Suç İşlemeye Tahrik Suçu (TCK 214) Unsurları ve Cezası

Suç işlemeye tahrik suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 214. maddesinin birinci fıkrasında “suç işlemek için alenen tahrikte bulunan kişi, altı aydan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır” biçiminde düzenlenmiştir. Madde, kamu barışına karşı suçlar arasında yer alır ve tahrik edilen suçun işlenmesini değil, tahrik fiilinin kendisini cezalandırır.

Suç bir tehlike suçudur; tamamlanması için tahrik konusu suçların işlenmesi ya da bir zararın meydana gelmesi gerekmez. Son yıllarda dosyalar ağırlıkla sosyal medya paylaşımlarından, miting ve toplanma alanlarındaki çağrılardan ve kalabalık içinde yapılan kışkırtmalardan doğmaktadır. Sınır ifade özgürlüğüyle kesiştiğinden, ilk ifadeden itibaren Çorum ceza avukatı desteği almak; Çorum merkez kadar Bayat, Oğuzlar ve Sungurlu gibi ilçelerde yürütülen dosyalarda da belirleyicidir.

Suç İşlemeye Tahrik Suçunun Unsurları

Suçun fiil unsuru “suç işlemek için alenen tahrikte bulunmak”tır. Tahrik, bir kimseyi kötü bir iş yapması için harekete geçirme, kışkırtma olarak tanımlanır. Yargıtay’ın yerleşik kabulüne göre tahrik edilen eylemin belirli ve somut bir suç olması gerekir; failin suçun adını vermesine, kanuni unsurlarını saymasına ya da ne zaman nerede işleneceğini belirtmesine gerek yoktur. Maddenin metnine 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu üzerinden ulaşılabilir.

Buna karşılık tahrik edilen fiil kabahat niteliğindeyse suç oluşmaz. Ayrıca bir eylemin suç sayılabilmesi için ilgili kanunun yalnızca yayımlanmış olması yetmez, yürürlüğe de girmiş olması aranır. Değerlendirme yapılırken suçun işlendiği yer, ortam ve hitap edilen kitle mutlaka dikkate alınmalıdır.

TCK 216 ile Ayrım ve “Açık ve Yakın Tehlike” Şartı

Uygulamada bu suç, halkı kin ve düşmanlığa tahrik suçuyla karıştırılmaktadır. TCK 216’nın uygulanabilmesi için halkın sosyal sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge bakımından farklı özelliklere sahip bir kesiminin diğer bir kesim aleyhine tahrik edilmesi gerekir. Siyasi görüş farklılıkları ya da belli bir olay karşısındaki düşünce ayrılıkları bu sayılan özellikler arasında değildir; bu hâllerde eylem koşulları varsa TCK 214 kapsamında değerlendirilir.

İkinci kritik fark yaptırım şartındadır: TCK 216 bakımından kamu güvenliği açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması aranırken, TCK 214’teki suçun oluşması için böyle bir şart bulunmamaktadır. Bu nedenle savunmada “açık ve yakın tehlike yoktur” savı tek başına beraat sonucunu doğurmaz. İlgili diğer suç tipi için halk arasında korku ve panik yaratmak yazımıza bakılabilir.

Yargıtay Kararları Işığında Suç İşlemeye Tahrik Suçu

Aşağıda, suç işlemeye tahrik suçu uygulamasına yön veren güncel Yargıtay içtihatlarının konusu ve vardığı sonuç özetlenmiştir:

• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 10.03.2025 tarih, 2023/3805 E. – 2025/1896 K. sayılı kararı: Sanık, yargılamaya konu paylaşımı şehit haberlerinin etkisiyle yaptığını savunmuştur. Daire, suçun işlenebilmesi için tahrik edilen eylemin belirli ve somut bir suç olması gerektiğini vurgulamış; sanığın paylaşımlarının genel ve soyut nitelikte olduğunu, Türk Ceza Kanunu ya da özel ceza kanunlarında tanımlanan belirli bir suçu işlemeye tahrik niteliği taşımadığını saptayarak unsurları oluşmayan suçtan beraat kararı verilmesi gerektiğinin gözetilmemesini hukuka aykırı bulmuştur.
• Yargıtay 16. Ceza Dairesi 01.06.2016 tarih, 2016/1077 E. – 2016/3583 K. sayılı kararı: Sanık, aleni sayılabilecek Twitter hesabı üzerinden gezi eylemlerine katılanlara karşı yaralama ve benzeri suçların işlenmesini kışkırtan ve teşvik eden paylaşımlarda bulunmuştur. Daire, siyasi görüş ya da belli bir olay karşısındaki düşünce farklılıklarının TCK 216’daki sosyal sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge özellikleri arasında bulunmadığını belirterek eylemin TCK’nın 214. maddesindeki suçu oluşturduğunu, suç vasfında yanılgıya düşülmesini hukuka aykırı saymıştır.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 25.10.2023 tarih, 2023/1464 E. – 2023/7909 K. sayılı kararı: Sanığın Twitter hesabından herkese açık biçimde iki ulusal gazeteye bombalı saldırıda bulunulmasına yönelik paylaşım yaptığı saptanmıştır. Daire’nin önceki kararında, sanığın kişileri alenen suç işlemeye tahrik ettiği ve TCK’nın 214/1. maddesindeki suçu işlediği belirtilerek, mahkûmiyet yerine beraat kararı verilmesi nedeniyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 23.09.2024 tarih, 2021/16956 E. – 2024/6917 K. sayılı kararı: Sanığın sosyal medya hesabından Cumhurbaşkanını kastederek yaptığı ve özellikle “ayaklanıp yıkalım” ifadesini içeren paylaşımları incelenmiştir. Daire, bu ifadelerin belirsiz sayıdaki kişileri basın ve yayın yoluyla Cumhurbaşkanına karşı suç işlemeye alenen tahrik etme niteliğinde olduğunu belirterek, atılı suçtan mahkûmiyet kararı verilmesinde ve mahkemenin uygulamasında isabetsizlik görmemiştir.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 30.09.2024 tarih, 2021/16749 E. – 2024/7182 K. sayılı kararı: Sanık, paylaşımında halkın belirsiz bir kesimini siyasi partiler aleyhine binalarına zarar vererek suç işlemeye alenen tahrik etmiştir. Sanığın eşi, eylemin TCK 216 kapsamında kaldığını ve açık ve yakın tehlike oluşmadığından beraat gerektiğini ileri sürmüş; Daire, mahkemenin suç vasfı kabulünde hukuka aykırılık bulunmadığını ve TCK 214’teki suçun oluşması için “açık ve yakın tehlike” meydana gelme şartı aranmadığını belirtmiştir.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 20.10.2025 tarih, 2024/23558 E. – 2025/7791 K. sayılı kararı: Sanığın herkese açık sosyal medya hesabından belirli grupların asılmasına yönelik ifadeler içeren bir paylaşım yaptığı iddia edilmiştir. Daire, açık kaynak araştırma raporu ve sanığın ikrarıyla paylaşımın ona ait olduğunu saptamış; ancak suçun oluşması için paylaşımın belirsiz sayıdaki insanı suç işlemeye tahrik etmeye elverişli olması ve failin suç işleme kastıyla hareket etmesi gerektiğini vurgulayarak değerlendirmeyi bu ölçüte oturtmuştur.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 25.02.2021 tarih, 2019/7061 E. – 2021/3040 K. sayılı kararı: Husumetli olduğu mağdura sopalarla saldıran kalabalık bir grubun önündeki sanıklar, ev sahibinin mağduru bahçeye götürmesi üzerine kalabalığa “bahçeden dışarı çekin, öldürün” şeklinde söylemlerde bulunmuştur. Daire, sanıkların eyleminin bir bütün hâlinde TCK’nın 214/1. maddesindeki suç işlemeye tahrik suçunu oluşturacağını belirterek, suç vasfında yanılgıya düşülüp kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan hüküm kurulmasını hukuka aykırı bulmuştur.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 16.09.2024 tarih, 2021/16366 E. – 2024/6649 K. sayılı kararı: Daire, TCK’nın 214/1. maddesinde cezalandırılanın tahrik fiilinin kendisi olduğunu; burada bir tehlike suçu bulunduğunu ve suçun tamamlanması için tahrik konusu suçların işlenmesinin ya da bir zararın meydana gelmesinin gerekmediğini açıklamıştır. Kararda değerlendirme yapılırken özellikle suçun işlendiği yerin, ortamın ve hitap edilen kitlenin dikkate alınması gerektiği vurgulanmıştır.

Kararların tam metinlerine Yargıtay Karar Arama sistemi üzerinden ulaşılabilir.

Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum Ceza Avukatı ile Süreç Yönetimi

Suç işlemeye tahrik suçu dosyalarında savunmanın ilk ekseni, tahrik edilen fiilin belirli ve somut bir suç olup olmadığıdır. İfadeler genel, soyut ya da duygusal tepki niteliğindeyse unsurlar oluşmaz ve beraat gerekir. İkinci eksen aleniyettir: paylaşımın erişime açık olup olmadığı, hesabın aidiyeti ve içeriğin kim tarafından oluşturulduğu açık kaynak ve bilişim incelemeleriyle ortaya konmalıdır. Üçüncüsü elverişliliktir; ifadelerin belirsiz sayıdaki kişiyi harekete geçirmeye objektif olarak elverişli olup olmadığı, ortam ve hitap edilen kitle birlikte değerlendirilmelidir. Dördüncüsü nitelendirmedir: eylem TCK 214 mü, TCK 216 mı, yoksa başka bir suç mu oluşturmaktadır? Bu soru hem cezayı hem de aranacak şartları değiştirir.

Çorum merkez ile Bayat, Oğuzlar, Sungurlu ve Osmancık başta olmak üzere Çorum’un tüm ilçelerinde Çorum ceza avukatı ve Çorum ağır ceza avukatı desteği arayanlar, Çorum ceza avukatı hizmetlerimiz sayfasını inceleyebilir ve Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilir.

Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu (Çorum Barosu Sicil No: 996) ile iletişime geçebilirsiniz.