İhaleye Fesat Karıştırma Suçu (TCK 235) | Çorum Avukat

İhaleye fesat karıştırma suçu, kamu kurum ve kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım ya da satımlarına ilişkin ihalelere fesat karıştırılmasını cezalandıran ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 235. maddesinde düzenlenen bir ekonomi suçudur. Maddenin ikinci fıkrası “aşağıdaki hâllerde ihaleye fesat karıştırılmış sayılır” diyerek fesat hâllerini tek tek saymış; böylece suç hem bağlı hareketli hem de seçimlik hareketli bir yapıya kavuşmuştur.

Bu tahdidi sayım, savunma açısından güçlü bir dayanaktır: ihale sürecindeki her usulsüzlük bu suçu oluşturmaz. Ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren bu dosyalarda baştan Çorum ceza avukatı desteği almak; Çorum merkez kadar Laçin, Alaca ve Sungurlu gibi ilçelerde belediye ve köy tüzel kişiliklerince yapılan ihalelere ilişkin soruşturmalarda da isnadın hangi bende dayandığının netleştirilmesini sağlar.

İhaleye Fesat Karıştırma Suçunun Unsurları ve Özgü Suç Niteliği

Suçun ön şartı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen usullerden biriyle usulüne uygun biçimde başlatılmış gerçek bir ihalenin varlığıdır. İhale süreci, ihale yetkilisinin onayından sözleşmenin imzalandığı ana kadar devam eder; bu sürecin dışında kalan işlemler madde kapsamına girmez.

Yargıtay’ın yerleşik kabulüne göre suç, TCK’nin 40/2. maddesi anlamında özgü suçtur: ikinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki hâllerde ihale sürecinde görev alan kamu görevlileri, (d) bendindeki hâlde ise ihaleye katılan veya katılmak isteyen kişiler fail olabilir. Bunun doğrudan sonucu şudur: ihaleye teklif veren özel kişi, kamu görevlisi failin bulunmadığı bir dosyada asli fail sayılamaz; ancak azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabilir. Faili bulunmayan bir suça şeriklik de mümkün değildir.

Görevi Kötüye Kullanma ile Sınır: Her Usulsüzlük Fesat Değildir

İhale sürecinde eksik veya hatalı işlem yapılması, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanması ya da yasal sürecin tamamlanmasından önce işe başlanması tek başına ihaleye fesat karıştırma suçu oluşturmaz. Bu tür fiiller, koşulları varsa 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 257. maddesindeki görevi kötüye kullanma suçu kapsamında değerlendirilir.

Aynı şekilde, hizmet önceden alınmış ve iş bitirilmişken sonradan şeklen bir ihale yapılmışsa ortada gerçek bir ihale bulunmadığından bu suç oluşmaz. Fesat hâllerinin kanunda sınırlı sayıda gösterilmiş olması, failliğin veya seçimlik hareketlerin yorum yoluyla genişletilmesini TCK’nin 2. maddesindeki kanunilik ilkesine aykırı kılar.

Yargıtay Kararları Işığında İhaleye Fesat Karıştırma Suçu Uygulaması

Aşağıda, ihaleye fesat karıştırma suçu uygulamasına yön veren güncel Yargıtay içtihatlarının konusu ve vardığı sonuç özetlenmiştir:

• Yargıtay Ceza Genel Kurulu 18.02.2020 tarih, 2017/843 E. – 2020/113 K. sayılı kararı: Kurul, maddenin ikinci fıkrasındaki “aşağıdaki hâllerde ihaleye fesat karıştırılmış sayılır” ifadesini değerlendirmiştir. Buna göre ihaleye fesat sonucunu doğurabilecek bütün fiiller değil, yalnızca ikinci fıkrada tek tek sayılan hâller bu suçu oluşturur; dolayısıyla suç bağlı hareketli, sayılan hâllerden herhangi biriyle işlenebilmesi nedeniyle de seçimlik hareketli bir suçtur. Bu belirleme, isnadın hangi bende dayandığının iddianamede açıkça gösterilmesini zorunlu kılar.
• Yargıtay 5. Ceza Dairesi 15.06.2021 tarih, 2020/3762 E. – 2021/2827 K. sayılı kararı: Dosyada ihaleye teklif veren özel kişi, suçun asli faili kabul edilerek mahkûm edilmiştir. Daire, suçun TCK 40/2 anlamında özgü suç olduğunu ve dolaylı failliğe elverişli bulunmadığını; 235/2 uyarınca ihale sürecinde görevli kişilerce işlenebileceğini belirterek, teklif veren sanığın asli fail sayılamayacağını, olsa olsa azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabileceğini saptamış ve hükmü bozmuştur. Kararda ayrıca suçun oluşması için kanunda öngörülen usullerden biriyle usulüne uygun yapılmış bir ihalenin varlığının zorunlu olduğu vurgulanmıştır.
• Yargıtay 5. Ceza Dairesi 17.01.2024 tarih, 2021/5443 E. – 2024/561 K. sayılı kararı: İhaleye konu iş için şartnamede teknik personel bulunması şartı aranmasına rağmen, sanığın yetkilisi olduğu şirkette bu şarta uygun personel yokken bir mimarın şirkette çalıştığına dair sahte işe giriş bildirgesi düzenlenmiş ve şirket ihaleyi kazanmıştır. Daire, ihale sürecinde görev yapan kamu görevlileri hakkında açılmış bir kamu davası bulunmadığını, faili olmayan suça şeriklik de mümkün olmadığını belirterek sanığın beraati yerine mahkûmiyetine karar verilmesini hukuka aykırı bulmuştur.
• Yargıtay 5. Ceza Dairesi 10.04.2019 tarih, 2019/2676 E. – 2019/4199 K. sayılı kararı: Belediyenin semt pazarı giydirme cephe yapım işinde, giydirme işlemlerine ihale yapılmadan önce başlandığı ve işin tamamlandığı saptanmıştır. Daire, önceden alınan hizmet için sonradan şeklen yapılan ihalenin hukuka aykırı olduğunu ve ortada gerçek bir ihale bulunmaması nedeniyle ihaleye fesat karıştırma suçunun oluşmayacağını belirtmiştir. Bilirkişi raporuna göre kamu zararı ya da kişilere haksız kazanç sağlandığı da tespit edilemediğinden, fiilin görevi kötüye kullanma yönünden değerlendirilmesi gerektiği ortaya konulmuştur.
• Yargıtay 5. Ceza Dairesi 07.06.2018 tarih, 2018/2370 E. – 2018/4336 K. sayılı kararı: Devlet hastanesi ek bina yapım işi ihalesinde, ihale komisyonu üyesi olan sanığın rakip firmanın mevzuata aykırı gerekçelerle elenmesini sağladığı; ihale evrakı, telefon kayıtları ve tüm dosya kapsamıyla sabit görülmüştür. Daire, bu eylemin TCK 235/2-a-1 ve 235/3-b kapsamındaki “ihaleye katılma yeterliliğine ve koşullarına sahip kişilerin ihale sürecine katılmalarını engellemek” hâlini oluşturduğunu belirtmiş; gerekçede fesat kabul edilirken hüküm fıkrasında beraate karar verilmesini çelişki sayarak hükmü bozmuştur.
• Yargıtay 11. Ceza Dairesi 20.02.2024 tarih, 2021/41611 E. – 2024/1936 K. sayılı kararı: Köy muhtarı ile aza olan kardeşi, Hazineye ait taşınmazların satış ihalesine ilişkin olarak idarece gönderilen ilan metnini köyde ilan etmedikleri hâlde ilan edilmiş gibi tutanak düzenlemiş; muhtar daha sonra ihaleye bizzat girerek kazanmıştır. Daire, suçun özgü suç niteliğini hatırlattıktan sonra ihalenin köyde ilanının gerekip gerekmediğinin, sanıkların bu yükümlülüğünün bulunup bulunmadığının ve idarenin zararının araştırılmadığını saptamış; bağlantılı sahtecilik dosyasıyla birleştirme yapılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulmasını hukuka aykırı bulmuştur.
• Yargıtay 5. Ceza Dairesi 27.09.2023 tarih, 2021/584 E. – 2023/9162 K. sayılı kararı: Daire, 4734 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca ihale sürecinin, ihale yetkilisinin onayını izleyen aşamadan sözleşmenin imzalandığı ana kadar devam ettiğini belirterek yerel mahkemenin aksi yöndeki gerekçesini yerinde görmemiştir. Bununla birlikte kamu görevlileri hakkında açılmış bir kamu davası bulunmadığından, kurulan beraat hükmünün gerekçesi yerinde olmamakla birlikte sonucu itibarıyla doğru olduğuna karar vermiştir.
• Yargıtay 9. Ceza Dairesi 13.01.2021 tarih, 2020/1660 E. – 2021/65 K. sayılı kararı: İhale komisyonu üyesi olan veya yaklaşık maliyeti hazırlayan sanıklar hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan bozma istenmiştir. Daire, fesat hâllerinin tahdidi olarak sayıldığını ve ihale sürecinde eksik ve hatalı işlemler yapılması gibi eylemlerin başlı başına bu suça vücut vermeyeceğini belirterek tebliğnamedeki bozma isteyen düşünceye katılmamıştır.
• Yargıtay 5. Ceza Dairesi 03.12.2020 tarih, 2016/3075 E. – 2020/13955 K. sayılı kararı: İsnat, ihaleye katılmak isteyen veya katılan kişilerin ihale şartlarını ve özellikle fiyatı etkilemek amacıyla aralarında açık ya da gizli anlaşma yapmalarına ilişkindir. Daire, bu tür bir anlaşmanın TCK 235/2-d bendi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiş; suçun özel faillik niteliği taşıyan kimselerce işlenebileceğini ve faillik durumunun yorumla genişletilemeyeceğini vurgulamıştır.

Bu kararların tam metinlerine Yargıtay Karar Arama sistemi üzerinden erişilebilir.

Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum Ceza Avukatı ile Süreç Yönetimi

İhaleye fesat karıştırma suçu dosyalarında savunmanın ilk sorusu iki başlıkta toplanır: ortada usulüne uygun başlatılmış gerçek bir ihale var mı ve isnat edilen fiil ikinci fıkrada sayılan bentlerden hangisine karşılık geliyor? Bu iki soru cevaplanmadan kurulan hükümler, kararlarda istikrarlı biçimde bozulmaktadır.

İkinci adım faillik denetimidir: kamu görevlileri hakkında açılmış bir dava yoksa özel kişi sanıklar asli fail sayılamaz. Ayrıntılı bilgi için Çorum ceza avukatı ve ağır ceza davaları sayfalarımızı, serinin önceki yazısı için ise çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (TCK 234) incelememizi okuyabilirsiniz.

Çorum merkez ile Laçin, Alaca, Sungurlu ve Osmancık başta olmak üzere Çorum’un tüm ilçelerinde Çorum ceza avukatı ve Çorum ağır ceza avukatı desteği arayanlar Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilir.

Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu (Çorum Barosu Sicil No: 996) ile iletişime geçebilirsiniz.

#Çorum Ceza Avukatı #Alaca Ceza Avukatı #Bayat Ceza Avukatı #Boğazkale Ceza Avukatı #Dodurga Ceza Avukatı #İskilip Ceza Avukatı #Kargı Ceza Avukatı #Laçin Ceza Avukatı #Mecitözü Ceza Avukatı #Oğuzlar Ceza Avukatı #Ortaköy Ceza Avukatı #Osmancık Ceza Avukatı #Sungurlu Ceza Avukatı #Uğurludağ Ceza Avukatı #Amasya Ceza Avukatı #Göynücek Ceza Avukatı #Gümüşhacıköy Ceza Avukatı #Hamamözü Ceza Avukatı #Merzifon Ceza Avukatı #Suluova Ceza Avukatı #Taşova Ceza Avukatı #Tokat Ceza Avukatı #Almus Ceza Avukatı #Artova Ceza Avukatı #Başçiftlik Ceza Avukatı #Erbaa Ceza Avukatı #Niksar Ceza Avukatı #Pazar Ceza Avukatı #Reşadiye Ceza Avukatı #Sulusaray Ceza Avukatı #Turhal Ceza Avukatı #Yeşilyurt Ceza Avukatı #Zile Ceza Avukatı #Yozgat Ceza Avukatı #Akdağmadeni Ceza Avukatı #Aydıncık Ceza Avukatı #Boğazlıyan Ceza Avukatı #Çandır Ceza Avukatı #Çayıralan Ceza Avukatı #Çekerek Ceza Avukatı #Kadışehri Ceza Avukatı #Saraykent Ceza Avukatı #Sarıkaya Ceza Avukatı #Sorgun Ceza Avukatı #Şefaatli Ceza Avukatı #Yenifakılı Ceza Avukatı #Yerköy Ceza Avukatı #Kırıkkale Ceza Avukatı #Bahşılı Ceza Avukatı #Balışeyh Ceza Avukatı #Çelebi Ceza Avukatı #Delice Ceza Avukatı #Karakeçili Ceza Avukatı #Keskin Ceza Avukatı #Sulakyurt Ceza Avukatı #Yahşihan Ceza Avukatı #Samsun Ceza Avukatı #Atakum Ceza Avukatı #Canik Ceza Avukatı #İlkadım Ceza Avukatı #Tekkeköy Ceza Avukatı #Alaçam Ceza Avukatı #Asarcık Ceza Avukatı #Ayvacık Ceza Avukatı #Bafra Ceza Avukatı #Çarşamba Ceza Avukatı #Havza Ceza Avukatı #Kavak Ceza Avukatı #Ladik Ceza Avukatı #Ondokuzmayıs Ceza Avukatı #Salıpazarı Ceza Avukatı #Terme Ceza Avukatı #Vezirköprü Ceza Avukatı #Yakakent Ceza Avukatı