İçeriğe atla 
Boşanmada maddi manevi tazminat, evlilik birliğinin sona ermesi sürecinde eşlerin en fazla merak ettiği hukuki konuların başında gelmektedir. Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 174. maddesi, boşanma nedeniyle mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen, kişilik hakları saldırıya uğrayan eşe tazminat hakkı tanımaktadır. Çorum boşanma avukatı olarak edindiğimiz deneyim, tazminat hakkının kapsamının ve miktarının büyük ölçüde kusur durumuna bağlı olduğunu ortaya koymaktadır.
Boşanmada Maddi Tazminat Nedir? (TMK m.174/1)
TMK’nın 174/1. maddesi uyarınca maddi tazminata hükmedilebilmesi için tazminat talep eden eşin, boşanma nedeniyle mevcut veya beklenen menfaatlerini yitirmesi gerekir. Uygulamada bu durum çoğunlukla çalışmayan eşin maddi desteği yitirmesi biçiminde ortaya çıkar. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 10.09.2014 tarih, 2014/6359 E. – 2014/16964 K. sayılı kararı, maddi tazminatın temel şartlarını ve eşin evlilik döneminde uğradığı somut kayıpların ispat yükünü kapsamlı biçimde ele almıştır.
Maddi tazminat talebinde eşin diğerinin desteğini yitirmesi ve bu desteğin ekonomik değerinin somut olarak ortaya konulması gerekmektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 12.09.2012 tarih, 2012/387 E. – 2012/551 K. sayılı kararı, maddi destekten yoksun kalmanın hesaplanmasında eşlerin ekonomik ve sosyal durumlarının birlikte değerlendirilmesi ilkesini belirlemiştir.
Boşanmada Manevi Tazminat Şartları (TMK m.174/2)
TMK m. 174/2 uyarınca manevi tazminat talep edebilmek için boşanmaya sebebiyet veren olayların tazminat talep eden eşin kişilik haklarını (onur, şeref, saygınlık) zedelemiş olması şarttır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.02.2018 tarih, 2017/1576 E. – 2018/207 K. sayılı kararına göre manevi tazminat, bozulan manevi dengenin yeniden sağlanması için bir telafi aracıdır; maddi kayıpları değil, ruhsal acıyı karşılamayı amaçlar. Buna ek olarak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 24.10.2007 tarih, 2007/787 E. – 2007/766 K. sayılı kararı da manevi tazminatın işlevini ve sınırlarını ortaya koymaktadır.
Manevi tazminat talebinin kabul edilebilmesi için eşin kusursuz veya diğerine göre daha az kusurlu olması gerekir. Aksi hâlde, yani talep edenin ağır ya da eşit kusurlu bulunduğu durumda mahkeme tazminat talebini reddedecektir.
Boşanmada Maddi Manevi Tazminatta Kusur Oranının Önemi
Kusur tespiti, boşanmada maddi manevi tazminat davalarının temel eksenini oluşturmaktadır. Yargıtay’ın yerleşik içtihadı dört temel senaryoyu düzenlemektedir:
1. Eşit kusur: Her iki tarafın eşit kusurlu olması halinde karşılıklı tazminat talepleri reddedilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 20.10.2021 tarih, 2021/6161 E. – 2021/7447 K. sayılı kararı bu ilkeyi somutlaştırmıştır.
2. Ağır kusur: Boşanmaya sebebiyet veren olaylarda ağır kusurlu olan eş, karşı taraftan tazminat talep edemez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 01.12.2022 tarih, 2022/637 E. – 2022/1641 K. sayılı kararı ağır kusur ile tam kusur arasındaki farkı ortaya koymuştur.
3. Az kusur: Az da olsa kusuru bulunan eşin tazminat hakkı oluşur; ancak kusur oranı miktarı etkiler. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 12.11.2014 tarih, 2014/24172 E. – 2014/22506 K. sayılı kararı bu dengeyi belirlemiştir.
4. Kusursuzluk: Tarafların hiçbirisinin kusuru bulunmuyorsa tazminat taleplerinin reddedilmesi gerekir.
Tazminat Miktarının Hesaplanması ve Takdir Kriterleri
Boşanmada tazminat miktarının belirlenmesinde matematiksel bir yöntem bulunmamakta; hâkim TMK m. 4 ve TBK m. 50-52 çerçevesinde hakkaniyet ilkesine göre takdir yetkisini kullanmaktadır. Değerlendirmede dikkate alınan başlıca kriterler şunlardır: tarafların ekonomik ve sosyal durumları, evlilik süresi, çocuk sayısı, yaşam koşulları, kusur ağırlığı ve kişilik hakkı ihlalinin boyutu. Tazminat hesaplama ilkeleri için 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve ilgili Yargıtay kararlarına başvurulabilir.
Usul ve Boşanma Davasında Tazminat Talebi
Maddi ve manevi tazminat talepleri, boşanma davası içinde ya da boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresi içinde ayrı dava olarak açılabilir (TMK m. 178). Boşanma davasında kesinleşen kusur tespiti, sonraki tazminat davalarında bağlayıcıdır. Dava açmadan önce çekişmeli boşanma delil stratejisini de değerlendirmeniz önerilir. Ayrıca Çorum boşanma avukatı desteği için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Sonuç ve Pratik Öneriler — Boşanmada Maddi Manevi Tazminat Davasında Çorum Boşanma Avukatı
Boşanmada maddi manevi tazminat hakkının elde edilmesi, kusur durumunun doğru tespit edilmesine ve boşanmaya sebebiyet veren olayların yeterli delille ispat edilmesine bağlıdır. Tazminat taleplerini boşanma dilekçesine eklemek, ilerleyen süreçte ayrı dava açma zorunluluğunu ortadan kaldırır.
Çorum boşanma avukatı veya Çorum aile avukatı arıyorsanız, Av. Enes Manti Hukuk Bürosu boşanma tazminat davalarında yanınızda olmaktan memnuniyet duyar.
Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes Manti Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.