Uzaklaştırma Kararı: 6284 Sayılı Kanunda Önleyici Tedbirler

Aile içi şiddet iddialarında en hızlı sonuç doğuran koruma aracı uzaklaştırma kararıdır. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’un 5. maddesi, hâkimin verebileceği önleyici tedbirleri bentler hâlinde sayar; müşterek konuttan uzaklaştırma bu tedbirlerden yalnızca biridir.

Kararın hangi mercie başvurularak alınacağı, ne kadar süreceği, nereye itiraz edileceği ve ihlali hâlinde ne olacağı uygulamada sıkça karıştırılır. Çorum’da hem koruma talep eden hem de hakkında tedbir kararı verilen taraflar bakımından süreci baştan doğru kurmak, telafisi güç sonuçların önüne geçer. Bu nedenle bir Çorum aile avukatı ile talebin kapsamını ve kanun yollarını önceden planlamak yerinde olur.

6284 Sayılı Kanun Madde 5 Tam Metni

Madde 5 – Hâkim tarafından verilecek önleyici tedbir kararları (1) Şiddet uygulayanlarla ilgili olarak aşağıdaki önleyici tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere hâkim tarafından karar verilebilir: a) Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması. b) Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi. c) Korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması. ç) Çocuklarla ilgili daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kurma kararı varsa, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, kişisel ilişkinin sınırlanması ya da tümüyle kaldırılması. d) Gerekli görülmesi hâlinde korunan kişinin, şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hâller saklı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması. e) Korunan kişinin şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemesi. f) Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesi. g) Bulundurulması veya taşınmasına kanunen izin verilen silahları kolluğa teslim etmesi. ğ) Silah taşıması zorunlu olan bir kamu görevi ifa etse bile bu görevi nedeniyle zimmetinde bulunan silahı kurumuna teslim etmesi. h) Korunan kişilerin bulundukları yerlerde alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmaması ya da bu maddelerin etkisinde iken korunan kişilere ve bunların bulundukları yerlere yaklaşmaması, bağımlılığının olması hâlinde, hastaneye yatmak dâhil, muayene ve tedavisinin sağlanması. ı) Bir sağlık kuruluşuna muayene veya tedavi için başvurması ve tedavisinin sağlanması. (2) Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde yer alan tedbirler, ilgili kolluk amirlerince de alınabilir. Kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk işgünü içinde hâkimin onayına sunar. Hâkim tarafından yirmidört saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar. (3) Bu Kanunda belirtilen tedbirlerle birlikte hâkim, 3/7/2005 tarihli ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununda yer alan koruyucu ve destekleyici tedbirler ile 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki kurulması hususlarında karar vermeye yetkilidir. (4) Şiddet uygulayan, aynı zamanda ailenin geçimini sağlayan yahut katkıda bulunan kişi ise 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre nafakaya hükmedilmemiş olması kaydıyla hâkim, şiddet mağdurunun yaşam düzeyini göz önünde bulundurarak talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir.

Kaynak: 6284 sayılı Kanun, Resmî Gazete 20.03.2012, sayı 28239; madde metni için mevzuat.gov.tr adresine bakılabilir.

Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır? Başvuru ve Kolluk Tedbiri

Önleyici tedbir kararı, şiddet mağduru, yakınları, Cumhuriyet başsavcılığı veya kolluk birimlerinin bildirimi üzerine aile mahkemesi hâkiminden istenir. Talep için şiddet iddiasının belgeyle ispatı aranmaz; beyan esas alınarak ivedilikle karar verilir. Hâkim, 5. maddede sayılan tedbirlerden birine, birkaçına ya da benzer nitelikte başka tedbirlere hükmedebilir.

Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde maddenin ilk fıkrasındaki (a), (b), (c) ve (d) bentlerindeki tedbirler kolluk amirlerince de alınabilir. Bu durumda evrak en geç izleyen ilk iş günü hâkimin onayına sunulur; yirmidört saat içinde onaylanmayan tedbir kendiliğinden kalkar. Bu kısa denetim süresi, kolluk eliyle alınan uzaklaştırma kararlarının takibini zorunlu kılar.

Uzaklaştırma Kararına İtiraz: Süre ve Mercii

Tedbir kararına, tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilir. Aynı yerde birden fazla aile mahkemesi dairesi varsa dosya numara olarak izleyen daireye, tek daire varsa asliye hukuk mahkemesine gönderilir; mercii kararını bir hafta içinde verir ve bu karar kesindir. Boşanma davasına bakan mahkemenin dava içinde aldığı tedbir kararları ise temyize tabi değildir.

Uzaklaştırma Kararının İhlali ve Zorlama Hapsi

Hakkında tedbir kararı verilen kişi kararın gereklerine aykırı hareket ederse, fiili ayrıca bir suç oluştursa bile, ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur; aykırılığın tekrarı hâlinde süre artar. Zorlama hapsine karar verecek merci aile mahkemesidir; ceza mahkemeleri bu yönden görevsizlik kararı vermekle yükümlüdür.

Zorlama hapsi için kararın usulüne uygun tefhim veya tebliğ edilmiş ve ihtarı içermiş olması şarttır. Tedbir süresi dolduktan sonraki davranışlar ise ihlal sayılmaz; bu ayrım, hem koruma talep eden hem de hakkında karar verilen taraf için belirleyicidir.

Yargıtay Kararları Işığında Uygulama

Aşağıda, uzaklaştırma kararı uygulamasına yön veren güncel Yargıtay içtihatlarının konusu ve vardığı sonuç özetlenmiştir:

• Yargıtay 19. Ceza Dairesi, E. 2015/14488, K. 2016/561, T. 19.01.2016 — Daire, zorlama hapsinin uygulanabilmesi için aranan şartları tek tek saymıştır: 6284 sayılı Kanun kapsamında verilmiş geçerli bir önleyici tedbir kararı bulunmalı, bu karar şiddet uygulayana usulüne uygun biçimde tefhim veya tebliğ edilmeli ve kararda, aykırı davranılması hâlinde zorlama hapsi uygulanacağı ihtarı mutlaka yer almalıdır. Kararda ayrıca, mülga 4320 sayılı Kanuna göre verilen koruma kararları için bir kanun yolu öngörülmemişken 6284 sayılı Kanun uyarınca verilen tedbir kararlarının itiraz yoluna tabi kılındığı vurgulanmıştır. Sonuç olarak, muhatabı hukuken aydınlatılmamış bir tedbir kararına dayanılarak zorlama hapsine hükmedilemeyeceği kabul edilmiştir.
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2013/10078, K. 2013/15459, T. 04.06.2013 — Karar, itiraz usulünü ayrıntılı biçimde ortaya koymuştur: tedbir kararlarına tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir; o yerde aile mahkemesinin birden fazla dairesi varsa dosya numara olarak kendisini izleyen daireye, son numaralı daire bakımından birinci daireye, tek daire varsa asliye hukuk mahkemesine gönderilir. İtiraz mercii kararını bir hafta içinde verir ve itiraz üzerine verilen kararlar kesindir. Daire, bu kurallara aykırı biçimde ele alınan itiraz dilekçesi yönünden görev yönünden ret kararı verilerek dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar vermiştir.
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2013/8271, K. 2013/22038, T. 26.09.2013 — Boşanma davasına bakan mahkemenin, dava dilekçesindeki talep üzerine davalı hakkında 6284 sayılı Kanun gereğince aldığı koruyucu ve önleyici tedbir kararları temyizi kabil kararlardan değildir. Daire, davalının bu tedbir kararına yönelik temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Karar, boşanma dosyası içinde alınan tedbirlere karşı izlenecek yolun temyiz değil, kanunda öngörülen itiraz yolu olduğunu göstermesi bakımından önemlidir.
• Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, E. 2016/14277, K. 2017/890, T. 07.02.2017 — Kendilerini darp ettiği gerekçesiyle şüpheli hakkında şikâyette bulunan müştekiler bakımından Cumhuriyet Başsavcılığınca 6284 sayılı Kanun uyarınca tedbir kararı verilmesi talep edilmiştir. Aile ve çocuk mahkemeleri arasında çıkan görev uyuşmazlığında Daire, 6284 sayılı Kanun uyarınca tedbir kararı verilmesine ilişkin görevli mahkemenin aile mahkemesi olduğunu belirlemiştir. Böylece uyuşmazlığın aile mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerektiğine karar verilmiştir.
• Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2024/11501, K. 2025/3808, T. 24.03.2025 — Kolluk biriminin yazısı üzerine, kusurlu görülen kişiler hakkında şiddet mağduru lehine 6284 sayılı Kanun uyarınca tedbir kararı verilmesi istenmiştir. Yerel mahkeme, 6284 sayılı Kanun uyarınca tedbir kararı verilmesinin çocuk mahkemelerinin görev alanına girmediği, yargılama ve karar vermeye yetkili ve görevli mahkemelerin aile mahkemeleri olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Güncel tarihli bu karar, şiddet uygulayanın veya mağdurun yaşının görev kuralını değiştirmediğini göstermektedir.
• Yargıtay 18. Ceza Dairesi, E. 2015/29488, K. 2016/7003, T. 06.04.2016 — Evli olmakla birlikte geçimsizlik nedeniyle ayrı yaşadığı eşinin konutuna giderek kapı zilini çalan sanığın eyleminde, ısrar öğesi ile katılanı rahatsız etme özel kastı bulunmadığından kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunun unsurları oluşmamıştır. Ancak sanık hakkında daha önce altı aylık süreyle katılanın konutuna yaklaşmaması yönünde tedbir kararı verilmiş olduğundan, aynı eylem 6284 sayılı Kanun uyarınca verilen tedbir kararına aykırılık oluşturmaktadır. Daire, bu nedenle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğinin gözetilmemesini bozma sebebi saymıştır.
• Yargıtay 6. Ceza Dairesi, E. 2021/12011, K. 2022/9081, T. 13.06.2022 — Suç tarihinde evli olan taraflarda müşteki, sanığın uzaklaştırma kararının bitiminde birlikte yaşadıkları konuta girdiğini beyan etmiştir. Daire, 6284 sayılı Kanun’un 13/1. maddesi uyarınca tedbir kararının gereklerine aykırı hareketin yaptırımının üç günden on güne kadar zorlama hapsi olduğunu hatırlattıktan sonra, somut olayda tedbir süresi sona erdiği için sanığın müşterek konuta girmesinin konut dokunulmazlığının ihlali suçunu oluşturmayacağını belirtmiştir. Mahkûmiyet yerine beraat kararı verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
• Yargıtay 18. Ceza Dairesi, E. 2015/17301, K. 2016/9702, T. 05.05.2016 — Aile mahkemesinin konuttan uzaklaştırmaya ilişkin tedbir kararına karşın müşterek konuta giren sanık, konut dokunulmazlığının ihlali suçundan mahkûm edilmiştir. Daire, müşterek konut bakımından bu eylemin konut dokunulmazlığının ihlali suçunu oluşturmayacağını belirterek mahkûmiyet hükmünü bozmuştur. Karar, tedbir kararına aykırılığın kendi özel yaptırımı dışında ayrıca genel bir suç tipine zorlanarak sokulamayacağını ortaya koymaktadır.

Kararların tam metinleri karararama.yargitay.gov.tr üzerinden sorgulanabilir.

Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum Aile Avukatı ile Süreç Yönetimi

Uzaklaştırma kararı, hızlı alınabilen ama sonuçları ağır bir koruma tedbiridir. Koruma talep eden taraf için kritik olan, talebin kapsamını doğru belirlemek ve kararın süresi dolmadan uzatma istemini sunmaktır. Hakkında karar verilen taraf için kritik olan ise iki haftalık itiraz süresini kaçırmamak ve kararın tebliğ ile ihtar koşullarını denetlemektir.

Her iki durumda da dosyanın aile mahkemesi önünde doğru kurulması, sonradan açılacak boşanma, velayet ve nafaka davalarını da etkiler. Çorum aile avukatı olarak büromuz, uzaklaştırma kararı taleplerinde ve bu kararlara itiraz süreçlerinde temsil hizmeti vermektedir.

Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut olayın özellikleri sonucu değiştirebileceğinden, karar almadan önce Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçmeniz önerilir.

#Çorum Aile Avukatı #Alaca Aile Avukatı #Bayat Aile Avukatı #Boğazkale Aile Avukatı #Dodurga Aile Avukatı #İskilip Aile Avukatı #Kargı Aile Avukatı #Laçin Aile Avukatı #Mecitözü Aile Avukatı #Oğuzlar Aile Avukatı #Ortaköy Aile Avukatı #Osmancık Aile Avukatı #Sungurlu Aile Avukatı #Uğurludağ Aile Avukatı #Amasya Aile Avukatı #Göynücek Aile Avukatı #Gümüşhacıköy Aile Avukatı #Hamamözü Aile Avukatı #Merzifon Aile Avukatı #Suluova Aile Avukatı #Taşova Aile Avukatı #Tokat Aile Avukatı #Almus Aile Avukatı #Artova Aile Avukatı #Başçiftlik Aile Avukatı #Erbaa Aile Avukatı #Niksar Aile Avukatı #Pazar Aile Avukatı #Reşadiye Aile Avukatı #Sulusaray Aile Avukatı #Turhal Aile Avukatı #Yeşilyurt Aile Avukatı #Zile Aile Avukatı #Yozgat Aile Avukatı #Akdağmadeni Aile Avukatı #Aydıncık Aile Avukatı #Boğazlıyan Aile Avukatı #Çandır Aile Avukatı #Çayıralan Aile Avukatı #Çekerek Aile Avukatı #Kadışehri Aile Avukatı #Saraykent Aile Avukatı #Sarıkaya Aile Avukatı #Sorgun Aile Avukatı #Şefaatli Aile Avukatı #Yenifakılı Aile Avukatı #Yerköy Aile Avukatı #Kırıkkale Aile Avukatı #Bahşılı Aile Avukatı #Balışeyh Aile Avukatı #Çelebi Aile Avukatı #Delice Aile Avukatı #Karakeçili Aile Avukatı #Keskin Aile Avukatı #Sulakyurt Aile Avukatı #Yahşihan Aile Avukatı #Samsun Aile Avukatı #Atakum Aile Avukatı #Canik Aile Avukatı #İlkadım Aile Avukatı #Tekkeköy Aile Avukatı #Alaçam Aile Avukatı #Asarcık Aile Avukatı #Ayvacık Aile Avukatı #Bafra Aile Avukatı #Çarşamba Aile Avukatı #Havza Aile Avukatı #Kavak Aile Avukatı #Ladik Aile Avukatı #Ondokuzmayıs Aile Avukatı #Salıpazarı Aile Avukatı #Terme Aile Avukatı #Vezirköprü Aile Avukatı #Yakakent Aile Avukatı