İçeriğe atla 
Velayet davası çocuğun üstün yararı ilkesi etrafında şekillenen ve boşanma sürecinin en hassas meselelerinden birini oluşturan bir hukuki alandır. Türk Medeni Kanunu’nun 182. maddesi, boşanma kararında müşterek çocukların velayetinin hangi ebeveyne verileceğinin belirlenmesini zorunlu kılar. Çorum boşanma avukatı olarak edindiğimiz deneyim, velayet kararlarının çocuğun fiziksel ve ruhsal ihtiyaçları gözetilerek verilen bireysel değerlendirmeler olduğunu ortaya koymaktadır.
Velayet Nedir ve Hangi Mahkeme Karar Verir?
Velayet, ebeveynlerin reşit olmayan çocukları üzerindeki koruma, temsil ve yetiştirme yetkisidir. Boşanma davalarında velayet uyuşmazlıkları Aile Mahkemesi tarafından çözümlenir; hâkim kararı re’sen verir ve tarafların anlaşması bağlayıcı değildir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 09.12.2019 tarih, 2019/5047 E. – 2019/12018 K. sayılı kararı, velayet kararlarının her zaman çocuğun üstün yararı gözetilerek verilmesi gerektiğini ve taraf iradelerinin bu ilkenin önüne geçemeyeceğini vurgulamıştır.
Velayet Davası Kriterleri: Çocuğun Üstün Yararı İlkesi
Hâkimin velayet kararında değerlendirdiği başlıca kriterler şunlardır: çocuğun yaşı ve cinsiyeti; anne-baba ile çocuk arasındaki duygusal bağ; ebeveynlerin ekonomik ve psikolojik istikrarı; çocuğun şimdiye kadar yaşadığı ortam ve alışkanlıkları; kardeşlerin birbirinden koparılmaması; okul ve sosyal çevre sürekliliği. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.02.2019 tarih, 2017/2446 E. – 2019/80 K. sayılı kararı bu kriterleri sistematik biçimde ortaya koymuştur.
Küçük yaştaki çocukların (özellikle 0-7 yaş) genellikle annede kalması yönünde bir eğilim bulunmakla birlikte, bu kural mutlak değildir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 21.05.2018 tarih, 2016/18282 E. – 2018/6427 K. sayılı kararı, çocuğun üstün yararının daha kapsamlı bir değerlendirme gerektirdiğini ve yaşın tek başına belirleyici olamayacağını hükme bağlamıştır.
Pedagog ve Uzman Raporu
Velayet davalarında mahkeme çoğunlukla bir sosyal inceleme raporu ve uzman pedagog değerlendirmesi talep eder. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 04.03.2025 tarih, 2024/5760 E. – 2025/2320 K. sayılı kararı, pedagogun çocukla bire bir görüşmesini ve ebeveynlerin sosyal koşullarını kapsayan bilimsel değerlendirmenin velayet kararında belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 11.03.2019 tarih, 2018/4570 E. – 2019/2504 K. sayılı kararı da uzman raporu olmaksızın velayet kararı verilmesinin bozma nedeni oluşturduğunu belirtmektedir.
Çocuğun Görüşünün Alınması
Türkiye’nin taraf olduğu BM Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 12. maddesi ve TMK m. 182/2, yeterli olgunluktaki çocuğun görüşünün alınmasını zorunlu kılar. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 19.11.2025 tarih, 2025/1901 E. – 2025/9923 K. sayılı kararı, görüşü alınmayan çocuk için verilen velayet kararının usul hatası içerdiğini teyit eden en güncel Yargıtay kararıdır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 07.10.2025 tarih, 2025/1567 E. – 2025/8347 K. sayılı kararı da aynı ilkeyi desteklemektedir. Velayet süreçlerine ilişkin daha fazla bilgi için TMK m.182 ve Yargıtay içtihatlarına başvurabilirsiniz.
Velayet Kararının Uygulanmaması
Velayet kararına rağmen çocuğun teslim edilmemesi halinde İcra ve İflas Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca icra yoluna başvurulabilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 04.06.2013 tarih, 2012/14342 E. – 2013/15406 K. sayılı kararı, velayet kararının icrası sırasında çocuğun üstün yararının yine gözetilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Velayete ilişkin ayrıntılı süreç için Boşanmada Tazminat yazımıza ve Çorum avukat hizmetlerimize başvurabilirsiniz.
Sonuç — Velayet Davasında Çocuğun Üstün Yararı ve Çorum Boşanma Avukatı
Velayet davaları, salt hukuki bilginin ötesinde pedagoji ve psikoloji alanlarının kesişiminde değerlendirme gerektiren özel davalardır. Uzman raporlarına etkili biçimde itiraz etmek, çocuğun somut ihtiyaçlarını belgelerle desteklemek ve duruşma sürecini titizlikle yönetmek sonucu belirleyen kritik faktörlerdir.
Çorum boşanma avukatı veya Çorum aile avukatı olarak velayet davalarında Av. Enes Manti Hukuk Bürosu yanınızda olmaktan memnuniyet duyar.
Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes Manti Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.