İçeriğe atla 
İşaret ve engel koymama suçu, TCK’nın 178. maddesinde düzenlenmiş olup herkesin gelip geçtiği yerlerde yapılmakta olan işlerden veya bırakılan eşyadan doğan tehlikeyi önlemek için gerekli işaret veya engelleri koymamayı, konulmuş olanları kaldırmayı ya da değiştirmeyi cezalandırır. Cadde üzerinde açılan kazı çukurları, işaretlenmemiş hafriyat alanları ve yola dökülen malzeme bu suçun tipik görünümleridir.
Bu dosyalarda sorumluluğun belediyeye mi yükleniciye mi ait olduğu ve eylemin hangi suçu oluşturduğu ayrı ayrı tartışılmalıdır. Bu nedenle sürecin başından itibaren Çorum ceza avukatı desteği almak; Çorum merkez kadar Dodurga, Osmancık ve Sungurlu gibi ilçelerde yürütülen altyapı ve yol çalışması dosyalarında da savunmanın yönünü belirler.
İşaret ve Engel Koymama Suçunun Unsurları
Suçun oluşabilmesi için failin, kamuya açık bir yerde yürüttüğü iş veya bıraktığı eşya nedeniyle doğan tehlikeyi önleme yükümlülüğü bulunması ve bu yükümlülüğü yerine getirmemesi gerekir. Kanun metnine 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu üzerinden ulaşılabilir.
Aşağıda, işaret ve engel koymama suçu uygulamasına yön veren güncel Yargıtay içtihatlarının konusu ve vardığı sonuç özetlenmiştir:
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi 10.04.2014 tarih, 2013/11527 E. – 2014/9291 K. sayılı kararı: Sanık, belediye başkanlığından sözleşme gereği yüklenici olarak aldığı içme suyu hattı yenileme işi kapsamında şehir içindeki cadde boyunca çukur açmış, ancak gerekli işaretleri koymamıştır. Katılanın aracı bu çukura düşerek zarar görmüştür. Daire, açılan çukur nedeniyle gelip geçenlerin zarar görebileceğini öngörmesine rağmen gerekli tedbirleri almayan sanığın eyleminin mala zarar verme suçunu oluşturup oluşturmayacağına ilişkin delillerin takdirinin asliye ceza mahkemesine ait olduğunu belirterek görev yönünden hükmü bozmuştur.
- Yargıtay 12. Ceza Dairesi 28.11.2013 tarih, 2012/31806 E. – 2013/27252 K. sayılı kararı: Olay yerindeki caddede doğalgaz döşeme işi yapan taşeron firma yetkilisi olan sanık, caddenin sağ şerit ortasına kadar yolu kapatacak şekilde çakıl döktürmüş ve olay yerinde herhangi bir uyarı işaretlemesi yapmamıştır. Gece vakti bu çakıl yığınına çarpan mağdur, basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek biçimde yaralanmıştır. Daire, eylemi bu olay örgüsü çerçevesinde değerlendirmiştir.
- Yargıtay 23. Ceza Dairesi 08.10.2015 tarih, 2015/13843 E. – 2015/4892 K. sayılı kararı: Sanık, akaryakıt istasyonuna araç geçişini sağlamak amacıyla refüjü izinsiz olarak toprakla doldurmuştur. Daire, alanda herhangi bir uyarı levhası bulunmamasını ve yolun geçiş güzergâhına ve işletim sistemine müdahale sonucunu doğuran bu durumu değerlendirerek, eylemin karayolunda başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlike oluşturduğunu ve bir bütün olarak trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu oluşturması gerektiğine hükmetmiştir.
- Yargıtay 16. Ceza Dairesi 25.01.2018 tarih, 2017/2948 E. – 2018/162 K. sayılı kararı: Daire, TCK 179’un yapısını açıklamıştır. Kararda maddenin üç fıkra hâlinde düzenlendiği, her fıkrada kendi içinde seçimlik birçok icra hareketine yer verildiği; araçların geçiş, varış, kalkış veya iniş yolları üzerine bir şey koymanın bu hareketlerden biri olduğu belirtilmiştir. Ulaşımı güvensiz kılmaya elverişli ve yeterli olmak kaydıyla her çeşit maddenin “bir şey” sayılacağı, suçun somut tehlike suçu olduğu ve zararın gerçekleşmesinin gerekmediği vurgulanmıştır.
Belediye ve Yüklenici Sorumluluğunun Ayrımı
Kararlardan çıkan sonuç, kazı ve çukur açma faaliyetini fiilen yürüten yüklenicinin işaret ve engel koyma yükümlülüğü altında bulunduğudur. Belediyeyle yapılan sözleşme kapsamında iş yürüten firma, sahada uyarı ve işaretleme tedbirlerini almakla sorumludur. İdarenin denetim yükümlülüğü ise ayrı bir sorumluluk kaynağıdır ve idari yargıda tazminat sorumluluğu doğurabilir.
Savunmada sözleşmenin kapsamı, iş programı, saha teslim tutanakları ve olay anındaki fotoğraf ve kamera kayıtları belirleyicidir. İşaret ve engel koymama suçu bakımından tedbirin hiç alınmadığının mı yoksa yetersiz alındığının mı iddia edildiği de netleştirilmelidir.
TCK 178 ile TCK 179 Arasındaki Sınır
Eylem doğrudan ulaşım güzergâhına müdahale niteliği taşıyorsa genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması değil, trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu gündeme gelir. Yolun geçiş sistemine izinsiz müdahale edilmesi hâlinde Yargıtay eylemi bir bütün olarak TCK 179 kapsamında değerlendirmektedir.
Kazı veya bırakılan eşya nedeniyle bir yaralanma ya da maddi zarar doğmuşsa taksirle yaralama veya mala zarar verme suçları da tartışılır ve içtima kuralları uygulanır. Emsal kararlara Yargıtay Karar Arama sisteminden ulaşılabilir. Konuyla bağlantılı mala zarar verme suçu yazımız da incelenebilir.
Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum Ceza Avukatı ile Süreç Yönetimi
İşaret ve engel koymama suçu dosyalarında savunmanın odağı üç noktadadır: tedbir alma yükümlülüğünün sözleşme ve mevzuat uyarınca kime ait olduğunun ortaya konması, olay anında sahada gerçekten hiçbir işaret bulunmadığının delillerle tartışılması ve eylemin TCK 178 mi TCK 179 mu kapsamında kaldığının doğru belirlenmesi. Mağdurun kusuru ve görüş mesafesi de ayrıca değerlendirilmelidir.
Çorum merkez ile Dodurga, Osmancık, Sungurlu ve İskilip başta olmak üzere Çorum’un tüm ilçelerinde Çorum ceza avukatı ve Çorum ağır ceza avukatı hizmeti arayanlar, altyapı ve yol çalışması kaynaklı dosyalarda savunmayı doğru kurgulamak için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilir.
Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu (Çorum Barosu Sicil No: 996) ile iletişime geçebilirsiniz.