Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması (TCK 234) | Çorum

Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması, velayet yetkisi elinden alınmış olan ana veya babanın ya da üçüncü derece dâhil kan hısmının, on altı yaşını bitirmemiş bir çocuğu veli, vasi ya da bakım ve gözetimi altında bulunduran kimsenin yanından cebir veya tehdit kullanmaksızın kaçırması veya alıkoymasıdır. Suç, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 234. maddesinde düzenlenmiştir.

Bu dosyalar neredeyse her zaman devam eden bir boşanma, velayet ya da kişisel ilişki uyuşmazlığının içinden çıkar. Suçun failinin ve mağdurunun kanunda sınırlı biçimde sayılmış olması nedeniyle süreci baştan Çorum ceza avukatı ve Çorum aile avukatı ile yürütmek; Çorum merkez kadar Uğurludağ, Kargı ve Sungurlu gibi ilçelerdeki dosyalarda da fiilin doğru maddeye oturtulmasını sağlar.

Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Suçunun Unsurları

Suç özgü suç niteliğindedir: fail ancak velayet yetkisi elinden alınmış ana veya baba ya da çocuğun üçüncü derece dâhil kan hısmı olabilir. Buna karşılık 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’na göre evli olmayan ana ve babada velayet anaya ait olduğundan, evlilik dışı doğan çocuk bakımından babanın velayet hakkı hiç doğmaz; tanıma da tek başına babaya velayet vermez.

Maddenin ikinci fıkrası, fiilin cebir veya tehdit kullanılarak ya da çocuğun on iki yaşını bitirmemiş olması hâlinde cezanın bir katına kadar artırılmasını öngörür. Üçüncü fıkra ise kanunî temsilcisinin bilgisi veya rızası dışında evi terk eden çocuğu, durumdan yetkili makamları veya kanunî temsilcisini haberdar etmeksizin yanında tutan kişiyi cezalandırır. Hangi fıkranın uygulanacağı ceza miktarını doğrudan değiştirdiği için savunmanın ilk denetim noktasıdır.

Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma ile Ayrım ve Kişisel İlişki Dosyaları

Uygulamadaki en yaygın hata, fiilin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 109. maddesindeki kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu sayılmasıdır. Oysa fail çocuğun üçüncü derece dâhil kan hısmı ise, velayet hakkı hiç doğmamış olsa dahi fiil TCK 234 kapsamındadır; bu ayrım hem ceza aralığını hem de uzlaştırma imkânını değiştirir.

İkinci yaygın tartışma, mahkeme kararıyla kurulan kişisel ilişki süresinin aşılmasıdır. Çocuğu kararda belirtilen günde teslim alıp aynı gün iade etmesi gerekirken günlerce yanında tutan ebeveynin fiili, evi terk eden çocuğa ilişkin üçüncü fıkra kapsamında değil, birinci ve ikinci fıkra kapsamında değerlendirilmektedir. Suçun mağduru çocuk değil, çocuğun yanından alındığı ebeveyndir; bu nedenle birden fazla çocuk söz konusu olsa da tek suç oluşur.

Yargıtay Kararları Işığında Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Uygulaması

Aşağıda, çocuğun kaçırılması ve alıkonulması uygulamasına yön veren güncel Yargıtay içtihatlarının konusu ve vardığı sonuç özetlenmiştir:

• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 04.03.2024 tarih, 2022/5804 E. – 2024/2060 K. sayılı kararı: İlk derece mahkemesi, çocuklar üzerinde velayet hakkı hiç doğmamış olan babanın, teslim istendiğinde çocukları vermeyip kanunî temsilcinin iradesi dışında yanında tutmasını kişiyi hürriyetinden yoksun kılma sayarak hüküm kurmuştur. Daire, TCK 234/1’deki suçun özgü suç olduğunu, failin velayet yetkisi elinden alınmış ana veya baba ya da üçüncü derece dâhil kan hısmı olabileceğini belirtmiş; baba olan sanığın bu kan hısımlığı kapsamında kalması nedeniyle eylemin çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunu oluşturduğunu saptamıştır.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 23.01.2024 tarih, 2021/17074 E. – 2024/643 K. sayılı kararı: Sanık ile katılanın evlilik dışı ilişkisinden doğan müşterek çocuk söz konusudur. Daire, Türk Medeni Kanunu’nun 337. maddesine göre evli olmayan ana ve babada velayetin anaya ait olduğunu, dolayısıyla tabii baba olan sanığın yasal velayet sahibi olmadığını belirtmiş; çocuğu annenin rızası dışında kaçırıp alıkoyan sanığın eyleminin TCK 234/1-2 kapsamında kaldığını, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan mahkûmiyetin hukuka aykırı olduğunu saptamıştır.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 08.10.2025 tarih, 2023/4371 E. – 2025/7463 K. sayılı kararı: Taraflar 25.04.2019’da boşanmış, suç tarihinde on altı yaşını bitirmemiş müşterek çocuğun velayeti aile mahkemesi kararıyla anneye verilmiştir. Daire, sanık ile çocuk arasında suç tarihi itibarıyla velayet ilişkisi bulunmadığını belirterek eylemin TCK 234/1’de tanımlanan suçu oluşturduğunu; bu gözetilmeden suç vasfında hataya düşülerek kurulan hükmün hukuka aykırı olduğunu saptamıştır.
• Yargıtay 14. Ceza Dairesi 25.01.2016 tarih, 2015/3480 E. – 2016/621 K. sayılı kararı: Boşanma kararıyla velayeti anneye bırakılan dört yaşındaki çocuğu, aile mahkemesinin kişisel ilişki kararı uyarınca 27.10.2012 günü teslim alan baba, aynı gün iade etmesi gerekirken çocuğu 04.11.2012 tarihine kadar yanında tutmuştur. Daire, eylemin TCK 234/1-2 kapsamında olduğunu belirterek, dosya kapsamıyla bağdaşmayan gerekçeyle 234/3’e göre kurulan mahkûmiyet hükmünü bozmuştur.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 31.05.2023 tarih, 2020/7411 E. – 2023/4023 K. sayılı kararı: Velayeti annede bulunan 1 yaş 9 aylık çocuk, babası tarafından anneannesinin evinde yaşanan tartışma sırasındaki kargaşadan yararlanılarak kucaklanıp dışarı çıkarılmış ve araçla başka bir ildeki eve götürülmüştür. Daire, olay anında cebir veya tehdit kullanılmadığını saptayarak eylemin TCK 234’ün birinci ve ikinci fıkralarındaki suçu oluşturduğunu belirtmiş ve aksi yöndeki hükmü bozmuştur.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 07.04.2021 tarih, 2019/8876 E. – 2021/8227 K. sayılı kararı: Olay tarihinde on iki yaşından küçük iki çocuk, velayet yetkisi olmayan babaları tarafından cebir veya tehdit kullanılmaksızın annelerinden teslim alınmış, ancak geri getirilmeyerek alıkonulmuştur. Daire, sanığın TCK 234’ün ikinci fıkrasında düzenlenen çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunu işlediğini belirterek beraat kararını yasaya aykırı bulmuştur.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 10.03.2020 tarih, 2019/7485 E. – 2020/11238 K. sayılı kararı: Dosyada birden fazla müşterek çocuk bulunmasına rağmen mahkeme tek bir suçtan hüküm kurmuştur. Daire, TCK 234/1-2’deki suçun mağdurunun çocuklar değil, çocukların yanından alındığı ebeveyn olduğunu belirterek, eylemin anneye yönelik tek bir suç oluşturduğu yönündeki mahkeme kabulünde isabetsizlik görmemiş ve tebliğnamedeki aksi düşünceye katılmamıştır.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 30.03.2023 tarih, 2020/5688 E. – 2023/1827 K. sayılı kararı: Sanık, gayriresmî birlikte yaşadığı müştekiden doğan ve aralarında velayet ilişkisi bulunmayan ancak kan hısımlığı olan bebeği, velayet hakkı sahibi annenin rızası olmaksızın kaçırmaya kalkışmıştır. Daire, eylemin TCK 234/1’deki suçu oluşturduğunu ve bu suçun CMK’nin 253. maddesi uyarınca uzlaştırma kapsamında kaldığını belirterek, muhakeme şartı olan uzlaştırma girişiminde bulunulmadan yargılamaya devam edilmesini hukuka aykırı saymıştır.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 19.12.2022 tarih, 2021/16623 E. – 2022/19239 K. sayılı kararı: Sanık, gayriresmî birlikte yaşadığı müştekiden doğan bebeği kardeşiyle birlikte, velayet hakkına sahip annesinden zorla alarak kaçırmıştır. Daire, taraflar arasında suç tarihi itibarıyla velayet ilişkisi bulunmasa da kan hısımlığı mevcut olduğundan eylemin TCK 234/1’de tanımlanan çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunu oluşturduğunun gözetilmemesini bozma nedeni saymıştır.

Bu kararların tam metinlerine Yargıtay Karar Arama sistemi üzerinden erişilebilir.

Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum Ceza Avukatı ile Süreç Yönetimi

Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması dosyalarında savunmanın ilk işi üç belgeyi dosyaya koymaktır: velayete ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı, kişisel ilişki kararının günü ve saati, çocuğun doğum tarihi. Bu üç veri, fiilin hangi fıkraya gireceğini ve failin kanunda sayılan kişilerden olup olmadığını tek başına belirler.

İkinci adım uzlaştırmadır; suç uzlaştırma kapsamında olduğundan bu aşama atlanarak kurulan hükümler bozulmaktadır. Ayrıntılı bilgi için Çorum ceza avukatı ve aile hukuku sayfalarımızı, serinin önceki yazısı için ise aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali (TCK 233) incelememizi okuyabilirsiniz.

Çorum merkez ile Uğurludağ, Kargı, Sungurlu ve Osmancık başta olmak üzere Çorum’un tüm ilçelerinde Çorum ceza avukatı ve Çorum aile avukatı desteği arayanlar Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilir.

Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu (Çorum Barosu Sicil No: 996) ile iletişime geçebilirsiniz.

#Çorum Ceza Avukatı #Alaca Ceza Avukatı #Bayat Ceza Avukatı #Boğazkale Ceza Avukatı #Dodurga Ceza Avukatı #İskilip Ceza Avukatı #Kargı Ceza Avukatı #Laçin Ceza Avukatı #Mecitözü Ceza Avukatı #Oğuzlar Ceza Avukatı #Ortaköy Ceza Avukatı #Osmancık Ceza Avukatı #Sungurlu Ceza Avukatı #Uğurludağ Ceza Avukatı #Amasya Ceza Avukatı #Göynücek Ceza Avukatı #Gümüşhacıköy Ceza Avukatı #Hamamözü Ceza Avukatı #Merzifon Ceza Avukatı #Suluova Ceza Avukatı #Taşova Ceza Avukatı #Tokat Ceza Avukatı #Almus Ceza Avukatı #Artova Ceza Avukatı #Başçiftlik Ceza Avukatı #Erbaa Ceza Avukatı #Niksar Ceza Avukatı #Pazar Ceza Avukatı #Reşadiye Ceza Avukatı #Sulusaray Ceza Avukatı #Turhal Ceza Avukatı #Yeşilyurt Ceza Avukatı #Zile Ceza Avukatı #Yozgat Ceza Avukatı #Akdağmadeni Ceza Avukatı #Aydıncık Ceza Avukatı #Boğazlıyan Ceza Avukatı #Çandır Ceza Avukatı #Çayıralan Ceza Avukatı #Çekerek Ceza Avukatı #Kadışehri Ceza Avukatı #Saraykent Ceza Avukatı #Sarıkaya Ceza Avukatı #Sorgun Ceza Avukatı #Şefaatli Ceza Avukatı #Yenifakılı Ceza Avukatı #Yerköy Ceza Avukatı #Kırıkkale Ceza Avukatı #Bahşılı Ceza Avukatı #Balışeyh Ceza Avukatı #Çelebi Ceza Avukatı #Delice Ceza Avukatı #Karakeçili Ceza Avukatı #Keskin Ceza Avukatı #Sulakyurt Ceza Avukatı #Yahşihan Ceza Avukatı #Samsun Ceza Avukatı #Atakum Ceza Avukatı #Canik Ceza Avukatı #İlkadım Ceza Avukatı #Tekkeköy Ceza Avukatı #Alaçam Ceza Avukatı #Asarcık Ceza Avukatı #Ayvacık Ceza Avukatı #Bafra Ceza Avukatı #Çarşamba Ceza Avukatı #Havza Ceza Avukatı #Kavak Ceza Avukatı #Ladik Ceza Avukatı #Ondokuzmayıs Ceza Avukatı #Salıpazarı Ceza Avukatı #Terme Ceza Avukatı #Vezirköprü Ceza Avukatı #Yakakent Ceza Avukatı