İçeriğe atla 
Yalan tanıklık suçu, hukuka aykırı bir fiil nedeniyle başlatılan soruşturma kapsamında ya da bir mahkeme huzurunda, tanık dinlemeye yetkili kişi veya kurul önünde gerçeğe aykırı tanıklık yapılmasıdır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 272. maddesinde düzenlenen suçun cezası, beyanın soruşturma aşamasında mı yoksa mahkeme önünde mi verildiğine göre değişir.
Uygulamada bu suçlamalar çoğunlukla boşanma, nafaka, tazminat ve kasten yaralama dosyalarında dinlenen tanıklar hakkında gündeme gelir. Beyanlar arasındaki her çelişki suç sayılmadığından, süreci baştan Çorum ceza avukatı ile yürütmek; Çorum merkez kadar Laçin, Alaca ve Sungurlu gibi ilçelerdeki dosyalarda da kastın gerçekten bulunup bulunmadığının tartışılmasını sağlar.
Yalan Tanıklık Suçunun Unsurları
Failin, tanık dinlemeye yetkili kişi veya kurul önünde tanık sıfatıyla dinlenmiş olması ve gerçeğe aykırı beyanda bulunması gerekir. Madde gerekçesine göre suçun maddi unsuru, yalan söylemek ya da tanıklığın konusunu oluşturan hususlar hakkındaki bilgiyi bilerek kısmen veya tamamen saklamaktır; yalan söylemek deyimi gerçeği inkâr etmeyi de kapsar. Gerçeğe uygun beyanlara gerçeğe aykırı eklemeler yapılması da bu kapsamdadır.
Gerçeğe aykırılığın, tanığın beyanda bulunduğu olgu ve olaylara ilişkin olması zorunludur; tanıklık konusu dışındaki açıklamalardaki gerçeğe aykırılık suçu oluşturmaz. Maddenin bütünü incelendiğinde “aleyhine tanıklıkta bulunulan kişi” ifadesi nedeniyle suçun bir mağdurunun bulunması gerektiği de kabul edilmektedir. Maddenin güncel metni için 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu incelenebilir.
Kast, Çelişkili Beyanlar ve Tanıklıktan Çekinme Hakkı
Suç ancak kastla işlenebilir. Tanığın yanlış izlenim ve duyumları, dalgınlığı, unutkanlığı ya da olayın üzerinden uzun süre geçmesi nedeniyle olguları az veya yanlış hatırlaması sonucunda gerçekle uyumlu olmayan beyanda bulunması yalan tanıklık suçunu oluşturmaz. Tanığın beyanları arasında çelişki bulunması da tek başına suçun oluştuğunu göstermez; gerçeğe aykırı tanıklığın bilerek ve istenerek yapıldığının şüpheye yer bırakmayacak biçimde ispatlanması gerekir.
İkinci kritik nokta usuldür: tanığa, kendisi veya yakınları aleyhine suç oluşturabilecek sorularda 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca tanıklıktan ve yeminden çekinme hakkının hatırlatılması zorunludur. Bu hatırlatma yapılmadan alınan beyan nedeniyle suçun unsurları oluşmaz. Ayrıca TCK 273. madde, tanığın kendisi veya yakını aleyhine sonuç doğuracak hâllerde cezada indirim ya da ceza verilmemesi imkânı tanır.
Yargıtay Kararları Işığında Yalan Tanıklık Suçu Uygulaması
Aşağıda, yalan tanıklık suçu uygulamasına yön veren güncel Yargıtay içtihatlarının konusu ve vardığı sonuç özetlenmiştir:
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu 01.04.2014 tarih, 2013/498 E. – 2014/154 K. sayılı kararı: Kurul, madde gerekçesine dayanarak suçun maddi unsurunun yalan söylemek veya tanıklığın konusunu oluşturan hususlar hakkındaki bilgiyi bilerek kısmen ya da tamamen saklamak olduğunu, yalan söylemenin gerçeği inkâr etmeyi de kapsadığını belirlemiştir. Kararda ayrıca tanığın beyanları arasında çelişki bulunmasının tek başına suçun oluştuğunun kabulü için yeterli olmadığı ve gerçeğe aykırı tanıklığın bilerek ve istenerek yapıldığının şüpheye yer verilmeyecek biçimde ispatlanması gerektiği vurgulanmıştır.
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi 24.04.2023 tarih, 2021/2411 E. – 2023/2408 K. sayılı kararı: Daire, gerçeğe aykırı tanıklığın yalan söylemek, bilgiyi gizlemek veya gerçeğe uygun beyanlara aykırı hususlar eklemek biçiminde yapılabileceğini; buna karşılık yanlış izlenim, dalgınlık, unutkanlık ya da üzerinden zaman geçmesi nedeniyle olguların yanlış hatırlanmasının suçu oluşturmayacağını belirlemiştir. Somut olayda sanığın, tehdit soruşturmasında olaya ilişkin bilgisi olmadığını söylemesinin bilerek gizleme niteliğinde olduğuna dair şüpheden uzak delil bulunmadığını saptayarak mahkûmiyet hükmünü hukuka aykırı bulmuştur.
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi 08.03.2023 tarih, 2021/16851 E. – 2023/1166 K. sayılı kararı: Sanığın aynı eyleme ilişkin daha önce şüpheli sıfatıyla beyanı alınmış; mahkemedeki tanıklığı kendisi aleyhine suç oluşturabilecek nitelikte olduğu hâlde tanıklıktan ve yeminden çekinme hakkı hatırlatılmadan ifadesi alınmıştır. Daire, bu usulsüzlük nedeniyle yalan tanıklık suçunun unsurları itibarıyla oluşmayacağını belirterek ilk derece mahkûmiyetini kaldırıp beraate hükmeden kararda hukuka aykırılık görmemiştir.
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi 14.12.2023 tarih, 2021/1606 E. – 2023/10244 K. sayılı kararı: Sanık, bir hukuk davasında önce yazılı beyanda bulunmuş; duruşmada ise bu yazılı beyanı kabul etmediğini ve kendisine verilen belgeyi okumadan imzaladığını ifade etmiştir. Daire, suçun oluşması için tanık dinlemeye yetkili kişi veya kurul önünde gerçeğe aykırı beyanda bulunulması gerektiğini, somut olayda mahkeme huzurunda gerçeğe aykırı bir beyan bulunmadığını saptayarak, unsurları oluşmayan suça azmettirmeden mahkûmiyet kararı verilmesini hukuka aykırı bulmuştur.
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi 31.01.2023 tarih, 2021/3904 E. – 2023/254 K. sayılı kararı: Sanık, katılan ile eski eşi arasındaki boşanma ve nafakanın artırılması davalarında, katılan ile aralarında bir ilişki bulunduğu yönünde beyanda bulunmuştur. Daire, bu beyanların gerçekliğine yönelik somut deliller bulunduğunu, sanığın gerçeği saptırma amacı taşımadığını ve taraflardan çekinerek beyanda bulunduğunu saptayarak suç kastının gerçekleşmediği yönündeki hükümde hukuka aykırılık görmemiştir.
- Yargıtay 9. Ceza Dairesi 06.03.2014 tarih, 2014/170 E. – 2014/2503 K. sayılı kararı: Katılan hakkında emniyet müdürlüğünce başlatılan disiplin soruşturması kapsamında yeminli tanık olarak dinlenen sanığın, diğer sanığın azmettirmesi sonucu gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu saptanmıştır. Daire, sanığın soruşturma ve kovuşturma evrelerindeki savunmaları ile tüm dosya kapsamına göre yalan tanıklık suçunun işlendiğini belirterek, beraat yerine mahkûmiyet kararı verilmesi gerektiğini saptamıştır. Karar, suçun yalnızca mahkeme önünde değil idari soruşturmalarda da işlenebileceğini göstermektedir.
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi 08.10.2024 tarih, 2024/20720 E. – 2024/7460 K. sayılı kararı: Sanık, bir ceza davasının duruşmasında tanık sıfatıyla verdiği takdiren yeminsiz ifadesinde, nüfus kayıt bilgilerini tapu memuruna vererek boşanma davası devam eden eşi adına kayıtlı taşınmaz bulunup bulunmadığını sorgulattığına dair gerçeğe aykırı beyanda bulunmuştur. Daire, mahkemenin sübuta ve suç vasfına ilişkin kabulünde isabetsizlik görmeyerek yalan tanıklık suçunun oluştuğunu kabul etmiştir.
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi 11.02.2021 tarih, 2019/15871 E. – 2021/2129 K. sayılı kararı: Daire, yalan tanıklık suçunun oluşabilmesi için failin gerçeğe aykırı açıklamalarının, tanık olarak görevlendirildiği konu ve olayla ilgili olmasının gerektiğini belirlemiştir. Buna göre tanıklığın konusu dışında kalan açıklamalardaki gerçeğe aykırılık bu suçu oluşturmaz. Bu ölçüt, iddianamede hangi beyanın hangi olguya ilişkin olduğunun açıkça gösterilmesini zorunlu kılmaktadır.
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi 18.05.2021 tarih, 2020/8656 E. – 2021/14560 K. sayılı kararı: Aile bireyleri arasındaki tartışmada kasten yaralama ve hakaret suçlarından açılan davada, sanığın yeminli tanık sıfatıyla beyanı alınırken yalan söylediği iddia edilmiştir. Daire, bu eylemin TCK 272/2’deki yalan tanıklık suçunu oluşturduğunu belirterek, suç üstlenme suçundan beraat kararı verilmesi yerine ek savunma hakkı tanınıp yalan tanıklık suçundan hukuki durumun takdir edilmesi gerektiğini saptamıştır.
Bu kararların tam metinlerine Yargıtay Karar Arama sistemi üzerinden erişilebilir.
Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum Ceza Avukatı ile Süreç Yönetimi
Yalan tanıklık suçu dosyalarında savunmanın ilk işi, tanığa çekinme hakkının usulüne uygun hatırlatılıp hatırlatılmadığını duruşma tutanağından denetlemektir. Bu hatırlatma yapılmamışsa suçun unsurları oluşmaz. İkinci adım, iddia edilen gerçeğe aykırılığın tanıklığın konusuyla ilgili olup olmadığını ortaya koymaktır.
Üçüncü adım kast denetimidir: beyanlar arasındaki çelişki, unutkanlık ya da yanlış hatırlama tek başına mahkûmiyete yetmez. Son olarak TCK 273. maddedeki indirim ve ceza verilmemesi hâlleri değerlendirilmelidir. Ayrıntılı bilgi için Çorum ceza avukatı ve ağır ceza davaları sayfalarımızı, serinin önceki yazısı için ise başkasına ait kimlik bilgilerinin kullanılması (TCK 268) incelememizi okuyabilirsiniz.
Çorum merkez ile Laçin, Alaca, Sungurlu ve Osmancık başta olmak üzere Çorum’un tüm ilçelerinde Çorum ceza avukatı ve Çorum ağır ceza avukatı desteği arayanlar Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilir.
Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu (Çorum Barosu Sicil No: 996) ile iletişime geçebilirsiniz.
#Çorum Ceza Avukatı #Alaca Ceza Avukatı #Bayat Ceza Avukatı #Boğazkale Ceza Avukatı #Dodurga Ceza Avukatı #İskilip Ceza Avukatı #Kargı Ceza Avukatı #Laçin Ceza Avukatı #Mecitözü Ceza Avukatı #Oğuzlar Ceza Avukatı #Ortaköy Ceza Avukatı #Osmancık Ceza Avukatı #Sungurlu Ceza Avukatı #Uğurludağ Ceza Avukatı #Amasya Ceza Avukatı #Göynücek Ceza Avukatı #Gümüşhacıköy Ceza Avukatı #Hamamözü Ceza Avukatı #Merzifon Ceza Avukatı #Suluova Ceza Avukatı #Taşova Ceza Avukatı #Tokat Ceza Avukatı #Almus Ceza Avukatı #Artova Ceza Avukatı #Başçiftlik Ceza Avukatı #Erbaa Ceza Avukatı #Niksar Ceza Avukatı #Pazar Ceza Avukatı #Reşadiye Ceza Avukatı #Sulusaray Ceza Avukatı #Turhal Ceza Avukatı #Yeşilyurt Ceza Avukatı #Zile Ceza Avukatı #Yozgat Ceza Avukatı #Akdağmadeni Ceza Avukatı #Aydıncık Ceza Avukatı #Boğazlıyan Ceza Avukatı #Çandır Ceza Avukatı #Çayıralan Ceza Avukatı #Çekerek Ceza Avukatı #Kadışehri Ceza Avukatı #Saraykent Ceza Avukatı #Sarıkaya Ceza Avukatı #Sorgun Ceza Avukatı #Şefaatli Ceza Avukatı #Yenifakılı Ceza Avukatı #Yerköy Ceza Avukatı #Kırıkkale Ceza Avukatı #Bahşılı Ceza Avukatı #Balışeyh Ceza Avukatı #Çelebi Ceza Avukatı #Delice Ceza Avukatı #Karakeçili Ceza Avukatı #Keskin Ceza Avukatı #Sulakyurt Ceza Avukatı #Yahşihan Ceza Avukatı #Samsun Ceza Avukatı #Atakum Ceza Avukatı #Canik Ceza Avukatı #İlkadım Ceza Avukatı #Tekkeköy Ceza Avukatı #Alaçam Ceza Avukatı #Asarcık Ceza Avukatı #Ayvacık Ceza Avukatı #Bafra Ceza Avukatı #Çarşamba Ceza Avukatı #Havza Ceza Avukatı #Kavak Ceza Avukatı #Ladik Ceza Avukatı #Ondokuzmayıs Ceza Avukatı #Salıpazarı Ceza Avukatı #Terme Ceza Avukatı #Vezirköprü Ceza Avukatı #Yakakent Ceza Avukatı