Ad, onur, şeref, özel hayat, resim ve ses üzerindeki haklar ile beden bütünlüğü, kişiliği oluşturan değerlerdir. Bu değerlere yönelen her müdahale hukuk düzeninin tepkisini doğurmaz; ancak hukuka uygunluk sebeplerinden biri bulunmuyorsa müdahale hukuka aykırı sayılır. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesi bu çerçeveyi kurar ve kişilik hakkına saldırı hâlinde kişiye hâkimden koruma isteme imkânı tanır.
TMK 24 Madde Metni (Tam Metin)
Konunun yasal dayanağı Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesidir. Maddenin tam metni şöyledir:
Madde 24 – 1. İlke
Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hâkimden, saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir. Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.
Madde metni, Adalet Bakanlığı mevzuat bilgi sisteminin konsolide metninden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete metnidir. Güncel hâli için Mevzuat Bilgi Sistemi
Hüküm bir karine kurar: saldırı kural olarak hukuka aykırıdır. Hukuka uygunluk, istisnadır ve ancak maddede sayılan üç sebepten biriyle sağlanabilir. Bu yapı, ispat yükünün dağılımını da belirler; zarar gören saldırıyı, karşı taraf ise hukuka uygunluk sebebini ortaya koymakla yükümlüdür. Bu dengenin kurulmasında Çorum tazminat avukatı desteğiyle yürütülen bir delil çalışması belirleyici olur.
Hukuka Uygunluk Sebepleri
- Zarar görenin rızası: Rıza, saldırıdan önce ve aydınlatılmış biçimde verilmiş olmalıdır; ayrıca kişiliği aşırı biçimde sınırlayan ya da ahlâka aykırı düşen bir rıza hukuken sonuç doğurmaz.
- Üstün nitelikte özel yarar: Müdahalede bulunanın korunmaya değer bir menfaati, zarar görenin menfaatinden açıkça ağır basıyorsa müdahale hukuka uygun sayılabilmekte ve tazminat koşulları oluşmamaktadır.
- Üstün nitelikte kamusal yarar: Basın özgürlüğü ve toplumun haber alma hakkı bu başlık altında değerlendirilir; haberin gerçek, güncel, kamu yararına ilişkin olması ve öz ile biçim arasında denge bulunması aranır.
- Kanunun verdiği yetki: Arama, elkoyma, yakalama ve benzeri işlemler ile meslek kurallarının öngördüğü müdahaleler, yetkinin sınırları içinde kaldığı sürece hukuka aykırılık oluşturmamaktadır.
- Eleştiri sınırı: Sert ve rahatsız edici eleştiriler ifade özgürlüğü kapsamında korunur; ancak yalnızca karalamayı, aşağılamayı ya da asılsız suçlamayı amaçlayan ifadeler bu korumadan yararlanamaz.
Uygulamada en çok tartışılan nokta, basın ve ifade özgürlüğü ile kişilik değerleri arasındaki dengedir. Kamuya mal olmuş kişiler bakımından katlanma eşiği daha yüksek tutulurken, sıradan bireylerin özel hayatına yönelen yayınlarda koruma genişler. Bu değerlendirme her olayda ayrı yapılır; bir yayının kamu yararı taşıyıp taşımadığı soyut biçimde belirlenemez.
Açılabilecek Davalar
- Saldırı tehlikesinin önlenmesi: Henüz gerçekleşmemiş ancak yakın ve ciddi bir tehlike varsa, saldırının önlenmesi istenebilir; bu dava koruyucu nitelik taşır ve ihtiyati tedbirle desteklenebilir.
- Sürmekte olan saldırıya son verilmesi: Devam eden yayın, paylaşım veya kullanımın durdurulması talep edilebilir; internet içeriklerinde erişimin engellenmesi bu kapsamda gündeme gelmektedir.
- Hukuka aykırılığın tespiti: Saldırı sona ermiş olsa bile etkileri sürüyorsa, mahkemeden hukuka aykırılığın tespiti istenebilir ve kararın ilânına hükmedilmesi talep edilebilir.
- Maddi ve manevi tazminat: Kişilik değerlerinde oluşan objektif eksilme manevi tazminatla, malvarlığında doğan azalma ise maddi tazminatla giderilir; talepler birlikte ileri sürülebilir.
- Vekâletsiz iş görme ve elde edilen kazanç: Saldırı yoluyla kazanç elde edilmişse, bu kazancın devri vekâletsiz iş görme hükümleri çerçevesinde istenebilmektedir.
Manevi tazminat miktarı belirlenirken olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, saldırının ağırlığı ve caydırıcılık ölçütü birlikte değerlendirilir. Tazminat ne zenginleşme aracı ne de sembolik bir rakam olmalıdır. Bu nedenle talebin somut verilerle desteklenmesi, Çorum tazminat avukatı eşliğinde hazırlanacak bir dosyada belirleyici rol oynar.
Yargıtay Kararları Işığında Kişilik Hakkına Saldırı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 17.05.2022 tarihli 2019/811 E. – 2022/642 K. sayılı kararında, hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimsenin hâkimden korunma isteyebileceği; rıza, üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biri bulunmadıkça her saldırının hukuka aykırı sayılacağı vurgulanmıştır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 01.07.2021 tarihli 2017/1345 E. – 2021/883 K. sayılı kararında, TMK 24 hükmünün diğer yasal düzenlemelere göre daha kapsamlı bir koruma sağladığı belirtilmiş ve maddenin uygulama alanı genel çerçevede ortaya konmuştur.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 28.10.2025 tarihli 2023/10367 E. – 2025/14762 K. sayılı kararında, saldırının varlığı kabul edilerek hükmedilen manevi tazminatın; olay tarihi, tarafların konumu, zararın ağırlığı ve caydırıcılık ölçütü birlikte değerlendirildiğinde yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 22.02.2024 tarihli 2021/25442 E. – 2024/1909 K. sayılı kararında ise internet ortamındaki bir yayın bakımından, mahkeme kararının haberleştirilmesinde kamu yararı bulunduğu yönündeki savunma ile ifade ve basın özgürlüğü iddiası tartışılmıştır.
Uygulamada Dikkat Edilecek Noktalar
İnternet yayınlarında delillerin kaybolması riski yüksektir; bu nedenle içerik tespiti noter aracılığıyla ya da mahkemeden delil tespiti istenerek kayıt altına alınmalıdır. Erişimin engellenmesi talepleri bakımından öngörülen kısa süreler kaçırılmamalı, sorumluların kimliği içerik sağlayıcı ve yer sağlayıcı ayrımı gözetilerek belirlenmelidir.
Manevi tazminat talebinde bulunurken miktarın fahiş gösterilmesi, reddedilen kısım yönünden aleyhe vekâlet ücretine yol açabilir. Talebin ölçülü belirlenmesi ve gerekirse ıslah yoluna başvurulması daha güvenlidir. Zamanaşımı bakımından haksız fiil hükümleri uygulandığından, sürenin öğrenme tarihinden itibaren işlemeye başladığı unutulmamalıdır.
Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum Tazminat Avukatı ile Süreç Yönetimi
TMK 24, kişiliği koruyan davaların tamamının çıkış noktasıdır. Kişilik hakkına saldırı iddiasında başarı, saldırının somut biçimde belgelenmesine, hukuka uygunluk savunmasının çürütülmesine ve talebin doğru türde ileri sürülmesine bağlıdır. Önleme, durdurma, tespit ve tazminat talepleri birlikte kurgulandığında koruma en etkili hâle gelir. İçtihatları Yargıtay Karar Arama üzerinden inceleyebilir, hizmet alanlarımıza Çorum avukatı ve hukuki danışmanlık sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Çorum’da Çorum tazminat avukatı desteği arayanlar Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilir.
Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu (Çorum Barosu Sicil No: 996) ile iletişime geçebilirsiniz.
#Çorum Tazminat Avukatı #Alaca Tazminat Avukatı #Bayat Tazminat Avukatı #Boğazkale Tazminat Avukatı #Dodurga Tazminat Avukatı #İskilip Tazminat Avukatı #Kargı Tazminat Avukatı #Laçin Tazminat Avukatı #Mecitözü Tazminat Avukatı #Oğuzlar Tazminat Avukatı #Ortaköy Tazminat Avukatı #Osmancık Tazminat Avukatı #Sungurlu Tazminat Avukatı #Uğurludağ Tazminat Avukatı #Amasya Tazminat Avukatı #Göynücek Tazminat Avukatı #Gümüşhacıköy Tazminat Avukatı #Hamamözü Tazminat Avukatı #Merzifon Tazminat Avukatı #Suluova Tazminat Avukatı #Taşova Tazminat Avukatı #Tokat Tazminat Avukatı #Almus Tazminat Avukatı #Artova Tazminat Avukatı #Başçiftlik Tazminat Avukatı #Erbaa Tazminat Avukatı #Niksar Tazminat Avukatı #Pazar Tazminat Avukatı #Reşadiye Tazminat Avukatı #Sulusaray Tazminat Avukatı #Turhal Tazminat Avukatı #Yeşilyurt Tazminat Avukatı #Zile Tazminat Avukatı #Yozgat Tazminat Avukatı #Akdağmadeni Tazminat Avukatı #Aydıncık Tazminat Avukatı #Boğazlıyan Tazminat Avukatı #Çandır Tazminat Avukatı #Çayıralan Tazminat Avukatı #Çekerek Tazminat Avukatı #Kadışehri Tazminat Avukatı #Saraykent Tazminat Avukatı #Sarıkaya Tazminat Avukatı #Sorgun Tazminat Avukatı #Şefaatli Tazminat Avukatı #Yenifakılı Tazminat Avukatı #Yerköy Tazminat Avukatı #Kırıkkale Tazminat Avukatı #Bahşılı Tazminat Avukatı #Balışeyh Tazminat Avukatı #Çelebi Tazminat Avukatı #Delice Tazminat Avukatı #Karakeçili Tazminat Avukatı #Keskin Tazminat Avukatı #Sulakyurt Tazminat Avukatı #Yahşihan Tazminat Avukatı #Samsun Tazminat Avukatı #Atakum Tazminat Avukatı #Canik Tazminat Avukatı #İlkadım Tazminat Avukatı #Tekkeköy Tazminat Avukatı #Alaçam Tazminat Avukatı #Asarcık Tazminat Avukatı #Ayvacık Tazminat Avukatı #Bafra Tazminat Avukatı #Çarşamba Tazminat Avukatı #Havza Tazminat Avukatı #Kavak Tazminat Avukatı #Ladik Tazminat Avukatı #Ondokuzmayıs Tazminat Avukatı #Salıpazarı Tazminat Avukatı #Terme Tazminat Avukatı #Vezirköprü Tazminat Avukatı #Yakakent Tazminat Avukatı