İçeriğe atla 
İftira suçu, yetkili makamlara ihbar veya şikâyette bulunarak ya da basın ve yayın yoluyla, işlemediğini bildiği hâlde bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat edilmesidir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 267. maddesinde “adliyeye karşı suçlar” bölümünde düzenlenen suçun amacı, isnat edilen kişi hakkında soruşturma veya kovuşturma başlatılmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamaktır.
Uygulamada bu dosyalar çoğunlukla karşılıklı şikâyetlerden, ticari uyuşmazlıklardan ve aile içi anlaşmazlıklardan doğar. Anayasal şikâyet hakkı ile iftira arasındaki çizgi ince olduğundan süreci baştan Çorum ceza avukatı ile yürütmek; Çorum merkez kadar Sungurlu, İskilip ve Osmancık gibi ilçelerdeki dosyalarda da şikâyetin suç sayılıp sayılmayacağının doğru değerlendirilmesini sağlar.
İftira Suçunun Unsurları
Suçun konusunu “hukuka aykırı fiil” oluşturur; bu fiilin mutlaka suç teşkil etmesi şart değildir. Disiplin yaptırımını veya başka bir idari yaptırımı gerektiren fiiller de iftiranın konusu olabilir. İsnat, yetkili makamlara ihbar ya da şikâyette bulunmak suretiyle yapılabileceği gibi basın ve yayın aracılığıyla da gerçekleştirilebilir.
Manevi unsur özel kasttır: fail, isnat ettiği fiili o kişinin işlemediğini bilerek hareket etmelidir. İsnat edilen fiil hiç işlenmemiş olabileceği gibi, işlenmiş olmakla birlikte isnatta bulunulan kişi tarafından işlenmemiş de olabilir; hatta gerçekten işlenmiş bir fiile verilecek yaptırımı ağırlaştıracak eklemeler yapılması da iftira suçunu oluşturur. Suçun düzenlendiği madde için 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu metnine bakılabilir.
Şikâyet Hakkı, Suç Uydurma ve Başkasının Kimliğini Kullanma
İsnadın maddi vakalara dayanması hâlinde suç oluşmaz. Örneğin darp edildiğini iddia eden kişinin elinde adli muayene raporu varsa, başvurusu anayasal şikâyet hakkının kullanılması kapsamında değerlendirilir; şikâyet edilen kişi hakkında sonradan kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi tek başına iftirayı doğurmaz.
İkinci önemli ayrım TCK 271. maddedeki suç uydurma ile kurulur: isnat belirli bir kişiye değil, soyut biçimde “birileri”ne yöneltilmişse suç uydurma gündeme gelir. Buna karşılık isnat edilen kişiler somut ve belirlenebilir ise fiil iftiradır. Yakalanan kişinin başkasının kimlik bilgilerini vererek o kişi adına evrak düzenlenmesine yol açması hâlinde ise TCK 268. maddenin yollamasıyla yine iftira hükümleri uygulanır. Yargı mercilerine başvuru usulleri için UYAP bilgilendirmelerine bakılabilir.
Yargıtay Kararları Işığında İftira Suçu Uygulaması
Aşağıda, iftira suçu uygulamasına yön veren güncel Yargıtay içtihatlarının konusu ve vardığı sonuç özetlenmiştir:
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi 08.11.2021 tarih, 2020/13200 E. – 2021/20480 K. sayılı kararı: Daire, iftiranın konusunu hukuka aykırı fiilin oluşturduğunu, bu fiilin suç teşkil etmesinin şart olmadığını; isnat edilen fiilin hiç işlenmemiş olabileceği gibi başkası tarafından işlenmiş ya da yaptırımı ağırlaştıracak eklemeler yapılmış olabileceğini belirlemiştir. Somut olayda, internette tanıştığı kişinin kendisiyle görüşmemesine kızan sanığın karakola giderek o kişinin kendisinden 150 TL alıp dolandırdığını beyan etmesi iftira suçunu oluşturduğundan beraat kararı hukuka aykırı bulunmuştur.
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi 21.09.2020 tarih, 2018/7947 E. – 2020/15740 K. sayılı kararı: Sanık, katılanların kendisini darp ettiği iddiasıyla şikâyette bulunmuş ve bu suçtan mahkûm edilmiştir. Daire, sanık hakkında düzenlenmiş adli muayene raporlarıyla iddianın maddi vakalara dayandığının anlaşıldığını belirterek başvurunun anayasal şikâyet hakkının kullanılması kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini; yasal unsurları itibarıyla oluşmayan iftira suçundan beraat yerine mahkûmiyet kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu saptamıştır.
- Yargıtay 9. Ceza Dairesi 24.01.2014 tarih, 2013/16513 E. – 2014/995 K. sayılı kararı: Aracını haricen sattığı hâlde parasını alamayan sanık, savcılığa verdiği ifadede aracını “1-2 saatliğine kullanmak amacıyla verdiğini ve getirilmediğini” söyleyerek alıcılardan şikâyetçi olmuştur. Daire, sanığın bu kişilerin anlattığı fiili işlemediklerini bildiği hâlde suç isnadında bulunduğunu belirterek eylemin TCK 267/1’deki iftira suçunu oluşturacağını ve suç vasfında yanılgıya düşüldüğünü saptamıştır.
- Yargıtay 9. Ceza Dairesi 05.02.2014 tarih, 2013/12820 E. – 2014/1146 K. sayılı kararı: Sanık, 155 polis ihbar hattını arayarak alkol aldığı gazinonun sahibi ve çalışanları tarafından gasp edildiğini ileri sürmüştür. Daire, isnadın somut ve belirlenebilir kişilere yöneltilmiş olması nedeniyle eylemin suç uydurma değil TCK 267’deki iftira suçunu oluşturacağını belirterek, suç uydurmanın sübut bulmadığı gerekçesiyle verilen beraat kararını bozmuştur.
- Yargıtay 16. Ceza Dairesi 17.01.2017 tarih, 2016/1962 E. – 2017/199 K. sayılı kararı: Hırsızlık suçundan gözaltına alınan sanık, savcılık ve sorgudaki savunmalarında emniyette polis memurlarının kendisine yumrukla vurduğunu ve kilolu bir memurun keser sapıyla ayağına vurduğunu ifade etmiştir. Daire, hukuka aykırı fiil isnat edilen kişilerin somut ve belirlenebilir olması nedeniyle eylemin suç uydurma değil iftira suçunu oluşturacağını saptamıştır.
- Yargıtay 16. Ceza Dairesi 11.02.2016 tarih, 2015/6446 E. – 2016/638 K. sayılı kararı: Sanık, katıldığı ve karar defterini bizzat imzaladığı kat malikleri toplantısından sonra, katılanın apartman yönetimi karar defterinde kendi adına sahte imza attığını ileri sürerek ihbar ve şikâyette bulunmuştur. Daire, sanığın işlemediğini bildiği bir fiili isnat ettiğini belirterek eylemin TCK 267’deki iftira suçunu oluşturacağını ve beraat kararının hatalı olduğunu saptamıştır.
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi 10.12.2019 tarih, 2017/12760 E. – 2019/14746 K. sayılı kararı: Sanık, 155 Polis İmdat Hattı’nı arayarak belirli bir plakaya sahip araçta bomba bulunduğunu ihbar etmiş; bu ihbar üzerine katılanlar hakkında soruşturma yapılmış ve araçlarda arama gerçekleştirilmiştir. Daire, eylemin TCK 267/1 ve 3. fıkra kapsamında iftira suçunu oluşturduğunu belirterek beraat yerine mahkûmiyet kararı verilmesi gerektiğini saptamıştır.
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi 01.06.2021 tarih, 2019/7923 E. – 2021/4606 K. sayılı kararı: Sanık, Cumhuriyet başsavcılığına verdiği isimsiz dilekçeyle grup amiri olan katılan hakkında görevinin gereklerine aykırı davrandığına dair suç isnatlarında bulunmuştur. Soruşturma sonucunda katılan hakkında ek kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir. Daire, iftira suçunun unsurlarının oluştuğunu belirterek sanığın mahkûmiyeti yerine beraatine karar verilmesini hukuka aykırı bulmuştur.
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi 08.03.2023 tarih, 2021/1699 E. – 2023/1124 K. sayılı kararı: Aynı ceza infaz kurumunda hükümlü olan sanığın, katılanın cinsel taciz suçundan mahkûm olduğuna dair söylenti yaydığı iddia edilmiştir. Daire, söylenti mahiyetindeki bu konuşmaların yetkili makamlara yapılmış bir isnat niteliği taşımadığından iftira suçunu oluşturmadığını; sözler incitici sayılsa dahi gıyapta hakaretin en az üç kişiyle ihtilatı gerektirdiğini ve iki tanık huzurunda söylenen sözlerde ihtilat öğesinin de bulunmadığını belirterek beraat kararı verilmesi gerektiğini saptamıştır.
Bu kararların tam metinlerine Yargıtay Karar Arama sistemi üzerinden erişilebilir.
Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum Ceza Avukatı ile Süreç Yönetimi
İftira suçu dosyalarında savunmanın ilk işi, şikâyetin maddi bir dayanağı olup olmadığını ortaya koymaktır. Adli rapor, mesaj kayıtları, tanık beyanları gibi somut verilere dayanan başvurular, sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilse bile anayasal şikâyet hakkının kullanılması sayılır ve suç oluşmaz.
İkinci adım, isnadın belirli kişilere mi yoksa soyut biçimde mi yöneltildiğini belirleyerek suç uydurma ile sınırı çizmek; üçüncü adım ise TCK 269. maddedeki etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanma imkânını değerlendirmektir. Ayrıntılı bilgi için Çorum ceza avukatı ve ağır ceza davaları sayfalarımızı, serinin önceki yazısı için ise görevi yaptırmamak için direnme (TCK 265) incelememizi okuyabilirsiniz.
Çorum merkez ile Sungurlu, İskilip, Osmancık ve Alaca başta olmak üzere Çorum’un tüm ilçelerinde Çorum ceza avukatı ve Çorum ağır ceza avukatı desteği arayanlar Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilir.
Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu (Çorum Barosu Sicil No: 996) ile iletişime geçebilirsiniz.
#Çorum Ceza Avukatı #Alaca Ceza Avukatı #Bayat Ceza Avukatı #Boğazkale Ceza Avukatı #Dodurga Ceza Avukatı #İskilip Ceza Avukatı #Kargı Ceza Avukatı #Laçin Ceza Avukatı #Mecitözü Ceza Avukatı #Oğuzlar Ceza Avukatı #Ortaköy Ceza Avukatı #Osmancık Ceza Avukatı #Sungurlu Ceza Avukatı #Uğurludağ Ceza Avukatı #Amasya Ceza Avukatı #Göynücek Ceza Avukatı #Gümüşhacıköy Ceza Avukatı #Hamamözü Ceza Avukatı #Merzifon Ceza Avukatı #Suluova Ceza Avukatı #Taşova Ceza Avukatı #Tokat Ceza Avukatı #Almus Ceza Avukatı #Artova Ceza Avukatı #Başçiftlik Ceza Avukatı #Erbaa Ceza Avukatı #Niksar Ceza Avukatı #Pazar Ceza Avukatı #Reşadiye Ceza Avukatı #Sulusaray Ceza Avukatı #Turhal Ceza Avukatı #Yeşilyurt Ceza Avukatı #Zile Ceza Avukatı #Yozgat Ceza Avukatı #Akdağmadeni Ceza Avukatı #Aydıncık Ceza Avukatı #Boğazlıyan Ceza Avukatı #Çandır Ceza Avukatı #Çayıralan Ceza Avukatı #Çekerek Ceza Avukatı #Kadışehri Ceza Avukatı #Saraykent Ceza Avukatı #Sarıkaya Ceza Avukatı #Sorgun Ceza Avukatı #Şefaatli Ceza Avukatı #Yenifakılı Ceza Avukatı #Yerköy Ceza Avukatı #Kırıkkale Ceza Avukatı #Bahşılı Ceza Avukatı #Balışeyh Ceza Avukatı #Çelebi Ceza Avukatı #Delice Ceza Avukatı #Karakeçili Ceza Avukatı #Keskin Ceza Avukatı #Sulakyurt Ceza Avukatı #Yahşihan Ceza Avukatı #Samsun Ceza Avukatı #Atakum Ceza Avukatı #Canik Ceza Avukatı #İlkadım Ceza Avukatı #Tekkeköy Ceza Avukatı #Alaçam Ceza Avukatı #Asarcık Ceza Avukatı #Ayvacık Ceza Avukatı #Bafra Ceza Avukatı #Çarşamba Ceza Avukatı #Havza Ceza Avukatı #Kavak Ceza Avukatı #Ladik Ceza Avukatı #Ondokuzmayıs Ceza Avukatı #Salıpazarı Ceza Avukatı #Terme Ceza Avukatı #Vezirköprü Ceza Avukatı #Yakakent Ceza Avukatı