TCK 177 hayvanın serbest bırakılması suçu, gözetimi altında bulunan hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan ya da hayvanın kontrol altına alınmasında ihmal gösteren kişiyi cezalandırır. Uygulamada en sık karşılaşılan görünümü, tasmasız veya ağızlıksız gezdirilen köpeğin bir kişiye ya da başka bir hayvana saldırmasıdır.
Bu dosyalarda taksirle yaralama ile tehlike suçu arasındaki ilişki doğru kurulmadığında hatalı düşme veya çifte mahkûmiyet kararları ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle sürecin başından itibaren Çorum ceza avukatı desteği almak; Çorum merkez kadar Boğazkale, Ortaköy ve Sungurlu gibi ilçelerde yürütülen soruşturmalarda da sonucu belirler.
TCK 177 Hayvanın Serbest Bırakılması Suçunun Unsurları
Suçun oluşabilmesi için failin hayvan üzerinde gözetim yükümlülüğünün bulunması ve bu yükümlülüğün ihlali sonucu başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlike doğması gerekir. Kanun metnine 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu üzerinden ulaşılabilir.
Aşağıda, TCK 177 hayvanın serbest bırakılması uygulamasına yön veren güncel Yargıtay içtihatlarının konusu ve vardığı sonuç özetlenmiştir:
- Yargıtay 9. Ceza Dairesi 07.04.2010 tarih, 2010/3514 E. – 2010/3993 K. sayılı kararı: Daire, TCK 177’de tanımlanan suçun bir somut tehlike suçu olduğunu belirlemiştir. Kararda suçun, kişinin gözetimi altında bulunan hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakması ya da kontrol altına alınmasında ihmal göstermesi ile tamamlandığı ifade edilmiştir. Bu nedenle ayrıca somut bir zararın doğması aranmaz.
- Yargıtay 12. Ceza Dairesi 20.06.2017 tarih, 2017/3348 E. – 2017/5415 K. sayılı kararı: Daire aynı ilkeyi tekrarlayarak suçun tamamlanma anını hayvanın tehlike doğuracak biçimde başıboş bırakılması veya muhafazasında ihmal gösterilmesi olarak belirlemiştir. Kararda somut bir zararın meydana gelmesi şartının aranmadığı bir kez daha vurgulanmıştır.
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi 20.05.2021 tarih, 2019/24334 E. – 2021/14650 K. sayılı kararı: Somut olayda sanık, başkasına ait bahçeye girip oradaki hayvanları öldürecek düzeyde saldırgan olan köpeğini serbest bırakmıştır. Daire, suçun yasal unsurlarının oluştuğunu ve eylemin mala zarar verme suçuna dönüştüğünü belirterek şikâyet yokluğundan düşme kararı verilemeyeceğine hükmetmiştir.
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi 09.04.2025 tarih, 2024/312 E. – 2025/2749 K. sayılı kararı: Daire, hayvan sahibi şüphelinin eyleminin hem taksirle yaralama hem de hayvanı tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakma suçlarını oluşturacağını tespit etmiştir. Kararda TCK’nın 44. maddesi gereğince daha ağır cezayı gerektiren taksirle yaralama suçundan kovuşturma yapılması gerektiği belirtilmiştir.
- Yargıtay 12. Ceza Dairesi 28.01.2021 tarih, 2019/8647 E. – 2021/822 K. sayılı kararı: Daire, zarar suçu olan taksirle yaralamadan cezalandırma kararı verildiği hâllerde ayrıca tehlike suçundan cezalandırma imkânı bulunmadığını; ancak herhangi bir nedenle zarar suçundan cezalandırılabilme imkânının ortadan kalktığı durumlarda koşulları varsa tehlike suçundan hüküm kurulması gerektiğini belirlemiştir.
- Yargıtay 12. Ceza Dairesi 08.11.2021 tarih, 2021/4095 E. – 2021/7715 K. sayılı kararı: Daire aynı ilkeyi yineleyerek, mağdurun şikâyetten vazgeçmesi nedeniyle taksirle yaralama davasının düşmesi hâlinde eylemin re’sen takibi gereken TCK 177 kapsamındaki tehlike suçuna dönüştüğünü kabul etmiştir. Bu tespit, şikâyetten vazgeçmenin dosyayı tümüyle sonlandırmayacağını göstermektedir.
- Yargıtay 12. Ceza Dairesi 15.04.2015 tarih, 2014/21508 E. – 2015/6600 K. sayılı kararı: Daire, taksirle yaralama suçundan açılan davada şikâyetten vazgeçilmesi hâlinde izlenecek usulü belirlemiştir. Karara göre sanığa CMK’nın 226. maddesi uyarınca TCK 177’den ek savunma hakkı verilerek tehlike suçundan hüküm kurulmalıdır; aksi hâlde savunma hakkı kısıtlanmış olur.
- Yargıtay 12. Ceza Dairesi 01.03.2023 tarih, 2022/2559 E. – 2023/628 K. sayılı kararı: Sanığa ait köpeklerin birden fazla kişiyi yaralaması olayında Daire, eylemin TCK 89/4 kapsamında taksirle birden çok kişinin yaralanmasına neden olma hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğine karar vermiştir.
Köpek Saldırısı Dosyalarında Şikâyet ve İçtima
Kararların ortaya koyduğu tablo şudur: saldırı sonucu yaralanma olmuşsa TCK 44 uyarınca daha ağır cezayı gerektiren taksirle yaralama suçundan hüküm kurulur. Mağdur şikâyetçi değilse veya şikâyetten vazgeçerse taksirle yaralama davası düşer; ancak eylem re’sen takip edilen TCK 177 hayvanın serbest bırakılması suçuna dönüşür ve yargılama devam eder. Bu geçişte sanığa ek savunma hakkı verilmesi zorunludur.
Konuyla bağlantılı olarak genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması ve mala zarar verme suçu yazılarımız da incelenebilir. Emsal kararlara Yargıtay Karar Arama sisteminden ulaşılabilir.
Gözetim Yükümlülüğü ve Sahipsiz Hayvan Ayrımı
Suçun faili, hayvan üzerinde fiilen gözetim yükümlülüğü bulunan kişidir. Bu nedenle sahipsiz bir hayvanın saldırısında failin belirlenmesi ayrı bir tartışma konusudur; hayvanı düzenli olarak besleyen veya bahçesinde barındıran kişinin gözetim yükümlülüğü altında sayılıp sayılmayacağı dosya bazında değerlendirilir.
Savunmada ayrıca hayvanın tasmalı olup olmadığı, ağızlık takılıp takılmadığı, bahçe çitinin ve kapısının durumu, saldırının hayvanın tahrik edilmesi sonucu gerçekleşip gerçekleşmediği ve mağdurun kusuru ayrı ayrı ele alınmalıdır.
Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum Ceza Avukatı ile Süreç Yönetimi
TCK 177 hayvanın serbest bırakılması iddiasıyla açılan dosyalarda savunmanın üç ekseni vardır: failin hayvan üzerinde gerçekten gözetim yükümlülüğü bulunup bulunmadığının ortaya konması, somut tehlikenin doğup doğmadığının tanık ve olay yeri delilleriyle tartışılması ve yaralanma varsa içtima kurallarının doğru uygulanmasının sağlanması. Mağdurun zararının giderilmesi ve uzlaşma imkânı da erken aşamada değerlendirilmelidir.
Çorum merkez ile Boğazkale, Ortaköy, Sungurlu ve İskilip başta olmak üzere Çorum’un tüm ilçelerinde Çorum ceza avukatı ve Çorum ağır ceza avukatı hizmeti arayanlar, hayvan saldırısı dosyalarında savunmayı doğru kurgulamak için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilir.
Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu (Çorum Barosu Sicil No: 996) ile iletişime geçebilirsiniz.