İçeriğe atla 
Kamu görevlisinin suçu bildirmemesi suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 279. maddesinde düzenlenmiştir. Hükme göre kamu adına soruşturma ve kovuşturmayı gerektiren bir suçun işlendiğini göreviyle bağlantılı olarak öğrenip de yetkili makamlara bildirimde bulunmayı ihmal eden veya bu hususta gecikme gösteren kamu görevlisi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. İkinci fıkra, bu suçun adli kolluk görevi yapan kişi tarafından işlenmesi hâlinde cezanın artırılmasını öngörür. Bu yazıda kamu görevlisinin suçu bildirmemesi suçunun unsurlarını içtihat ışığında ele alıyoruz.
Maddenin Metni ve Niteliği
Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 11.03.2019 tarihli, 2018/5860 E. ve 2019/3373 K. sayılı kararı ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.10.2021 tarihli, 2017/1425 E. ve 2021/1174 K. sayılı kararında maddenin birinci fıkra metnine birebir yer verilmiş; kamu görevlilerinin suçu bildirmemelerinin açık biçimde suç olarak düzenlendiği vurgulanmıştır.
Daire kararlarında bu suç istikrarlı biçimde “görevi kötüye kullanma suçunun özel şekli” olarak nitelendirilir. Yargıtay 9. Ceza Dairesi’nin 09.06.2021 tarihli, 2020/5920 E. ve 2021/2968 K. sayılı kararı, Yargıtay 5. Ceza Dairesi’nin 14.11.2019 tarihli, 2015/9191 E. ve 2019/10699 K. sayılı kararı ile 14.03.2016 tarihli, 2014/899 E. ve 2016/2723 K. sayılı kararı bu ifadeyi açıkça kullanır. Bu nitelendirmenin pratik sonucu, aynı olayda TCK m.257’nin değil m.279’un uygulanmasıdır. Maddenin metnine Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden ulaşılabilir.
Suçun Üç Koşulu
Yargıtay 9. Ceza Dairesi’nin 27.03.2014 tarihli, 2013/7718 E. ve 2014/4278 K. sayılı kararı unsurları üç başlıkta toplar: sanığın bir kamu görevlisi olması; kamu adına re’sen takip edilmesi gereken bir suçu görevi gereği öğrenmesi; öğrendiği bu suçu kamu adına takibat yapmaya yetkili ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 158. maddesinde gösterilen makamlara ihmal ederek bildirmemesi ya da bildirmekte gecikmesi.
Aynı kararda failin sıfatına ilişkin önemli bir ayrım da yapılmıştır: sağlık mesleği mensubunun suçu bildirmemesi suçu ancak serbest olarak mesleğini icra eden veya özel kurumlarda çalışan sağlık mesleği mensupları tarafından işlenebilir; kamu kurumunda görevli bir hekimin eylemi ise koşulları oluştuğu takdirde kamu görevlisinin suçu bildirmemesi suçunu oluşturabilir.
Adli Kolluk Görevlileri Bakımından Uygulama
İçtihadın en yoğun olduğu alan, kolluk görevlileridir. Yargıtay 5. Ceza Dairesi’nin 14.11.2019 tarihli kararında, uyuşturucu satışına ilişkin ihbarı kayda almasına karşın yirmi beş gün sonra nöbetçi Cumhuriyet savcısına bildiren karakol komutanının eylemi bu suç kapsamında görülmüştür. Kararda, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 161/2. maddesi uyarınca adli kolluk görevlilerinin el koydukları olayları, yakalanan kişileri ve uygulanan tedbirleri Cumhuriyet savcısına derhâl bildirmekle yükümlü olduğu hatırlatılmıştır.
Yargıtay 9. Ceza Dairesi’nin 01.03.2021 tarihli, 2020/738 E. ve 2021/962 K. sayılı kararında, görev yaptığı yerde kaçak sigara bulunduğunu ve askerlerin bunlardan satın aldığını görmesine rağmen hiçbir işlem yapmayan astsubayın eylemi bakımından aynı suçun tartışılması gerektiği belirtilmiş; Adli Kolluk Yönetmeliği’nin 6. maddesindeki derhâl bildirim yükümlülüğüne atıf yapılmıştır.
Yargıtay 9. Ceza Dairesi’nin 09.06.2021 tarihli kararında ise 155 Polis İmdat çağrılarına bakmakla görevli polis memurunun, okulda darp edildiğine ilişkin ihbarla ilgili hiçbir işlem yapmaması eyleminin suçun tüm unsurlarıyla oluştuğu kabul edilmiştir.
İşlem Yapmama ve Gerçeğe Aykırı Tutanak
Yargıtay 5. Ceza Dairesi’nin 11.07.2017 tarihli, 2014/9154 E. ve 2017/3099 K. sayılı kararında, işyerinde meydana gelen adli olayı Cumhuriyet savcısına bildirmeyen ve tarafların birbirlerinden şikâyetçi olmadıklarına dair tutanak düzenleyerek karakoldan gönderen polis memurunun eylemi TCK m.279/2 kapsamında görülmüştür.
Yargıtay 5. Ceza Dairesi’nin 23.10.2017 tarihli, 2017/3502 E. ve 2017/4499 K. sayılı kararında, silahla ateş edilmesi olayının bir polis memuru tarafından gerçekleştirilmiş olabileceğine ilişkin beyanlara rağmen durumu Cumhuriyet savcısına bildirmeyen ilçe emniyet amirinin eyleminin tanık beyanları ve tutanakla sabit olduğu; mahkûmiyet kararı verilmesi gerekirken beraate hükmedilmesinin hatalı olduğu belirtilmiştir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 06.03.2014 tarihli, 2013/7707 E. ve 2014/5504 K. sayılı kararında, diğer görevlilerin darp eylemine engel olmayan ve olayı olduğundan farklı şekilde aktaran görevli bakımından TCK m.279/1-2’nin tartışılması gerektiği ifade edilmiştir. Yargıtay 5. Ceza Dairesi’nin 23.02.2026 tarihli, 2024/3377 E. ve 2026/2590 K. sayılı kararında ise olayla ilgili hiçbir işlem yapmayarak ve nöbetçi Cumhuriyet savcısını aramayarak delillerin kaybolmasına sebebiyet verme eyleminin bir bütün hâlinde bu suçu oluşturacağı belirtilmiştir.
Nitelendirme ve Soruşturma İzni
Suç vasfındaki hata bu dosyalarda sık görülür. Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 07.06.2023 tarihli, 2023/113 E. ve 2023/4315 K. sayılı kararında, sanığın eyleminin TCK m.279/1 kapsamında olup olmadığı karar yerinde tartışılmadan görevi kötüye kullanma suçundan mahkûmiyet kararı verilmesinin bozma nedeni sayıldığı aktarılmıştır.
Soruşturma izni bakımından ise yukarıda anılan 11.03.2019 tarihli 8. Ceza Dairesi kararı önemlidir: öğrencinin uğradığını iddia ettiği olayı öğrenmelerine rağmen bildirimde bulunmadıkları iddia edilen öğretmenlerin eyleminin görevle ilgili olarak işlenmesinin söz konusu olamayacağı; 4483 sayılı Kanun’daki “kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suç” ifadesinin yalnızca failin kamu görevlisi olmasının kurucu öge sayıldığı suçları kapsadığının gözetilmemesinin hukuka aykırı olduğu belirtilmiştir. Kararların tam metinleri Yargıtay Karar Arama üzerinden incelenebilir.
Savunmada Öne Çıkan Başlıklar
- Sanık suç tarihinde kamu görevlisi sıfatını taşıyor muydu? Görev ve yetki sınırları dosyada belgelenmiş mi?
- Bildirilmediği iddia edilen suç, kamu adına re’sen takip edilmesi gereken bir suç mu?
- Sanık bu suçu gerçekten göreviyle bağlantılı olarak öğrendi mi? Öğrenme anı tespit edilmiş mi?
- Bildirim hiç yapılmadı mı, yoksa gecikmeli mi yapıldı? Gecikmenin süresi ve nedeni araştırılmış mı?
- Sanık adli kolluk görevlisi mi? Bu hâlde TCK m.279/2 artırımı gündeme gelir.
- Doğru hüküm TCK m.279 mu, m.257 mi, m.280 mi? Sağlık mesleği mensubu için ayrı bir madde vardır.
- Gerekli soruşturma izni usulüne uygun alınmış mı?
Bu başlıkların her biri hem beraat hem de doğru nitelendirme bakımından belirleyicidir. Görev ve bildirim evrakının kronolojik incelenmesi için bir Çorum ceza avukatı ile görüşülmesi yararlı olur. Büromuzun çalışma alanları hakkında Çorum ceza avukatı ve ağır ceza davaları sayfalarımızdan bilgi alabilirsiniz. Serinin önceki yazısı için suçu bildirmeme suçu (TCK 278) incelemesine bakabilirsiniz.
Sonuç
Kamu görevlisinin suçu bildirmemesi suçu, kamu görevlisinin bildirim yükümlülüğünü yaptırıma bağlayan ve görevi kötüye kullanma suçunun özel şekli sayılan bir hükümdür. İçtihat, failin sıfatını, suçu göreviyle bağlantılı olarak öğrendiğini ve yetkili makama bildirimi ihmal ettiğini veya geciktirdiğini birlikte aramaktadır. Adli kolluk görevlileri bakımından derhâl bildirim yükümlülüğü daha katı uygulanmaktadır. Bir Çorum ceza avukatı olarak Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu, görev suçlarından açılan soruşturma ve davalarda hukuki destek sunmaktadır.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki görüş veya tavsiye niteliğinde değildir. Her dosya kendi somut koşulları içinde değerlendirilmelidir. Güncel durumunuza ilişkin olarak bir avukata danışmanız önerilir.
#Çorum Ceza Avukatı #Alaca Ceza Avukatı #Bayat Ceza Avukatı #Boğazkale Ceza Avukatı #Dodurga Ceza Avukatı #İskilip Ceza Avukatı #Kargı Ceza Avukatı #Laçin Ceza Avukatı #Mecitözü Ceza Avukatı #Oğuzlar Ceza Avukatı #Ortaköy Ceza Avukatı #Osmancık Ceza Avukatı #Sungurlu Ceza Avukatı #Uğurludağ Ceza Avukatı #Amasya Ceza Avukatı #Göynücek Ceza Avukatı #Gümüşhacıköy Ceza Avukatı #Hamamözü Ceza Avukatı #Merzifon Ceza Avukatı #Suluova Ceza Avukatı #Taşova Ceza Avukatı #Tokat Ceza Avukatı #Almus Ceza Avukatı #Artova Ceza Avukatı #Başçiftlik Ceza Avukatı #Erbaa Ceza Avukatı #Niksar Ceza Avukatı #Pazar Ceza Avukatı #Reşadiye Ceza Avukatı #Sulusaray Ceza Avukatı #Turhal Ceza Avukatı #Yeşilyurt Ceza Avukatı #Zile Ceza Avukatı #Yozgat Ceza Avukatı #Akdağmadeni Ceza Avukatı #Aydıncık Ceza Avukatı #Boğazlıyan Ceza Avukatı #Çandır Ceza Avukatı #Çayıralan Ceza Avukatı #Çekerek Ceza Avukatı #Kadışehri Ceza Avukatı #Saraykent Ceza Avukatı #Sarıkaya Ceza Avukatı #Sorgun Ceza Avukatı #Şefaatli Ceza Avukatı #Yenifakılı Ceza Avukatı #Yerköy Ceza Avukatı #Kırıkkale Ceza Avukatı #Bahşılı Ceza Avukatı #Balışeyh Ceza Avukatı #Çelebi Ceza Avukatı #Delice Ceza Avukatı #Karakeçili Ceza Avukatı #Keskin Ceza Avukatı #Sulakyurt Ceza Avukatı #Yahşihan Ceza Avukatı #Samsun Ceza Avukatı #Atakum Ceza Avukatı #Canik Ceza Avukatı #İlkadım Ceza Avukatı #Tekkeköy Ceza Avukatı #Alaçam Ceza Avukatı #Asarcık Ceza Avukatı #Ayvacık Ceza Avukatı #Bafra Ceza Avukatı #Çarşamba Ceza Avukatı #Havza Ceza Avukatı #Kavak Ceza Avukatı #Ladik Ceza Avukatı #Ondokuzmayıs Ceza Avukatı #Salıpazarı Ceza Avukatı #Terme Ceza Avukatı #Vezirköprü Ceza Avukatı #Yakakent Ceza Avukatı