Mala Zarar Verme Suçu TCK 151 | Çorum Ceza Avukatı

Mala zarar verme suçu, günlük hayatta en sık karşılaşılan malvarlığı suçlarından biri olmasına rağmen unsurları ve şikâyet süresi çoğu zaman gözden kaçırılan bir suç tipidir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 151. maddesine göre başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen ya da tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hâle getiren veya kirleten kişi, mağdurun şikâyeti üzerine dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.

Suçun şikâyete bağlı olması ve etkin pişmanlık hükümlerinin geniş biçimde uygulanabilmesi, dosyanın erken aşamada doğru yönetilmesini kritik hâle getirir. Çorum ve çevresinde araç, konut veya işyeri hasarı nedeniyle bu suçlamayla karşılaşan kişilerin bir Çorum ceza avukatı ile görüşmesi bu nedenle önerilir. Maddenin güncel metnine Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden 5237 sayılı TCK bağlantısından ulaşabilirsiniz.

Mala Zarar Verme Suçu Nedir? Seçimlik Hareketler ve Korunan Değer

Mala zarar verme suçu seçimlik hareketli bir suçtur; failin kanunda sayılan hareketlerden yalnızca birini gerçekleştirmesi yeterlidir. Yargıtay uygulamasında bu hareketler şöyle tanımlanır: yıkma yalnızca taşınmazlar bakımından söz konusu olur; yok etme, suça konu şeyin maddi varlığını ortadan kaldırmaktır; bozma, malın amacına uygun kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır; kirletme ise binanın duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş veya ilan yapıştırmak şeklinde gerçekleşir.

TCK 151/2 ayrıca haklı bir neden olmaksızın sahipli hayvanı öldüren, işe yaramayacak hâle getiren veya değerinin azalmasına neden olan kişi hakkında da aynı cezanın uygulanacağını düzenler. Suçun oluşabilmesi için mutlaka fiilî bir maddi zararın doğması gerekir; zarar meydana gelmemişse suçun yasal unsurları oluşmaz.

Şikâyet Süresi, Uzlaştırma ve Mala Zarar Verme Suçu Cezası

TCK 151 kapsamındaki temel şekil şikâyete bağlıdır ve mağdurun fiili ve faili öğrenmesinden itibaren altı ay içinde şikâyet hakkını kullanması gerekir. Şikâyetten vazgeçme, kovuşturma aşamasında davanın düşmesine yol açabilir. Suç aynı zamanda uzlaştırma kapsamında olduğundan, soruşturmanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesi zorunludur.

Buna karşılık hırsızlık amacıyla işlenen zarar verme fiilleri bakımından TCK 142/4 uyarınca şikâyet aranmaz. Etkin pişmanlık yönünden TCK 168 devreye girer: zararın kovuşturma başlamadan önce giderilmesi hâlinde cezada üçte ikiye kadar, kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce giderilmesi hâlinde ise yarıya kadar indirim yapılır. Bu suçların hangi mahkemede görüleceği konusunda Çorum ceza avukatı sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.

Hırsızlıkla İçtima: Ne Zaman Ayrı Suç Oluşmaz?

Uygulamada en çok tartışılan konu, hırsızlık sırasında mala verilen zararın ayrıca cezalandırılıp cezalandırılmayacağıdır. Yargıtay’ın yerleşik yaklaşımına göre, hırsızlık suçuna konu eşya ile zarar verilen malın aynı olması hâlinde ayrıca bu suç oluşmaz; zarar, hırsızlık fiilinin bütünlüğü içinde kalır.

Ancak hırsızlığa konu eşyadan farklı bir mala zarar verilmişse (örneğin başka bir kişiye ait kapının veya pencerenin kırılması) iki ayrı suçtan sorumluluk gündeme gelir. Bu ayrım, sanık lehine beraat sonucunu doğurabildiği için savunmada mutlaka ileri sürülmelidir. Yağma suçunda benzer içtima tartışmaları için TCK 148 yağma suçu cezası yazımıza bakabilirsiniz.

Mala Zarar Verme Suçu Uygulamasına Yön Veren Yargıtay Kararları

Aşağıda, mala zarar verme suçu uygulamasına yön veren güncel Yargıtay içtihatlarının konusu ve vardığı sonuç özetlenmiştir:

• Yargıtay Ceza Genel Kurulu 15.03.2022 tarih, 2021/9 E. – 2022/174 K. sayılı kararı: Yatacak yeri olmadığı için metruk bir evde kalan sanık, çantasının karıştırıldığını düşünerek kâğıt tutuşturmuş ve çıkan yangında evin tavanı ile çatısı kısmen yanmıştır. Genel Kurul, evin metruk olması, içinde kimsenin yaşamaması ve mağdurun şikâyetçi olmaması gibi hususlar gözetilmeden yakarak mala zarar verme suçunda en üst hadden artırım yapılmasını orantılılık ilkesine aykırı bulmuştur. Yetersiz gerekçe nedeniyle onama kararı kaldırılarak yerel mahkeme hükmü bozulmuştur.
• Yargıtay 2. Ceza Dairesi 29.05.2024 tarih, 2023/21029 E. – 2024/8831 K. sayılı kararı: Balkon kapısı zorlanarak eve girilen olayda şikâyetçiler, evlerinin hiçbir yerinde zarar bulunmadığını beyan etmiş; 29.11.2013 tarihli olay yeri inceleme ve tespit tutanağında da herhangi bir zarar tespit edilmemiştir. Daire, maddi bir zarar doğmadığı için suçun oluşmadığını belirtmiştir. Bu şikâyetçilere yönelik eylemler bakımından beraat kararı verilmesi gerekirken mahkûmiyet hükmü kurulmasını kanuna aykırı bularak kararı bozmuştur.
• Yargıtay 23. Ceza Dairesi 15.12.2016 tarih, 2016/12657 E. – 2016/10777 K. sayılı kararı: Olayda ağaçların uzayan dallarının kesilmesi eylemi TCK 151 kapsamında yargılanmıştır. Daire, ağacın uzayan kısımlarının kesilmesinde herhangi bir maddi zarar ve ziyanın doğmadığını tespit etmiştir. Bu nedenle suçun yasal unsurlarının oluşmadığı kabul edilmiştir.
• Yargıtay 6. Ceza Dairesi 22.09.2022 tarih, 2021/17002 E. – 2022/12241 K. sayılı kararı: Kararda kirletme eyleminin kapsamı belirlenmiş; taşınır veya taşınmaz malın önceki hâline getirilmesi için önemsiz olmayan bir çaba gerektiren, malın değerinde veya görünümünde azalma ya da değişikliğe yol açan durumların kirletme sayılacağı ifade edilmiştir. Daire ayrıca zarar doğuran neticenin sonradan temizlenmek suretiyle ortadan kaldırılmasının suçun oluşumu bakımından önem taşımadığını vurgulamıştır. Böylece temizlik yapılmış olmasının suçu ortadan kaldırmayacağı, yalnızca etkin pişmanlık kapsamında değerlendirilebileceği ortaya konmuştur.
• Yargıtay 4. Ceza Dairesi 09.12.2021 tarih, 2019/6944 E. – 2021/28922 K. sayılı kararı: Sanıklar, mağdura ait araca av tüfekleriyle ateş ederek maddi hasar meydana getirmişlerdir. Daire, eylemin şikâyete bağlı olan TCK 151/1 kapsamında kaldığını, suçun yakıcı madde ile işlendiği gerekçesiyle nitelikli hâl hükmünün uygulanmasının hatalı olduğunu belirtmiştir. Hükümden sonra gerçekleşen şikâyetten vazgeçme beyanının da mahkemece değerlendirilmesi gerektiği vurgulanarak karar bozulmuştur.
• Yargıtay 6. Ceza Dairesi 09.06.2022 tarih, 2021/13454 E. – 2022/8876 K. sayılı kararı: Sanık, müştekinin motosikletini çalmış; yakalandıktan sonra motosikleti bıraktığı yeri göstererek iadesini sağlamıştır. Daire, hırsızlık suçuna konu eşya ile zarar verilen malın aynı olduğunu ve korunan hukuki değerin örtüştüğünü tespit etmiştir. Sanığın malın iadesini sağlaması nedeniyle TCK 168/1 etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiği belirtilerek mahkûmiyet hükümleri bozulmuştur.
• Yargıtay 2. Ceza Dairesi 11.02.2025 tarih, 2024/12669 E. – 2025/2142 K. sayılı kararı: Sanıklar müştekiye ait bir aracı çaldıktan sonra parçalara ayırarak zarar vermişlerdir. Daire, çalınan malın parçalanması eyleminin hırsızlık suçunun bütünlüğü içinde kaldığını, hırsızlık konusu ile zarar verilen konunun aynı olması nedeniyle ayrı bir suçun oluşmayacağını belirtmiştir. Kanun yararına bozma istemi kabul edilerek sanıkların bu suçtan beraatlerine karar verilmiştir.
• Yargıtay 6. Ceza Dairesi 18.01.2022 tarih, 2021/5204 E. – 2022/168 K. sayılı kararı: Sanık, mağdura ait ayakkabı, nüfus cüzdanı, eşarp ve mont gibi kişisel eşyaları yakmış, ardından söndürerek bir poşet içinde mağdura geri göndermiştir. Daire, yakma fiilinin nitelikli hâl oluşturacak yoğunluğa ulaşmadığını, eylemin şikâyete bağlı temel şekil kapsamında kaldığını belirtmiştir. Mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi ve sanığın zararı tazmin iradesi karşısında TCK 168/2 etkin pişmanlık hükümlerinin tartışılması gerektiği ifade edilerek mahkûmiyet hükmü bozulmuştur.
• Yargıtay 2. Ceza Dairesi 08.05.2023 tarih, 2021/9152 E. – 2023/2495 K. sayılı kararı: Sanıklar park hâlindeki aracın kapı kolunu kırmış, tavanını çizmiş ve bagaj kilidini zorlayarak aracı düz kontak yapıp çalmışlardır. Daire, aracın çalınması sırasında araca verilen zararların hırsızlık suçunun konusuyla aynı olması nedeniyle aracı çalma fiilinin dışında ayrı bir suç oluşturmayacağını kabul etmiştir. Ayrıca kısmî iade nedeniyle etkin pişmanlık indirimi bakımından müştekinin rızasının sorulması gerektiği belirtilerek mahkûmiyet hükümleri bozulmuştur.
• Yargıtay 2. Ceza Dairesi 30.05.2023 tarih, 2023/10491 E. – 2023/3164 K. sayılı kararı: Sanık, hırsızlık amacıyla müştekinin evinin mutfak penceresini tornavida ile zorlamış ve ahşap giriş kapısına zarar vermiştir. Daire, sanığın yargılama aşamalarında zararı gidermeye yönelik herhangi bir irade göstermemesi nedeniyle hakkında TCK 168 etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmamasını yerinde bulmuştur. Cezanın seçenek yaptırımlara çevrilmemesinin de gerekçeli olduğu sonucuna varılarak mahkûmiyet hükmü onanmıştır.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi 13.01.2020 tarih, 2019/13847 E. – 2020/504 K. sayılı kararı: Sanık, bina içinde muhafaza altına alınmış eşya hakkında hırsızlık yaparken aynı zamanda TCK 151 kapsamındaki fiili de gerçekleştirmiştir. Daire, sanığın yakınlarının kovuşturma başlamadan önce müştekinin tüm zararını giderdiğinin anlaşıldığını tespit etmiştir. Bu nedenle bu suçtan kurulan hükümde TCK 168/1 uyarınca etkin pişmanlık indirimi yapılması gerektiği vurgulanarak kanun yararına bozma istemi kabul edilmiş ve hüküm düzeltilmiştir.

Kararların tam metinlerine Yargıtay Karar Arama sistemi üzerinden, uzlaştırma ve yargılama süreçlerine ilişkin genel bilgilere ise Adalet Bakanlığı sayfasından ulaşılabilir.

Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum Ceza Avukatı ile Süreç Yönetimi

Mala zarar verme suçu dosyalarında öncelikle üç soru yanıtlanmalıdır: gerçekten maddi bir zarar doğmuş mudur, zarar hırsızlık gibi başka bir suçun konusuyla aynı mıdır ve şikâyet süresi içinde başvuru yapılmış mıdır. Olay yeri inceleme tutanağı, fotoğraflar, eksper veya bilirkişi raporu ve tamir faturaları bu sorulara yanıt veren temel delillerdir.

Etkin pişmanlık bakımından zararın kovuşturma başlamadan giderilmesi çok daha yüksek bir indirim sağladığından, tazmin iradesi mümkün olan en erken aşamada ortaya konmalıdır. Ceza yargılaması hizmetlerimiz hakkında bilgi alabilir; Çorum’da araç, konut veya işyeri hasarına dayanan bir dosyanız varsa Çorum ceza avukatı desteği için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu (Çorum Barosu Sicil No: 996) ile iletişime geçebilirsiniz.