Boşanma sonrası mal paylaşımı, birçok eşin boşanma sürecinde en çok merak ettiği konulardan biridir. Türk Medeni Kanunu (TMK), 01.01.2002 tarihinden itibaren yasal mal rejimi olarak “edinilmiş mallara katılma” rejimini benimsemiştir. Bu rejim çerçevesinde eşlerin evlilik süresince edindikleri mallardaki artık değer yarı yarıya paylaşılır. Çorum boşanma avukatı olarak edindiğimiz deneyim, mal paylaşımı davalarının doğru stratejiyle yönetildiğinde eşlerin hak ettikleri payı alabildiğini göstermektedir.
Boşanmada Mal Paylaşımı: Hangi Mal Rejimi Geçerli?
Mal paylaşımında uygulanacak rejim, evlilik tarihine göre belirlenir. 01.01.2002 tarihinden önce evlenenler için eski 743 sayılı Medeni Kanun’daki “mal ayrılığı” rejimi, bu tarihten sonra için ise TMK m. 202 uyarınca “edinilmiş mallara katılma” rejimi uygulanır. Uzun evliliklerde her iki dönem için ayrı hesaplama yapılması gerekebilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 03.03.2008 tarih, 2008/896 E. – 2008/2616 K. sayılı kararı bu dönemsel ayrıma ilişkin temel ilkeleri ortaya koymuştur.
Mal rejimi, TMK m. 225/2 uyarınca boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona erer. Bu tarihten sonra edinilen mallar tasfiyeye dahil edilmez. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 22.11.2016 tarih, 2015/5946 E. – 2016/15938 K. sayılı kararı, tasfiye tarihinin belirlenmesine ilişkin kuralları netleştirmiştir.
Edinilmiş Mal ve Kişisel Mal Ayrımı
Mal paylaşımında hangi malların paylaşıma dahil olduğu kritik bir sorundur. TMK m. 219 uyarınca edinilmiş mallar; maaş, ücret, çalışma gelirleri ve bunların yatırımlarından oluşan mallardır. Kişisel mallar ise TMK m. 220 kapsamında; evlilik öncesi edinilen mallar, miras ve bağış yoluyla gelen mallar ve manevi tazminatlardır. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 19.01.2015 tarih, 2013/16004 E. – 2015/1001 K. sayılı kararı, bağış yoluyla devredilen taşınmazın zemin değerinin kişisel mal sayılacağını, ancak değer artışının paylaşıma dahil olacağını hükme bağlamıştır.
TMK m. 222/son uyarınca bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 08.10.2012 tarih, 2012/1660 E. – 2012/8748 K. sayılı kararı bu karineyi teyit etmektedir. Kişisel mal savunmasını öne süren eş, bunu ispat etmekle yükümlüdür.
Artık Değer ve Katılma Alacağı Hesabı
Edinilmiş mallara katılma rejiminde temel hesap formülü: Artık Değer = Edinilmiş Mallar – Borçlar + Eklemeler (TMK m.229) – Denkleştirmeler (TMK m.230). Her eşin artık değerinin yarısı diğer eşin katılma alacağını oluşturur (TMK m. 236/1). Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 04.04.2013 tarih, 2012/12242 E. – 2013/4971 K. sayılı kararı bu hesaplama formülünü ayrıntılı biçimde ele almıştır. Hesaplamaların inşaat mühendisi, mali müşavir ve hukukçu bilirkişilerden oluşan heyet tarafından yapılması gerekmektedir.
Değer Artış Payı ve Katkı Payı Alacağı
Bir eşin diğerine ait malın edinilmesine, korunmasına veya iyileştirilmesine katkıda bulunması halinde değer artış payı alacağı doğar (TMK m. 227). Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 08.04.2014 tarih, 2013/15066 E. – 2014/6372 K. sayılı kararı bu katkıların ispatında somut değer göstergelerinin esas alındığını ortaya koymaktadır.
01.01.2002 öncesi dönem için eski mal ayrılığı rejiminde katkı payı alacağı hakkı mevcuttur. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 27.01.2015 tarih, 2014/8561 E. – 2015/1622 K. sayılı kararı katkı payı alacağının hesaplanmasında paranın alım gücündeki değişimin dikkate alınması gerektiğini hükme bağlamıştır. Mal paylaşımı davalarına ilişkin hukuki süreçler için 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve Yargıtay kararlarına başvurabilirsiniz.
Mal Paylaşımı Davasında Usul ve Zamanaşımı
Katılma ve değer artış payı alacakları için 10 yıllık zamanaşımı süresi geçerlidir (TMK m. 240). Süre, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren işlemeye başlar. Katılma alacağı davalarında faize “karar tarihinden” itibaren hükmedilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 12.09.2012 tarih, 2012/365 E. – 2012/561 K. sayılı kararı mal rejiminin tasfiyesine ilişkin genel ilkeleri belirlemiştir. Boşanma davası ve tazminat süreçleri hakkında Boşanmada Tazminat yazımızı ve Çorum avukat hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz.
Sonuç — Boşanma Sonrası Mal Paylaşımında Çorum Boşanma Avukatı ile Süreç Yönetimi
Boşanma sonrası mal paylaşımı davaları, bilirkişi hesaplamalarını ve kapsamlı belge sunumunu gerektiren teknik davalardır. Eşin banka hesaplarını, taşınmazlarını ve diğer varlıklarını zamanında tespit ettirmek, ihtiyati tedbir kararı almak sürecin seyrini belirler.
Çorum boşanma avukatı veya Çorum mal paylaşımı avukatı arıyorsanız, Av. Enes Manti Hukuk Bürosu mal paylaşımı ve edinilmiş mallara katılma rejimi davalarında yanınızda olmaktan memnuniyet duyar.
Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes Manti Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.