Trafik Güvenliğini Taksirle Tehlikeye Sokma TCK 180

Trafik güvenliğini taksirle tehlikeye sokma suçu, TCK’nın 180. maddesinde düzenlenmiştir ve uygulamada en çok yanlış anlaşılan hükümlerden biridir. Maddenin kapsamına deniz, hava ve demiryolu ulaşımı girerken, karayolu ulaşım araçlarına yer verilmemiştir. Bu nedenle karayolunda taksirle yaratılan tehlike bu madde kapsamında cezalandırılamaz.

Bu kapsam farkı, karayolu dosyalarında iddianamenin hangi maddeye dayandırıldığını doğrudan etkiler. Bu nedenle sürecin başından itibaren Çorum ceza avukatı desteği almak; Çorum merkez kadar Kargı, Uğurludağ ve Sungurlu gibi ilçelerdeki trafik dosyalarında da savunmanın yönünü belirler.

Trafik Güvenliğini Taksirle Tehlikeye Sokma Suçunun Kapsamı

Madde, ulaşımın güven içinde akışını sağlayan araç ve düzeneklere ilişkin taksirli davranışları kapsar; ancak karayolu ulaşım araçları madde metninde sayılmamıştır. Kanun metnine 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu üzerinden ulaşılabilir.

Aşağıda, trafik güvenliğini taksirle tehlikeye sokma uygulamasına yön veren güncel Yargıtay içtihatlarının konusu ve vardığı sonuç özetlenmiştir:

• Yargıtay 12. Ceza Dairesi 21.03.2019 tarih, 2018/6327 E. – 2019/3789 K. sayılı kararı: Sanık, sollama yasağı bulunan yolda hatalı sollama yapmış ve kendi beyanına göre araç içindeki arıza lambasıyla ilgilenmesi nedeniyle uzun bir mesafe boyunca karşı şeritte seyretmiştir. Daire, TCK 180’de karayolu ulaşım araçlarına yer verilmemesi sebebiyle bu eylemin taksir kapsamında kalamayacağını belirtmiş; karşı şeritten gelen araçların seyir güvenliğini tehlikeye atan sanığın eyleminin TCK 179/2’de düzenlenen trafik güvenliğini kasten tehlikeye sokma suçunun yasal unsurlarını oluşturduğunu tespit etmiştir.
• Yargıtay 12. Ceza Dairesi 08.12.2014 tarih, 2014/2735 E. – 2014/24918 K. sayılı kararı: Daire, iki madde arasındaki kapsam farkını ayrıntılı biçimde ortaya koymuştur. Kararda TCK 179/2’nin kara, deniz, hava ve demiryolu ulaşım araçlarını kişilerin hayatı, sağlığı ve malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare etmeyi tanımladığı, buna karşılık TCK 180’de karayolu ulaşım araçlarına yer verilmediği belirtilmiştir. Daire ayrıca TCK 179’daki suçun ancak kasten veya olası kastla işlenebileceğini, karayolu araçları yönünden taksirli biçime kanunda yer verilmediğini ve koşulları varsa eylemin 2918 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilebileceğini hükme bağlamıştır.
• Yargıtay 16. Ceza Dairesi 25.01.2018 tarih, 2017/2948 E. – 2018/162 K. sayılı kararı: Daire, komşu hüküm olan TCK 179’un yapısını açıklamıştır. Kararda maddenin üç fıkra hâlinde düzenlendiği, her fıkrada kendi içinde seçimlik birçok icra hareketine yer verildiği; araçların geçiş, varış, kalkış veya iniş yolları üzerine bir şey koymanın bu hareketlerden biri olduğu belirtilmiştir. Ulaşımı güvensiz kılmaya elverişli her çeşit maddenin “bir şey” sayılacağı, suçun somut tehlike suçu olduğu ve zararın gerçekleşmesinin gerekmediği vurgulanmıştır.

Karayolu Neden Kapsam Dışında?

Kanun koyucu, karayolu trafiğinde taksirle yaratılan tehlikeyi ceza hukuku yerine idari yaptırım alanına bırakmıştır. Bu nedenle dikkatsizlik sonucu karşı şeride geçme, hatalı sollama veya kural ihlali gibi davranışlar trafik güvenliğini taksirle tehlikeye sokma suçunu oluşturmaz; şartları varsa 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında idari para cezası ve ceza puanı uygulanır.

Buna karşılık aynı davranış kasten ya da olası kastla gerçekleştirilmişse trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu gündeme gelir. Bu nedenle savunmada failin manevi unsurunun titizlikle tartışılması gerekir. Emsal kararlara Yargıtay Karar Arama sisteminden ulaşılabilir.

Zarar Neticesi Doğduğunda Ne Olur?

Tehlike fiili neticesinde taksirle yaralama veya ölüm gibi bir zarar neticesi meydana geldiğinde tehlike suçu zarar suçuna dönüşür ve fail yalnızca zarar suçundan cezalandırılır. Bu durumda taksirle yaralama veya taksirle öldürme hükümleri uygulanır; ayrıca tehlike suçundan hüküm kurulmaz.

Konuyla bağlantılı olarak işaret ve engel koymama suçu ve genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması yazılarımız da incelenebilir.

Deniz, Hava ve Demiryolu Ulaşımında Sorumluluk

Maddenin fiilen uygulama alanı bulduğu hâller deniz, hava ve demiryolu ulaşımıdır. Gemi kaptanı, hava aracı personeli veya demiryolu makinisti gibi ulaşımın güvenliğinden sorumlu kişilerin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışları, kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından somut bir tehlike doğurduğunda bu madde kapsamında değerlendirilir.

Bu tür dosyalarda kusur oranının belirlenmesi teknik bilirkişi incelemesini zorunlu kılar. Seyir defteri kayıtları, telsiz ve radar verileri, uçuş kayıt cihazı çıktıları ile sinyalizasyon ve hemzemin geçit kayıtları dosyaya eksiksiz getirtilmelidir. Bakım ve periyodik kontrol yükümlülüğünün ihlal edilip edilmediği de ayrıca araştırılmalıdır.

Trafik güvenliğini taksirle tehlikeye sokma iddiasında failin belirlenmesi de tartışmalıdır: doğrudan aracı sevk ve idare eden kişinin yanında, bakım ve denetim yükümlülüğü bulunan işletme sorumlularının kusuru da gündeme gelebilir. Bu nedenle savunmada görev tanımları, vardiya çizelgeleri ve şirket içi talimatlar incelenmelidir.

Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum Ceza Avukatı ile Süreç Yönetimi

Trafik güvenliğini taksirle tehlikeye sokma iddiasıyla karşılaşan kişilerin üç noktaya odaklanması gerekir: olayın karayolunda mı yoksa deniz, hava ya da demiryolu ulaşımında mı gerçekleştiğinin belirlenmesi, karayolu söz konusuysa maddenin uygulanamayacağının açıkça ileri sürülmesi ve fiilin kasten mi taksirle mi işlendiğinin dosya delilleriyle tartışılması. Karayolu dosyalarında idari yaptırıma itiraz yolu da ayrıca değerlendirilmelidir.

Çorum merkez ile Kargı, Uğurludağ, Sungurlu ve Osmancık başta olmak üzere Çorum’un tüm ilçelerinde Çorum ceza avukatı ve Çorum trafik kazası avukatı hizmeti arayanlar, ulaşım güvenliği dosyalarında savunmayı doğru kurgulamak için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilir.

Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu (Çorum Barosu Sicil No: 996) ile iletişime geçebilirsiniz.