Edimin İfasına Fesat Karıştırma (TCK 236) | Çorum Avukat

Edimin ifasına fesat karıştırma, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına karşı taahhüt altına girilen edimin ifasına fesat karıştırılmasını bağımsız bir suç olarak cezalandıran ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 236. maddesinde düzenlenen bir ekonomi suçudur. İhaleye fesat karıştırmadan farkı, fiilin ihale aşamasında değil, sözleşme imzalandıktan sonraki ifa aşamasında gerçekleşmesidir.

Maddenin ikinci fıkrası fesat hâllerini tek tek sayar; bu tahdidi sayım savunma için belirleyici bir dayanaktır. Ağır ceza mahkemesinin görev alanındaki bu dosyalarda baştan Çorum ceza avukatı desteği almak; Çorum merkez kadar Alaca, Mecitözü ve Osmancık gibi ilçelerde belediye ve kamu kurumlarının yapım ve hizmet alımlarına ilişkin soruşturmalarda da isnadın hangi bende dayandığının netleşmesini sağlar.

Edimin İfasına Fesat Karıştırma Suçunun Unsurları

Suç, zarar suçu ve özgü suç niteliğindedir. İkinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki hâllerde yüklenici konumundaki kişiler ve temsilcileri ile edimin ifası sürecinde görev alan kamu görevlileri; (c), (d) ve (e) bentlerindeki hâllerde ise yalnızca edimin ifası sürecinde görev alan kamu görevlileri fail olabilir. Bunun pratik sonucu açıktır: (d) veya (e) bendine dayanan bir isnatta yüklenici, müşterek fail değil ancak azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabilir.

İkinci belirleyici unsur “kabul” kavramıdır. Yargıtay, maddedeki kabul ibaresini Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliği’nde ayrıntılandırılan kesin kabul işlemi olarak anlamaktadır. Kesin kabul işlemi hiç yapılmamışsa suçun yasal unsurları gerçekleşmez; geçici kabul talebi tek başına yeterli değildir. Edimin niteliği de bende etki eder: yapım işleri 236/2-d, hizmet alımları ise 236/2-e kapsamında değerlendirilir.

Görevi Kötüye Kullanma ile Ayrım ve Faili Olmayan Suça Şeriklik Sorunu

Kamu görevlisinin, ihale kararında veya sözleşmede belirtilen şartlara uygun verilmeyen ya da eksik verilen edimi verilmiş gibi kabul etmesi edimin ifasına fesat karıştırma suçunu oluşturur. Buna karşılık ifa aşamasında gerekli kontrolleri yapmamak veya istihkakları hatalı düzenlemek, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 257. maddesindeki görevi kötüye kullanma kapsamında kalır. Bu ayrım, hem ceza aralığını hem de dava zamanaşımı süresini kökten değiştirir.

Suçun özgü suç olmasının ikinci sonucu, faili bulunmayan suça şerikliğin mümkün olmamasıdır. Kabulle görevli kamu görevlileri hakkında açılmış bir kamu davası yoksa, yalnızca yüklenici hakkında kurulan mahkûmiyet hükümleri bozulmaktadır. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında sözleşmenin idarece feshedilmiş olması da kamu görevlilerinin hukuka aykırı bir eyleminin bulunmadığına işaret edebilir.

Yargıtay Kararları Işığında Edimin İfasına Fesat Karıştırma Uygulaması

Aşağıda, edimin ifasına fesat karıştırma uygulamasına yön veren güncel Yargıtay içtihatlarının konusu ve vardığı sonuç özetlenmiştir:

• Yargıtay 5. Ceza Dairesi 19.12.2022 tarih, 2019/2434 E. – 2022/14590 K. sayılı kararı: Beş yüz seyircili spor salonu yapım işini alan sanığın, 240 takvim günlük süre geçtikten sonra geçici kabul talep ettiği ve yapılan kontrollerde şartnameye aykırı, hatalı ve kusurlu imalat yaptığı kabul edilmiştir. Daire, maddedeki “kabul” ibaresinin Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliği’ndeki kesin kabul işlemi olarak anlaşılması gerektiğini, kesin kabul yapılmadığından suçun yasal unsurlarının gerçekleşmediğini; ayrıca kamu görevlileri hakkında dava bulunmadığı ve idarece sözleşmenin feshedildiği gözetildiğinde faili olmayan suça şeriklik de söz konusu olamayacağından sanığın beraati gerektiğini belirtmiştir.
• Yargıtay 5. Ceza Dairesi 18.06.2020 tarih, 2018/12719 E. – 2020/11536 K. sayılı kararı: Dosyada kamu görevlisi sanıkların, hizmet niteliğindeki edimin sözleşmede belirtilen şartlara göre hiç verilmemesine veya eksik verilmesine rağmen verilmiş gibi kabul ettikleri iddia edilmiştir. Daire, bu eylemlerin sübutu hâlinde edimin ifasına fesat karıştırma; edimin yerine getirilmesi aşamasında gerekli kontrolleri yapmama ve istihkakları hatalı düzenleme biçimindeki eylemlerin ise görevi kötüye kullanma kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiş, yüklenicinin ancak azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabileceğini vurgulamıştır.
• Yargıtay 21. Ceza Dairesi 12.12.2016 tarih, 2015/8481 E. – 2016/7539 K. sayılı kararı: Daire, TCK 236’daki suçun failinin “belirtilen niteliklere uygun olmadan yapılmış eseri kabul eden” kamu görevlisi olduğunu belirlemiştir. Somut olayda ihaleye konu işin kabulü kamu görevlisi sanıklar tarafından yapılmadığından özgü suça diğer sanıkların iştiraki de mümkün görülmemiş; suçun unsurlarının oluşmadığına ilişkin yerel mahkeme kabulünde isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek tebliğnamedeki bozma düşüncesine katılınmamıştır.
• Yargıtay 5. Ceza Dairesi 03.10.2024 tarih, 2023/8750 E. – 2024/9969 K. sayılı kararı: Kaymakamlık lojmanı yapım işinde görevli sanıkların, ihale evrakında belirtilenden farklı sistemde fuel-oil ile çalışan kazanı kabul ettikleri, ısıtma brülör otomatiğinin çalışıp çalışmadığını kontrol etmeden kesin kabul teklif belgesi ve kesin kabul tutanağını düzenledikleri, böylece yangına ve kamu zararına sebebiyet verdikleri iddia edilmiştir. Daire, kabulü yapılan eserin şartname ve sözleşmeye uygun olmamasına rağmen kabul edildiği iddiası karşısında eylemin TCK 236/2-d kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, bu suçun on beş yıllık asli dava zamanaşımına tabi olduğunu belirterek görevi kötüye kullanmadan verilen düşme kararlarını hukuka aykırı bulmuştur.
• Yargıtay 5. Ceza Dairesi 03.10.2024 tarih, 2023/8716 E. – 2024/9968 K. sayılı kararı: Linyit işletme müdürlüğünün hizmet alım ihalesinde, yüklenicinin çalıştırması gereken teknikeri yaklaşık üç ay çalıştırmadığı ve askerlik görevi nedeniyle fiilen çalışmayan şoförler adına sahte belge düzenleyerek ücret tahakkuk ettirip hakediş olarak aldığı isnat edilmiştir. Daire, suçun zarar suçu ve özgü suç olduğunu hatırlatarak edime fesat karıştırılıp karıştırılmadığının, zarar doğup doğmadığının ve kabulle görevli asli failin kim olduğunun irdelenmesi gerektiğini belirtmiş; bozma gerekleri yerine getirilmeden tüm sanıklar hakkında görevi kötüye kullanmadan düşme kararı verilmesini hukuka aykırı saymıştır.
• Yargıtay 11. Ceza Dairesi 23.10.2025 tarih, 2025/1605 E. – 2025/13622 K. sayılı kararı: Daire, TCK 236/2’de yer alan kabul ibaresinin suç tarihinde yürürlükte bulunan Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliği’nin 11 ve devamı maddelerinde ayrıntılandırılan kesin kabul işlemi olarak anlaşılması gerektiğini belirtmiştir. Kararda ayrıca fesat hâllerinin tahdidi olarak sayıldığı, seçimlik hareketlerin veya faillik durumunun genişletilmesinin kanunilik ilkesine aykırılık oluşturacağı ve suça iştirak eden diğer kişilerin ancak azmettiren ya da yardım eden sayılabileceği vurgulanmıştır.
• Yargıtay 5. Ceza Dairesi 18.01.2024 tarih, 2020/4873 E. – 2024/572 K. sayılı kararı: İlk derece mahkemesi, suç tarihinde yüklenici konumunda olan sanığı doğrudan fail kabul ederek mahkûm etmiştir. Daire, suçun TCK 40/2 anlamında özgü suç olduğunu ve ilgili bende göre ancak edimin ifası sürecinde görev alan kamu görevlisince işlenebileceğini belirterek yüklenicinin kamu görevlisi sanıkları azmettiren konumunda olduğunu saptamış; ayrıca hüküm fıkrasında yanlış bendin gösterildiğini tespit etmiş, bu hususları sonuca etkili görmemiştir.
• Yargıtay 5. Ceza Dairesi 10.12.2018 tarih, 2015/11076 E. – 2018/9577 K. sayılı kararı: Dosyada yüklenici sanık, TCK 37/1 uyarınca müşterek fail kabul edilerek cezalandırılmıştır. Daire, 236/2-d bendindeki suçun yalnızca edimin ifası sürecinde görev alan kamu görevlisince işlenebileceğini, suça iştirak eden diğer kişilerin ancak azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabileceğini belirterek yüklenicinin müşterek fail sayılmasını hukuka aykırı bulmuştur.
• Yargıtay 5. Ceza Dairesi 28.09.2017 tarih, 2014/8896 E. – 2017/4100 K. sayılı kararı: Edimin ifasına fesat karıştırma suçundan kurulan hükümlerde, sanıkların eylemlerinin TCK 236/2’nin hangi bendi veya bentleri kapsamında kaldığı gösterilmemiş; yalnızca “TCK’nın 236/1. maddesi” ibaresine yer verilmiştir. Daire, bu eksikliği CMK’nin 232/6. maddesine muhalefet sayarak bozma nedeni yapmıştır. Karar, iddianamede ve hükümde bendin açıkça gösterilmesinin zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır.

Bu kararların tam metinlerine Yargıtay Karar Arama sistemi üzerinden erişilebilir.

Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum Ceza Avukatı ile Süreç Yönetimi

Edimin ifasına fesat karıştırma dosyalarında savunmanın ilk kontrolü kesin kabul belgesidir: kesin kabul işlemi yapılmamışsa suçun unsurları tamamlanmamıştır. İkinci kontrol faillik denetimidir; kabulle görevli kamu görevlileri hakkında açılmış dava yoksa yüklenici asli fail sayılamaz ve faili olmayan suça şeriklik mümkün değildir.

Üçüncü adım, isnadın hangi bende dayandığının hükümde açıkça gösterilmesini sağlamaktır. Ayrıntılı bilgi için Çorum ceza avukatı ve ağır ceza davaları sayfalarımızı, serinin önceki yazısı için ise ihaleye fesat karıştırma suçu (TCK 235) incelememizi okuyabilirsiniz.

Çorum merkez ile Alaca, Mecitözü, Osmancık ve Sungurlu başta olmak üzere Çorum’un tüm ilçelerinde Çorum ceza avukatı ve Çorum ağır ceza avukatı desteği arayanlar Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilir.

Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu (Çorum Barosu Sicil No: 996) ile iletişime geçebilirsiniz.

#Çorum Ceza Avukatı #Alaca Ceza Avukatı #Bayat Ceza Avukatı #Boğazkale Ceza Avukatı #Dodurga Ceza Avukatı #İskilip Ceza Avukatı #Kargı Ceza Avukatı #Laçin Ceza Avukatı #Mecitözü Ceza Avukatı #Oğuzlar Ceza Avukatı #Ortaköy Ceza Avukatı #Osmancık Ceza Avukatı #Sungurlu Ceza Avukatı #Uğurludağ Ceza Avukatı #Amasya Ceza Avukatı #Göynücek Ceza Avukatı #Gümüşhacıköy Ceza Avukatı #Hamamözü Ceza Avukatı #Merzifon Ceza Avukatı #Suluova Ceza Avukatı #Taşova Ceza Avukatı #Tokat Ceza Avukatı #Almus Ceza Avukatı #Artova Ceza Avukatı #Başçiftlik Ceza Avukatı #Erbaa Ceza Avukatı #Niksar Ceza Avukatı #Pazar Ceza Avukatı #Reşadiye Ceza Avukatı #Sulusaray Ceza Avukatı #Turhal Ceza Avukatı #Yeşilyurt Ceza Avukatı #Zile Ceza Avukatı #Yozgat Ceza Avukatı #Akdağmadeni Ceza Avukatı #Aydıncık Ceza Avukatı #Boğazlıyan Ceza Avukatı #Çandır Ceza Avukatı #Çayıralan Ceza Avukatı #Çekerek Ceza Avukatı #Kadışehri Ceza Avukatı #Saraykent Ceza Avukatı #Sarıkaya Ceza Avukatı #Sorgun Ceza Avukatı #Şefaatli Ceza Avukatı #Yenifakılı Ceza Avukatı #Yerköy Ceza Avukatı #Kırıkkale Ceza Avukatı #Bahşılı Ceza Avukatı #Balışeyh Ceza Avukatı #Çelebi Ceza Avukatı #Delice Ceza Avukatı #Karakeçili Ceza Avukatı #Keskin Ceza Avukatı #Sulakyurt Ceza Avukatı #Yahşihan Ceza Avukatı #Samsun Ceza Avukatı #Atakum Ceza Avukatı #Canik Ceza Avukatı #İlkadım Ceza Avukatı #Tekkeköy Ceza Avukatı #Alaçam Ceza Avukatı #Asarcık Ceza Avukatı #Ayvacık Ceza Avukatı #Bafra Ceza Avukatı #Çarşamba Ceza Avukatı #Havza Ceza Avukatı #Kavak Ceza Avukatı #Ladik Ceza Avukatı #Ondokuzmayıs Ceza Avukatı #Salıpazarı Ceza Avukatı #Terme Ceza Avukatı #Vezirköprü Ceza Avukatı #Yakakent Ceza Avukatı