöntemlerini öven ya da teşvik eden bir muhteva içermediği saptanmıştır. Daire, propaganda suçunun unsurlarının oluşmadığını; ancak söz konusu paylaşımlar bakımından TCK 215’teki suçun unsurları ile cezalandırılma şartlarının somut delil ve olgusal bağlamda tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiğini vurgulamıştır.

Kararların tam metinlerine Yargıtay Karar Arama sistemi üzerinden ulaşılabilir.

Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum Ceza Avukatı ile Süreç Yönetimi

Suçu ve suçluyu övme dosyalarında savunmanın en güçlü aracı, açık ve yakın tehlike şartıdır. Mahkemeden, failin sözleri sonucunda kamu düzeni bakımından somut olarak hangi tehlikenin doğduğunun gerekçede açıkça gösterilmesi istenmelidir; soyut değerlendirmeler bozma nedenidir. İkinci eksen içeriğin niteliğidir: ifadeler şiddete çağrı, tahrik veya nefret söylemi içeriyor mu, yoksa düşünce açıklaması sınırında mı kalmaktadır? Üçüncüsü bağlamdır; olayın tarihi ve yeri, failin muhatap kitle üzerindeki etkisi ve toplantının olaysız dağılıp dağılmadığı değerlendirilmelidir. Dördüncüsü nitelendirmedir: eylem propaganda suçunu mu, TCK 215’i mi oluşturmaktadır? Tek eylemle birden fazla suçun işlendiği iddiasında ayrıca fikri içtima hükümleri gündeme getirilmelidir.

Çorum merkez ile Boğazkale, Ortaköy, Sungurlu ve Osmancık başta olmak üzere Çorum’un tüm ilçelerinde Çorum ceza avukatı ve Çorum ağır ceza avukatı desteği arayanlar, Çorum ceza avukatı hizmetlerimiz sayfasını inceleyebilir ve Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilir.

Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu (Çorum Barosu Sicil No: 996) ile iletişime geçebilirsiniz.