İnşaatta Emniyet Kurallarına Uymama Suçu TCK 176

İnşaatta emniyet kurallarına uymama suçu, TCK’nın 176. maddesinde düzenlenmiş olup inşaat veya yıkım faaliyeti sırasında insan hayatı veya beden bütünlüğü açısından gerekli tedbirlerin alınmamasını müstakil bir tehlike suçu olarak cezalandırır. İskele kurulmaması, asansör boşluğunun açık bırakılması, yaya güzergâhının korunmaması bu suçun tipik görünümleridir.

Şantiyede bir yaralanma veya ölüm meydana geldiğinde içtima kurallarının doğru uygulanması ceza sorumluluğunu tümüyle değiştirir. Bu nedenle soruşturmanın başından itibaren Çorum ceza avukatı desteği almak; Çorum merkez kadar Bayat, Oğuzlar ve Sungurlu gibi ilçelerde yürütülen şantiye dosyalarında da sonucu belirler.

İnşaatta Emniyet Kurallarına Uymama Suçunun Hukuki Niteliği

Madde, Genel Tehlike Yaratan Suçlar bölümünde yer alır ve bir tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Kanun metnine 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu üzerinden ulaşılabilir.

Aşağıda, inşaatta emniyet kurallarına uymama uygulamasına yön veren güncel Yargıtay içtihatlarının konusu ve vardığı sonuç özetlenmiştir:

• Yargıtay 12. Ceza Dairesi 14.01.2015 tarih, 2014/7696 E. – 2015/338 K. sayılı kararı: Daire, TCK’nın Genel Tehlike Yaratan Suçlar bölümünde yer alan 176/1. maddesinde inşaat veya yıkım faaliyeti sırasında insan hayatı veya beden bütünlüğü açısından gerekli olan tedbirleri almama hâlinin suç olarak düzenlendiğini belirtmiştir. Kararda maddedeki suçun tehlike suçu olduğu, somut olayda ise katılanın yaralanması nedeniyle zarar suçunun oluştuğu dikkate alınarak sanıkların taksirle yaralama suçundan cezalandırılmasında isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 16.11.2017 tarih, 2016/4840 E. – 2017/12833 K. sayılı kararı: Somut olayda sanığın, binaya ait ahşap pencerelerin tadilatı sırasında çevredeki can ve mal güvenliği ile araç trafiğini olumsuz etkileyecek şekilde tedbir almadığı kabul edilmiştir. Daire, olay yerinde keşif dahi yapılmamış olması karşısında eylemin ne şekilde insan hayatı veya beden bütünlüğü açısından tehlike oluşturduğunun karar yerinde tartışılmamasını bozma nedeni saymış; TCK 176 uyarınca ceza verilebilmesi için tehlikenin somut olarak ortaya konması gerektiğini vurgulamıştır.
• Yargıtay 12. Ceza Dairesi 07.12.2021 tarih, 2019/10989 E. – 2021/8582 K. sayılı kararı: Sanıklardan biri inşaat sahibi, diğeri inşaatı yapan kişidir. Oyun oynamak için inşaata giren sekiz yaşındaki mağdur, açık bırakılan asansör boşluğundan düşerek ağır şekilde yaralanmıştır. Daire, hem emniyet kurallarına uymama hem de taksirle yaralama suçlarının oluştuğunu, ancak tek fiil söz konusu olduğundan sanıklar taksirle yaralamadan mahkûm edildiğine göre TCK 176 yönünden beraat değil hüküm verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.
• Yargıtay 12. Ceza Dairesi 27.12.2011 tarih, 2011/4107 E. – 2011/9939 K. sayılı kararı: Daire, bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına neden olan sanığın TCK’nın 44. maddesi karşısında sadece daha ağır cezayı gerektiren taksirle yaralama suçundan sorumlu tutulması gerektiğini belirlemiştir. Bu husus gözetilmeden ayrıca inşaatla ilgili emniyet kurallarına uymama suçundan da mahkûmiyet kararı verilmesi bozma nedeni yapılmıştır.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 19.02.2026 tarih, 2025/13876 E. – 2026/2430 K. sayılı kararı: İnşaat veya yıkım faaliyeti sırasında meydana gelen ölüm ve yaralanma olayında Daire, tek fiille birden fazla suçun oluştuğunu ve TCK 44 uyarınca yalnızca en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırma yapılması gerektiğini belirlemiştir. Bu gerekçeyle hükümlüler hakkında inşaat veya yıkımla ilgili emniyet kurallarına uymama suçundan hükmedilen cezaların kaldırılmasına karar verilmiştir.
• Yargıtay Ceza Genel Kurulu 04.03.2003 tarih, 2002/314 E. – 2003/15 K. sayılı kararı: Kurul, yürürlükten kaldırılan 765 sayılı Kanun’un 383. maddesi bağlamında genel tehlike suçlarının yapısını incelemiştir. Kararda genel tehlikenin meydana gelmiş olmasının bu suç için zorunlu ön koşul olduğu, suçun neticesi hareketten ayrı seçimlik bir suç niteliği taşıdığı ve yapının genel bir tehlikeyi içerecek biçimde yıkılması hâlinde suçun yıkılma anında gerçekleştiği belirtilmiştir.

Yaralanma veya Ölüm Varsa Hangi Suçtan Ceza Verilir?

İçtihatların ortaya koyduğu kural nettir: şantiyedeki emniyet kurallarına aykırılık herhangi bir yaralanma veya ölümle sonuçlanmadığı sürece inşaatta emniyet kurallarına uymama suçu müstakil bir tehlike suçu olarak cezalandırılır. Ancak taksirle öldürme veya yaralama gerçekleştiğinde TCK 44 uyarınca fikri içtima devreye girer ve yalnızca en ağır cezayı gerektiren TCK 85 veya TCK 89 hükümleri uygulanır.

Bu durumda TCK 176 yönünden verilmesi gereken karar beraat değil, hüküm verilmesine yer olmadığıdır. Uygulamada bu ayrımın karıştırılması sık rastlanan bir bozma nedenidir. Emsal kararlara Yargıtay Karar Arama sisteminden ulaşılabilir.

Failin Belirlenmesi ve Kusur Dağılımı

Suçun faili, inşaat veya yıkım faaliyetinde emniyet tedbirlerini alma yükümlülüğü bulunan kişidir. Uygulamada yapı sahibi, müteahhit, şantiye şefi, taşeron ve iş güvenliği uzmanı arasında kusur dağılımı bilirkişi raporuyla belirlenir. Şantiye şefi atanmamış olması ya da atanan kişinin fiilen sahada bulunmaması, işverenin asli kusurunu ortadan kaldırmaz.

Savunmada işçilere kişisel koruyucu donanımın temin edilip edilmediği, kullanımının denetlenip denetlenmediği, risk değerlendirmesinin yapılıp yapılmadığı ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki eğitim kayıtları ayrı ayrı incelenmelidir. Konuyla bağlantılı olarak genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması yazımız da incelenebilir.

Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum Ceza Avukatı ile Süreç Yönetimi

İnşaatta emniyet kurallarına uymama iddiasıyla açılan dosyalarda savunmanın üç ekseni vardır: tehlikenin somut olarak ortaya konup konmadığının keşif ve bilirkişi incelemesiyle denetlenmesi, yaralanma veya ölüm varsa içtima kurallarının doğru uygulanmasının sağlanması ve kusur dağılımında sanığın fiilen hangi yükümlülüğü taşıdığının belirlenmesi. Şantiye defteri, iş güvenliği tutanakları ve eğitim kayıtları dosyaya eksiksiz sunulmalıdır.

Çorum merkez ile Bayat, Oğuzlar, Sungurlu ve İskilip başta olmak üzere Çorum’un tüm ilçelerinde Çorum ceza avukatı ve Çorum ağır ceza avukatı hizmeti arayanlar, şantiye kazası dosyalarında savunmayı doğru kurgulamak için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilir.

Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu (Çorum Barosu Sicil No: 996) ile iletişime geçebilirsiniz.