Sağlık İçin Tehlikeli Madde Temini | Çorum Ceza Avukatı

Sağlık için tehlikeli madde temini, Türk Ceza Kanunu’nun 194. maddesinde düzenlenen ve sağlık için tehlike oluşturabilecek maddelerin çocuklara, akıl hastalarına veya uçucu madde kullananlara verilmesini ya da tüketimine sunulmasını cezalandıran bir suç tipidir. Madde, bu eylemi altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile yaptırıma bağlamıştır. Uygulamada dosyalar çoğunlukla bakkal, market, büfe ya da kafelerde çocuklara alkollü içki, tütün ürünü, nargile, tiner veya patlayıcı satılması iddiasıyla açılır.

Suçun belirleyici unsuru, verilen maddenin gerçekten sağlık için tehlike oluşturabilecek nitelikte olmasıdır; bu nitelik yoksa eylem suç teşkil etmez. Bu nedenle soruşturmanın ilk aşamasından itibaren Çorum ceza avukatı desteği almak; Çorum merkez kadar Ortaköy, Boğazkale ve Sungurlu gibi ilçelerde yürütülen dosyalarda da savunmanın yönünü belirler.

Sağlık İçin Tehlikeli Madde Temini Suçunun Unsurları (TCK 194)

Suçun mağduru sınırlı olarak belirlenmiştir: çocuklar, akıl hastaları ve uçucu madde kullananlar. Maddi unsur ise maddeyi vermek ya da tüketimine sunmaktır; satış şart değildir, bedelsiz verilmesi de suçu oluşturur. Suç kasten işlenebilir; failin hem maddenin tehlikeli niteliğini hem de karşısındaki kişinin bu gruplardan birine dahil olduğunu bilmesi aranır. Maddenin güncel metnine 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu üzerinden ulaşılabilir.

Madde, özel kanunlarla da desteklenmiştir. 4207 sayılı Kanun, tütün ürünleri ile nargilenin on sekiz yaşını doldurmamış kişilere satılmasını ve tüketimlerine sunulmasını yasaklamış; bu yasağa aykırı davrananların TCK’nın 194. maddesine göre cezalandırılacağını öngörmüştür. 5898 sayılı Uçucu Maddelerin Zararlarından İnsan Sağlığının Korunmasına Dair Kanun da kırtasiye malzemesi, boya incelticisi, çakmak gazı ve yapıştırıcı gibi ürünleri kapsama alarak aynı yollamayı yapmaktadır.

Hangi Madde “Sağlık İçin Tehlikeli” Sayılır?

Yargıtay, maddenin niteliğini soyut değil somut olarak değerlendirmektedir. Erişkinlerce serbestçe alınıp tüketilebilen bir içeceğin, tek başına sağlık için tehlike oluşturan madde sayılmayacağı kabul edilmiştir. Buna karşılık çocuğun alkol zehirlenmesiyle yoğun bakıma alınmasına yol açan alkollü içki, çakmak gazı gibi uçucu ürünler ve patlayıcı niteliğindeki maddeler kapsamda değerlendirilmektedir.

Bu değerlendirme, suç tarihindeki mevzuata göre yapılır. Bir ürünün sonradan özel kanun kapsamına alınmış olması, daha önceki bir eylemi geriye yürüyerek suç hâline getirmez; aksi yöndeki hükümler kanuna aykırıdır. Benzer bir nitelik tartışması zehirli madde imal ve ticareti suçu bakımından da yaşanmaktadır.

Yargıtay Kararları Işığında Sağlık İçin Tehlikeli Madde Temini

Aşağıda, sağlık için tehlikeli madde temini uygulamasına yön veren güncel Yargıtay içtihatlarının konusu ve vardığı sonuç özetlenmiştir:

• Yargıtay 10. Ceza Dairesi 30.09.2025 tarih, 2023/16503 E. – 2025/9119 K. sayılı kararı: Sanığın işlettiği iş yerinde 14.07.2018 tarihinde yaşı küçük mağdurlara çakmak gazı sattığı, mağdurların bu gazı koklaması sonucu zehirlendiği olayda asliye ceza mahkemesi adli para cezasına hükmetmiştir. Daire, çakmak gazının 5898 sayılı Kanun kapsamına ancak suç tarihinden sonra, 18.10.2018 tarihli 7148 sayılı Kanun’la alındığını tespit etmiş; işlendiği zaman suç olmayan bir eylemden mahkûmiyet kararı verilemeyeceğini belirterek hükmü kanun yararına bozmuş ve hüküm fıkrasını doğrudan beraat olacak şekilde değiştirmiştir.
• Yargıtay 10. Ceza Dairesi 19.04.2022 tarih, 2021/14049 E. – 2022/5152 K. sayılı kararı: Sanığın sattığı alkollü içkiyi içen çocuk, alkol intoksikasyonu nedeniyle devlet hastanesinin yoğun bakım ünitesinde basit tıbbi müdahale ile tedavi edilmiştir. Daire, eylemin TCK’nın 194/1. maddesindeki sağlık için tehlikeli madde temin etme suçunu oluşturduğunu, bu nedenle taksirle yaralama suçundan ayrıca hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini belirtmiş; her iki suçtan ayrı ayrı mahkûmiyet verilmesini hukuka aykırı bulmuştur.
• Yargıtay 10. Ceza Dairesi 28.11.2023 tarih, 2023/15648 E. – 2023/10213 K. sayılı kararı: Sanığın işlettiği dükkânda çocuklara alkollü içki satması nedeniyle çocuğun sağlığının tehlikeye sokulduğu kabul edilmiş ve sanık 5 ay hapis cezasına mahkûm edilerek hakkında tekerrür hükümleri uygulanmıştır. Daire, bozmaya uyulduğunu, delillerin gerekçeli kararda tartışıldığını ve eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımın doğru belirlendiğini tespit ederek hükmü onamıştır.
• Yargıtay 10. Ceza Dairesi 22.06.2022 tarih, 2020/20901 E. – 2022/8204 K. sayılı kararı: Mağdur çocuklara iş yerinde nargile sunulmasına ilişkin dosyada Daire, 4207 sayılı Kanun’un tütün ürünleri ile nargilenin on sekiz yaşını doldurmamış kişilere satılmasını ve tüketimlerine sunulmasını yasaklayan hükmünü, bu yasağa aykırılığın TCK’nın 194. maddesine göre cezalandırılacağını öngören düzenlemeyi ve maddenin kendi metnini birlikte değerlendirmiştir. Karar, tütün ve nargile satışının da bu suç kapsamında ele alınacağını ortaya koyması bakımından yol göstericidir.
• Yargıtay 10. Ceza Dairesi 29.09.2021 tarih, 2020/22540 E. – 2021/9399 K. sayılı kararı: Çocuk mağdur, tüm aşamalarda kendisine torpil adı verilen patlayıcı maddeyi satan kişinin sanık olduğunu beyan etmiş, tanık da torpili mağdurla birlikte aynı kişiden aldıklarını belirtmiş, sanıklardan biri tevilli ikrarda bulunmuştur. Daire, dosya içeriğine ve beyanlara uygun düşmeyen gerekçeyle verilen beraat kararlarını hukuka aykırı bulmuş; ayrıca kamu sağlığına karşı suçların niteliği gereği şikâyetçinin davaya katılma ve hükmü temyiz etme hakkı bulunmadığını belirtmiştir.
• Yargıtay 9. Ceza Dairesi 20.03.2023 tarih, 2021/17738 E. – 2023/1511 K. sayılı kararı: Mağdure soruşturma aşamasında sanığın kendisine alkol ikram ettiğini beyan etmiş, ancak yargılamada sanıkla alkol tüketmediklerini söylemiştir. Mahkeme, suçun oluşması için sağlık açısından tehlike oluşturabilecek nitelikte bir maddenin çocuğa verilmesinin gerektiğini, ikram edildiği iddia edilen içkinin niteliğinin belirlenemediğini tespit ederek sanığın bu suçtan beraatine karar vermiş ve bu kabul temyiz incelemesinde benimsenmiştir.
• Yargıtay 20. Ceza Dairesi 26.09.2016 tarih, 2015/16470 E. – 2016/4893 K. sayılı kararı: Başka bir suçtan hükümlü olan sanık, cezaevi mobilya atölyesinde çalışırken aynı yerde çalışan bir diğer hükümlüye masa temizliği için tiner vermiştir. Daire, suçun kasten işlenebilen suçlardan olduğunu, failin tehlikeli maddeyi bilerek ve isteyerek temin etmesi gerektiğini vurgulamış; savunmayı doğrulayan belgeler karşısında suç işleme kastının kuşkuyu aşacak biçimde kanıtlanamadığını belirterek mahkûmiyet yerine beraat kararı verilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
• Yargıtay 14. Ceza Dairesi 05.12.2013 tarih, 2012/20 E. – 2013/12807 K. sayılı kararı: Sanığın, mağdurların direncini azaltmak amacıyla bira içirdiği iddiasıyla kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve çocuğun basit cinsel istismarı suçlarının yanında sağlık için tehlikeli madde temini suçundan da mahkûmiyetine karar verilmiştir. Daire, biranın erişkinlerce serbestçe alınıp tüketilebilen içeceklerden olduğunu, dolayısıyla sağlık için tehlike oluşturan bir madde sayılamayacağını belirterek, unsurları oluşmayan bu suçtan beraat kararı verilmesi gerektiğine hükmetmiştir.

Kararların tam metinlerine Yargıtay Karar Arama sistemi üzerinden ulaşılabilir.

Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum Ceza Avukatı ile Süreç Yönetimi

Sağlık için tehlikeli madde temini dosyalarında savunmanın omurgasını üç başlık oluşturur: verilen maddenin gerçekten tehlikeli nitelikte olup olmadığı, failin kastının bulunup bulunmadığı ve suç tarihinde ilgili ürünün mevzuat kapsamında yer alıp almadığı. Çocuğun yaşının bilinip bilinemeyeceği, iş yerinde kimin satış yaptığı, kamera ve tanık beyanları ile tıbbi raporlar dosyanın yönünü değiştirebilir. Suçun cezası nedeniyle adli para cezasına çevirme, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve basit yargılama usulü de mutlaka gündeme getirilmelidir.

Çorum merkez ile Ortaköy, Boğazkale, Sungurlu ve İskilip başta olmak üzere Çorum’un tüm ilçelerinde Çorum ceza avukatı ve Çorum ağır ceza avukatı desteği arayanlar, Çorum ceza avukatı hizmetlerimiz sayfasını inceleyebilir ve Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilir.

Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu (Çorum Barosu Sicil No: 996) ile iletişime geçebilirsiniz.