Birden Çok Evlilik Suçu (TCK 230) | Çorum Ceza Avukatı

Hukuk dünyasındaki güncel gelişmeleri, değişen mevzuatları ve yargı kararlarını sizin için analiz ediyoruz. Haklarınızın bilincinde olmanız ve yasal süreçleri daha iyi anlamanız için hazırladığımız güncel paylaşımlarımızı buradan takip edebilirsiniz.

Birden çok evlilik suçu, geçerli bir evlilik bağı sürerken ikinci bir resmî evlenme işleminin yaptırılmasını cezalandıran ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 230. maddesinde “Aile Düzenine Karşı Suçlar” bölümünde düzenlenen bir suç tipidir. Uygulamada en sık rastlanan yanılgı, yalnızca dinî nikâh kıyılmasının da doğrudan bu suçu oluşturduğunun sanılmasıdır; oysa maddenin ilk iki fıkrası, ikinci bir medenî nikâhın yapılmış olmasını zorunlu kılar.

Bu ayrımın pratikteki sonucu ağırdır: nüfus kayıtlarına hiç yansımayan bir birliktelik, pek çok olayda baştan itibaren suç oluşturmaz. Bu nedenle şikâyetin hemen ardından Çorum ceza avukatı desteği almak; Çorum merkez kadar Oğuzlar, Bayat ve Sungurlu gibi ilçelerde yürütülen soruşturmalarda da dosyanın beraatle mi mahkûmiyetle mi sonuçlanacağını belirler.

Birden Çok Evlilik Suçu Nedir? TCK 230’un Kapsamı

TCK 230/1, evli olmasına rağmen başkasıyla evlenme işlemi yaptıran kişiyi altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırır. İkinci fıkra ise kendisi evli olmamakla birlikte, karşı tarafın evli olduğunu bilerek onunla evlilik işlemi yaptıran kişiyi aynı ceza ile sorumlu tutar. Böylece suç, hem mevcut evliliğini gizleyen eş hem de durumu bilerek işleme katılan diğer taraf bakımından işlenebilir hâle gelir.

Suçun maddi unsuru “evlenme işlemi yaptırmak”tır; bu da evlendirme memuru önünde usulüne uygun biçimde kurulan bir akdi gerektirir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun evlenme ehliyeti ve engellerine ilişkin hükümleri, buradaki “geçerli evlilik” kavramının çerçevesini çizer. Önceki evliliğin boşanma veya ölümle sona ermiş olması hâlinde suç oluşmaz; buna karşılık kesinleşmemiş bir boşanma kararı evliliği sona erdirmediğinden risk doğurmaya devam eder.

Hileli Evlenme: Gerçek Kimliği Saklayarak Evlenme İşlemi Yaptırmak

Maddenin üçüncü fıkrası, gerçek kimliğini saklamak suretiyle bir başkasıyla evlenme işlemi yaptıran kişiyi üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırır ve bu fiil şikâyete bağlı suçlardandır. Burada korunan hukuksal değer yalnızca aile düzeni değil, evlenecek kişinin iradesinin sağlıklı biçimde oluşmasıdır.

Hileli evlenmede kritik eşik, hilenin doğrudan evlenme işleminin kendisine yönelmiş olmasıdır. Fail sahte bir kimlikle nüfus kaydına geçmişse fıkra uygulanır; buna karşılık yalnızca mesleğini, gelirini ya da medenî hâlini sözle farklı anlatmış ve bundan maddi bir yarar elde etmişse, fiil çoğu kez dolandırıcılık hükümlerine kayar. Aşağıda ele alınan kararlar bu sınırın nerede çizildiğini göstermektedir.

Dinsel Tören Fıkralarının İptali ve Devam Eden Dosyalara Etkisi

TCK 230’un beşinci ve altıncı fıkraları, aralarında resmî evlenme bulunmaksızın evlenmenin dinsel törenini yaptıranlar ile evlenme belgesini görmeden dinî tören yapan kişileri cezalandırıyordu. Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi 27.05.2015 tarih, 2014/36 E. – 2015/51 K. sayılı kararı ile bu fıkralar Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edilmiştir. İptal kararı, yargılaması süren ve kesinleşmemiş tüm dosyalarda lehe kanun uygulamasını zorunlu kılmıştır.

Bu nedenle 2015 öncesinde yalnızca dinî nikâh nedeniyle kurulan mahkûmiyetler Yargıtay denetiminde ayakta kalmamıştır. Sonuç olarak bugün resmî nikâh olmaksızın yapılan dinî tören, tek başına birden çok evlilik suçu ya da başka bir suç oluşturmaz; ancak taraflardan birinin reşit olmadığı birliktelikler, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar bakımından tamamen bağımsız olarak değerlendirilir.

Birden Çok Evlilik Suçu ile Evlenme Vaadiyle Dolandırıcılığın Ayrımı

Dosyaların önemli bölümünde iddia, failin evli olduğunu saklayarak karşı taraftan para veya mal elde etmesi üzerine kuruludur. Bu hâlde TCK 230 değil, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 157 ve 158. maddelerindeki dolandırıcılık hükümleri gündeme gelir. Ayırt edici ölçüt, failin hileli davranışının bir resmî evlenme işlemine mi yoksa doğrudan haksız kazanca mı yönelmiş olduğudur.

Evlilik vaadinin aracı olarak kamu kurumuna ait bir belgenin kullanılması hâlinde nitelikli dolandırıcılık ile resmî belgede sahtecilik birlikte gündeme gelir; bu da görevli mahkemenin ağır ceza mahkemesi olmasına yol açar. Nitelendirmedeki bu kayma hem ceza miktarını hem de uzlaştırma imkânını kökten değiştirdiği için savunmanın ilk hedefi olmalıdır.

Yargıtay Kararları Işığında Birden Çok Evlilik Suçu Uygulaması

Aşağıda, birden çok evlilik suçu uygulamasına yön veren güncel Yargıtay içtihatlarının konusu ve vardığı sonuç özetlenmiştir:

Yargıtay 8. Ceza Dairesi 13.04.2017 tarih, 2016/11075 E. – 2017/4177 K. sayılı kararı: Sanık bir başkasıyla resmî nikâhla evli olduğu hâlde ikinci bir kişiyle dinî nikâh yaptırmış ve onunla birlikte yaşamıştır. Daire, TCK 230/1 ve 230/2’deki suçun oluşması için geçerli bir evlilik ilişkisine rağmen ikinci bir medenî nikâhın yapılmış olmasının zorunlu olduğunu, somut olayda ise bu unsurun bulunmadığını belirtmiştir. Eylemin 230/5’e uyduğu, ancak bu fıkranın iptal edilmesi nedeniyle karar tarihi itibarıyla suç oluşmadığı gerekçesiyle beraat yerine mahkûmiyet kurulması hukuka aykırı bulunmuştur.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi 27.01.2021 tarih, 2020/871 E. – 2021/736 K. sayılı kararı: Sanığın dinî nikâh yaptırarak birlikteliğini sürdürmesi biçiminde sübutu kabul edilen eylemi nedeniyle TCK 230/5 uyarınca mahkûmiyetine karar verilmiştir. Daire, hüküm tarihinden sonra maddenin ilgili fıkralarının Anayasa’ya aykırılık gerekçesiyle iptal edilmiş olması karşısında sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunduğunu belirterek hükmü bozmuştur. Karar, aynı dosyada yargılanan şantaj ve özel hayatın gizliliğini ihlal suçlarının bu iptalden etkilenmediğini de ortaya koymaktadır.
Yargıtay 14. Ceza Dairesi 27.11.2014 tarih, 2013/5162 E. – 2014/13373 K. sayılı kararı: Aralarında resmî evlenme olmaksızın evlenmenin dinsel törenini yaptırma suçunun özgü suç niteliğinde olduğu vurgulanmıştır. Daire bu nedenle, dinî nikâhla evlenen taraflar ile nikâhı kıyan kişi dışındaki kimselerin bu suçtan cezalandırılamayacağına karar vermiş ve beraat yerine mahkûmiyet hükmü kurulmasını bozma nedeni saymıştır.
Yargıtay 14. Ceza Dairesi 23.09.2014 tarih, 2012/15411 E. – 2014/10310 K. sayılı kararı: Aynı ilke, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarla birlikte açılan bir dosyada yeniden uygulanmıştır. Daire, dinsel tören suçunun failinin yalnızca evlenen taraflar ve töreni yapan kişi olabileceğini belirterek bu sıfatı taşımayan sanık hakkında kurulan mahkûmiyeti bozmuştur. Karar, aynı dosyada birleşen farklı suçlar bakımından fail sıfatının her biri için ayrı ayrı denetlenmesi gerektiğini göstermektedir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu 24.12.2019 tarih, 2015/585 E. – 2019/720 K. sayılı kararı: Kurul, Evlendirme Yönetmeliği’nin 56. maddesinde 08.12.2006 tarihinde yapılan değişiklikle; evli olmasına rağmen başkasıyla evlenme işlemi yaptıran, evli olduğunu bildiği bir kimseyle evlilik işlemi yaptıran ve gerçek kimliğini saklayarak evlenen kişiler hakkında TCK 230 uyarınca işlem yapılmak üzere durumun belgelerle Cumhuriyet savcılığına intikal ettirileceğinin düzenlendiğini saptamıştır. Bu tespit, suçun idari aşamadaki bildirim yükümlülüğünü ve dosyanın hangi belgeler üzerine kurulacağını göstermesi bakımından savunma açısından belirleyicidir.
Yargıtay 15. Ceza Dairesi 13.05.2019 tarih, 2017/4124 E. – 2019/5343 K. sayılı kararı: Evli olan sanık, algılama yeteneği zayıf olan katılana kendisini bekâr olarak tanıtmış, evlenmek istediğini söyleyerek gerçek diye sahte altın takmış, katılan adına telefon hatları ve ev eşyası alıp bedellerini ödememiştir. Daire, resmî bir evlenme işlemi yapılmadığından olayın TCK 230 kapsamında değil; katılanın algılama zayıflığından ve nüfus cüzdanının kullanılmasından yararlanılması nedeniyle zincirleme nitelikli dolandırıcılık olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirterek beraat kararını bozmuştur.
Yargıtay 23. Ceza Dairesi 07.12.2016 tarih, 2016/12354 E. – 2016/10467 K. sayılı kararı: Sanık, gerçekte evli olduğu ve baştan beri evlilik niyeti bulunmadığı hâlde gazeteye sahte bir adla evlenme ilanı vermiş, bu yolla tanıştığı katılan nezdinde güven sağlayarak ondan para almıştır. İlk derece mahkemesi fiili TCK 158/1-g kapsamında nitelikli dolandırıcılık sayarak sanığı 1 yıl 8 ay hapis ve adli para cezasına mahkûm etmiş; Daire hükmü bu nitelendirme çerçevesinde incelemiştir. Karar, resmî nikâh hiç yapılmadığında TCK 230’un değil dolandırıcılık hükümlerinin işletildiğini açıkça göstermektedir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi 06.05.2024 tarih, 2021/39294 E. – 2024/5976 K. sayılı kararı: Sanık, internette tanıştığı katılana eşinden ayrıldığını ve kendisiyle evlenmek istediğini söyleyerek güven sağlamış; evlilik hazırlığı ve başka bahanelerle katılanın farklı tarihlerde toplam 77.000 TL kredi çekip kendisine vermesini sağlamıştır. Daire; sanık savunması, tanık beyanları ve taraflar arasındaki yazışmaları birlikte değerlendirerek eylemin TCK 157/1 ve 43/1 uyarınca zincirleme dolandırıcılık suçunu oluşturduğunu, delillerin takdirinde hataya düşülerek verilen beraat kararının hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi 25.04.2024 tarih, 2021/11241 E. – 2024/5557 K. sayılı kararı: Eş bulma vaadiyle hareket eden sanık, resmî nikâhlı eş olan kişileri katılanlara başka kimliklerle tanıtmış, bu amaçla hazırlanan sahte nüfus cüzdanının kullanılmasını sağlamış ve nişan töreninden sonra para almıştır. Daire, kamu kurum ve kuruluşlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık ile resmî belgede sahtecilik suçları arasındaki hukuki ve fiilî bağlantı nedeniyle davaya bakma görevinin ağır ceza mahkemesine ait olduğunu, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yargılamaya devam edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir.

Bu kararların tam metinlerine Yargıtay Karar Arama sistemi üzerinden erişilebilir.

Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum Ceza Avukatı ile Süreç Yönetimi

Birden çok evlilik suçu dosyalarında savunmanın ilk işi, iddia edilen fiilin nüfus kayıtlarına yansıyan ikinci bir medenî nikâh içerip içermediğini belirlemektir. Bu tespit yapılmadan kurulan mahkûmiyetler, yukarıdaki kararlarda görüldüğü üzere istikrarlı biçimde bozulmaktadır. Hileli evlenme fıkrası şikâyete bağlı olduğundan, altı aylık şikâyet süresinin geçip geçmediği de dosyanın ilk gününde denetlenmelidir.

İkinci adım, fiilin dolandırıcılık olarak nitelendirilme riskinin değerlendirilmesidir; zira bu kayma görevli mahkemeyi ve ceza aralığını tamamen değiştirir. Ayrıntılı bilgi için Çorum ceza avukatı ve aile hukuku sayfalarımızı, aile düzenine karşı suçlar serisinin önceki yazısı için ise dilencilikte araç olarak kullanma suçu (TCK 229) başlıklı incelememizi okuyabilirsiniz.

Çorum merkez ile Oğuzlar, Bayat, Sungurlu ve İskilip başta olmak üzere Çorum’un tüm ilçelerinde Çorum ceza avukatı ve Çorum ağır ceza avukatı desteği arayanlar Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilir.

Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu (Çorum Barosu Sicil No: 996) ile iletişime geçebilirsiniz.

#Çorum Ceza Avukatı #Alaca Ceza Avukatı #Bayat Ceza Avukatı #Boğazkale Ceza Avukatı #Dodurga Ceza Avukatı #İskilip Ceza Avukatı #Kargı Ceza Avukatı #Laçin Ceza Avukatı #Mecitözü Ceza Avukatı #Oğuzlar Ceza Avukatı #Ortaköy Ceza Avukatı #Osmancık Ceza Avukatı #Sungurlu Ceza Avukatı #Uğurludağ Ceza Avukatı #Amasya Ceza Avukatı #Göynücek Ceza Avukatı #Gümüşhacıköy Ceza Avukatı #Hamamözü Ceza Avukatı #Merzifon Ceza Avukatı #Suluova Ceza Avukatı #Taşova Ceza Avukatı #Tokat Ceza Avukatı #Almus Ceza Avukatı #Artova Ceza Avukatı #Başçiftlik Ceza Avukatı #Erbaa Ceza Avukatı #Niksar Ceza Avukatı #Pazar Ceza Avukatı #Reşadiye Ceza Avukatı #Sulusaray Ceza Avukatı #Turhal Ceza Avukatı #Yeşilyurt Ceza Avukatı #Zile Ceza Avukatı #Yozgat Ceza Avukatı #Akdağmadeni Ceza Avukatı #Aydıncık Ceza Avukatı #Boğazlıyan Ceza Avukatı #Çandır Ceza Avukatı #Çayıralan Ceza Avukatı #Çekerek Ceza Avukatı #Kadışehri Ceza Avukatı #Saraykent Ceza Avukatı #Sarıkaya Ceza Avukatı #Sorgun Ceza Avukatı #Şefaatli Ceza Avukatı #Yenifakılı Ceza Avukatı #Yerköy Ceza Avukatı #Kırıkkale Ceza Avukatı #Bahşılı Ceza Avukatı #Balışeyh Ceza Avukatı #Çelebi Ceza Avukatı #Delice Ceza Avukatı #Karakeçili Ceza Avukatı #Keskin Ceza Avukatı #Sulakyurt Ceza Avukatı #Yahşihan Ceza Avukatı #Samsun Ceza Avukatı #Atakum Ceza Avukatı #Canik Ceza Avukatı #İlkadım Ceza Avukatı #Tekkeköy Ceza Avukatı #Alaçam Ceza Avukatı #Asarcık Ceza Avukatı #Ayvacık Ceza Avukatı #Bafra Ceza Avukatı #Çarşamba Ceza Avukatı #Havza Ceza Avukatı #Kavak Ceza Avukatı #Ladik Ceza Avukatı #Ondokuzmayıs Ceza Avukatı #Salıpazarı Ceza Avukatı #Terme Ceza Avukatı #Vezirköprü Ceza Avukatı #Yakakent Ceza Avukatı

SİZİ ARAYALIM

Hukuki süreçlerinizle ilgili profesyonel destek almak için iletişim bilgilerinizi bırakın. Uzman ekibimiz, başvurunuzu titizlikle inceleyerek en kısa sürede size geri dönüş sağlayacaktır.