İçeriğe atla 
Yoksulluk nafakası şartları miktarı konusu, boşanma sonrasında özellikle çalışmayan veya düşük gelirli eşler açısından hayati önem taşıyan bir hukuki mesele olarak öne çıkmaktadır. Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesi, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşe, diğer eşin mali gücü oranında süresiz nafaka ödenebileceğini düzenlemektedir. Çorum boşanma avukatı olarak edindiğimiz deneyim, nafaka miktarının ve süresinin doğru stratejilerle önemli ölçüde etkilenebildiğini göstermektedir.
Yoksulluk Nafakası Nedir? (TMK m.175)
Yoksulluk nafakası, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren talep edilebilir. Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş, kusuru daha ağır olmamak şartıyla diğer eşten yoksulluk nafakası talep edebilir (TMK m. 175). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 09.07.2020 tarih, 2017/2208 E. – 2020/575 K. sayılı kararı, yoksulluk nafakasının amacının eşi ekonomik bağımlılıktan kurtarmak değil, yoksulluktan korumak olduğunu ve “yoksulluk” kavramının dar yorumlanması gerektiğini ortaya koymuştur.
Yoksulluk Nafakasının Şartları
Yoksulluk nafakasına hükmedebilmek için dört temel şartın bir arada bulunması gerekmektedir: (1) Tarafların boşanmış olması, (2) nafaka talep edenin yoksulluğa düşmüş ya da düşecek olması, (3) tarafın kusuru ile diğerinin kusurunun karşılaştırılmasında kusursuz veya daha az kusurlu olması, (4) nafaka ödeyecek eşin mali gücünün bulunması. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 06.04.2021 tarih, 2017/2667 E. – 2021/413 K. sayılı kararı bu dört şartı sistematik biçimde ele almıştır.
Yoksulluk ölçütü bakımından asgari ücret düzeyi, yaşam koşulları ve sosyal güvence durumu dikkate alınmaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 08.12.2022 tarih, 2022/1118 E. – 2022/1701 K. sayılı kararı, çalışma gücü bulunmayan ve düzenli geliri olmayan eşin yoksulluğa düşeceğine hükmetmiştir.
Yoksulluk Nafakasında Kusur Durumunun Etkisi
Yoksulluk nafakası talebinin kabulü için nafaka talep eden eşin kusurunun, diğer eşinkinden “ağır” olmaması yeterlidir. Tam kusurlu eş nafaka talep edemez; ancak az kusurlu ya da eşit kusurlu taraf nafaka hakkını yitirmez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 11.03.2021 tarih, 2017/2494 E. – 2021/248 K. sayılı kararı bu ilkeyi netleştirmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 07.03.2023 tarih, 2022/10474 E. – 2023/853 K. sayılı kararı ise evlilik süresinin nafaka miktarını belirlemede belirleyici bir faktör olduğunu vurgulamıştır.
Yoksulluk Nafakasının Miktarı ve Belirlenmesi
Nafaka miktarı belirlenirken hâkim; tarafların ekonomik ve sosyal durumlarını, evlilik süresini, çocuk sayısını, nafaka alacaklısının çalışma kapasitesini ve nafaka borçlusunun ödeme gücünü bir bütün olarak değerlendirir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 03.05.2023 tarih, 2022/150 E. – 2023/406 K. sayılı kararı, hakkaniyete uygun nafaka miktarının tespitinde paranın satın alma gücündeki değişimin de gözetilmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 17.09.2024 tarih, 2023/8058 E. – 2024/5900 K. sayılı kararı da nafaka belirlemesinde güncel ekonomik koşulların esas alınacağını teyit etmektedir.
Nafaka miktarının belirlenmesine ilişkin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.175 hükümlerine ve Yargıtay içtihatlarına başvurulabilir.
Yoksulluk Nafakasının Kaldırılması ve Azaltılması
Yoksulluk nafakası, nafaka alıcısının yeniden evlenmesi, ölümü ya da yoksulluktan kurtulması halinde kendiliğinden sona erer. Koşulların değişmesi durumunda nafaka azaltılmasına veya kaldırılmasına ilişkin dava açılabilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 27.11.2024 tarih, 2023/581 E. – 2024/576 K. sayılı kararı, nafakanın kaldırılması şartlarını en güncel içtihatla ortaya koymaktadır. Nafakaya itiraz ve azaltma davaları için Boşanma Sonrası Mal Paylaşımı yazımıza ve Çorum avukat hizmetlerimize bakabilirsiniz.
Sonuç — Yoksulluk Nafakası Davasında Çorum Boşanma Avukatı ile Süreç Yönetimi
Yoksulluk nafakası davalarında hâkimin takdir yetkisi geniş olmakla birlikte, son yıllarda Yargıtay HGK’nın kararları miktarın belirlenmesinde daha nesnel kriterlerin esas alınmasını sağlamıştır. Nafaka talebini destekleyecek belgeler (SGK kayıtları, gelir durumu, sağlık raporları) sürecin başından itibaren derlenmeli ve dosyaya eklenmelidir.
Çorum boşanma avukatı veya Çorum aile avukatı arıyorsanız, Av. Enes Manti Hukuk Bürosu yoksulluk nafakası ve boşanma davalarında yanınızda olmaktan memnuniyet duyar.
Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes Manti Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.