İçeriğe atla 
Kişisel veri suçlarında şikayet şartının bulunup bulunmadığı, uygulamada en sık hataya düşülen usul meselelerinden biridir. Türk Ceza Kanunu’nun 139. maddesi, özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçların kural olarak şikayete bağlı olduğunu belirtmekle birlikte üç suçu bu kuralın dışında tutmuştur. Çorum ceza avukatı olarak takip edilen dosyalarda, bu istisnanın gözden kaçırılmasının doğrudan hükmün bozulmasına yol açtığı görülmektedir.
Bu yazıda TCK 139’un kapsamı, hangi suçların resen soruşturulduğu, şikayetten vazgeçmenin sonuçları ve uzlaştırma tartışması güncel Yargıtay kararları ışığında ele alınmaktadır.
Kişisel Veri Suçlarında Şikayet Şartı Var mıdır? (TCK 139)
TCK’nın 139. maddesinin birinci fıkrasına göre kişisel verilerin kaydedilmesi, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme suçları hariç olmak üzere, bu bölümde yer alan suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlıdır. Maddenin güncel metnine mevzuat.gov.tr üzerinden 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu metninden ulaşılabilir.
Buna göre kişisel verilerin kaydedilmesi (TCK 135), verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme (TCK 136) ve verileri yok etmeme (TCK 138) suçları resen soruşturulan suçlardandır. Bu üç suç bakımından mağdurun şikayeti dava şartı değildir; Cumhuriyet savcısı suçu öğrenir öğrenmez soruşturmaya başlamak zorundadır. Buna karşılık haberleşmenin gizliliğini ihlal, kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve özel hayatın gizliliğini ihlal suçları şikayete bağlıdır.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi 18.11.2013 tarih, 2013/5030 E. – 2013/25781 K. sayılı kararında bu ayrım açıkça ortaya konulmuştur. Daire, TCK 135, 136 ve 138. maddelerinde düzenlenen kişisel verilerin kaydedilmesi, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme suçlarının soruşturulmasının ve kovuşturulmasının şikayete bağlı olmadığını tespit etmiş; bu suçun şikayete tabi olduğu ve şikayetçinin hükümden sonra ibraz ettiği vazgeçme dilekçesi nedeniyle bozma öneren tebliğname görüşüne iştirak etmemiştir.
Şikayetten Vazgeçme Kamu Davasını Düşürür mü?
Kişisel veri suçlarında şikayet şartı aranmadığı için mağdurun soruşturma veya kovuşturma aşamasında şikayetinden vazgeçmesi, TCK 73/4 ve CMK 223/8 uyarınca düşme kararı verilmesine gerekçe yapılamaz. Yargıtay bu yöndeki düşme kararlarını istikrarlı biçimde bozmaktadır.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi 18.09.2019 tarih, 2018/8379 E. – 2019/9055 K. sayılı kararı, mağdurla tanışıp iletişim kurmak isteyen sanığın, mağdurun kişisel veri niteliğindeki fotoğraflarını internet ortamında hukuka aykırı şekilde ele geçirip oluşturduğu sahte Facebook hesabı üzerinden yayımladığı olaya ilişkindir. Yerel mahkeme, mağdurun kovuşturma evresinde şikayetinden vazgeçmesi üzerine düşme kararı vermiştir. Daire, TCK 139/1 uyarınca bu suçun soruşturulması ve kovuşturulmasının şikayete bağlı olmadığını belirterek düşme kararını yasal olmayan gerekçeye dayalı bulmuş ve hükmü bozmuştur.
Aynı yaklaşım Yargıtay 12. Ceza Dairesi 28.06.2017 tarih, 2016/2308 E. – 2017/5616 K. sayılı kararında da sürdürülmüştür. Daire, sanığa yüklenen TCK 136/1 kapsamındaki suçun TCK 139/1 gereğince şikayete tabi suçlardan olmadığının gözetilmediğini, buna rağmen mağdurun şikayetten vazgeçmesi nedeniyle TCK 73/4 ve CMK 223/8 uyarınca düşme kararı verilmesinin kanuna aykırı olduğunu belirterek hükmü bozmuştur.
Kişisel Veri Suçlarında Şikayet, Uzlaştırma ve HAGB İlişkisi
Şikayete tabi olmama, aynı zamanda uzlaştırma kapsamı bakımından da sonuç doğurur. Uzlaştırmaya tabi suçların belirlenmesinde şikayete bağlılık ölçütü esas alındığından, resen soruşturulan kişisel veri suçları kural olarak uzlaştırma kapsamında değildir. Bu husus, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına yönelik itiraz incelemelerinde sıkça tartışma konusu olmaktadır.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi 23.12.2025 tarih, 2024/2295 E. – 2025/9085 K. sayılı kararı bu tartışmayı çözmektedir. Somut olayda sanık hakkında TCK 136/1 ve 62/1 uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezasına hükmedilmiş, ardından hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir. Sanık müdafiinin itirazı üzerine mercii ağır ceza mahkemesi, söz konusu suça ilişkin uzlaştırma işlemlerine başvurulmadığından bahisle itirazı kabul ederek kararı kaldırmıştır. Daire, TCK 139. maddesinin bu suçun soruşturulması ve kovuşturulmasını şikayet şartına bağlamamış olması karşısında itirazın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesini hukuka aykırı bularak mercii kararını kanun yararına bozmuştur.
Kişisel Veri Suçlarında Şikayet Bakımından Öne Çıkan Yargıtay Kararları
Aşağıda, kişisel veri suçlarında şikayet uygulamasına yön veren güncel Yargıtay içtihatlarının konusu ve vardığı sonuç özetlenmiştir:
- Yargıtay 12. Ceza Dairesi 08.05.2019 tarih, 2018/8182 E. – 2019/5890 K. sayılı kararı: Mağdurun kişisel veri niteliğindeki cep telefonu numarasının rızası dışında yayımlanması eyleminin hukuki nitelendirilmesinin yapıldığı dosyada Daire, eylemin verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçunu oluşturduğunu belirlemiştir. Kararda ayrıca bu suçun soruşturulmasının ve kovuşturulmasının şikayete bağlı olmadığı açıkça vurgulanarak, mağdurun iradesinden bağımsız olarak yargılamanın sürdürülmesi gerektiği ortaya konulmuştur.
- Yargıtay 12. Ceza Dairesi 11.12.2024 tarih, 2023/2826 E. – 2024/7417 K. sayılı kararı: Daire, sanığın sübut bulan eyleminin soruşturulmasının ve kovuşturulmasının şikayete bağlı olmadığını tespit etmiştir. Karar, resen takip ilkesinin yalnızca soruşturma aşamasında değil, hükmün kurulması ve kanun yollarında da gözetilmesi gereken bir dava şartı sorunu olduğunu göstermesi bakımından önemlidir.
- Yargıtay 12. Ceza Dairesi 04.11.2013 tarih, 2012/22005 E. – 2013/24489 K. sayılı kararı: Yerel mahkeme, kovuşturma aşamasında her iki mağdurun da şikayetlerinden vazgeçtiğinden bahisle sanıklar hakkında düşme kararı vermişti. Daire, TCK 139/1 gereğince sanıkların üzerlerine atılı verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçunun soruşturulmasının ve kovuşturulmasının şikayete bağlı olmadığının gözetilmediğini belirterek düşme kararını kanuna aykırı bulmuş ve hükmü bozmuştur.
Bu kararların tam metinlerine Yargıtay Karar Arama sistemi üzerinden esas ve karar numarasıyla ulaşılabilir. Konuyla bağlantılı olarak kişisel veri suçlarında nitelikli haller (TCK 137) yazımız da incelenebilir.
Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum Ceza Avukatı ile Süreç Yönetimi
Kişisel veri suçlarında şikayet şartının bulunmaması, hem mağdur hem de şüpheli bakımından önemli sonuçlar doğurur. Mağdur açısından; şikayet süresinin kaçırılmış olması dava açılmasına engel değildir ve savcılık suçu öğrendiği anda resen harekete geçmek zorundadır. Şüpheli açısından ise mağdurla anlaşılması veya şikayetten vazgeçilmesi tek başına dosyayı kapatmaz; bu nedenle savunmanın esasa ilişkin argümanlar üzerine kurulması gerekir.
Uygulamada dikkat edilmesi gereken üç nokta vardır: birincisi, eylemin TCK 135, 136 veya 138 kapsamında mı yoksa şikayete tabi olan özel hayatın gizliliğini ihlal ya da haberleşmenin gizliliğini ihlal kapsamında mı kaldığının doğru belirlenmesi; ikincisi, şikayetten vazgeçmeye dayalı düşme kararlarına karşı süresinde kanun yoluna başvurulması; üçüncüsü, uzlaştırma yönlendirmelerinin TCK 139 çerçevesinde denetlenmesidir. Diğer hizmet alanlarımız için Çorum avukat ve hukuki danışmanlık hizmetleri sayfamızı inceleyebilirsiniz. Kişisel veri suçlarında şikayet ve resen soruşturma konusunda bir dosyanız varsa, Çorum ceza avukatı arayışınızda Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes MANTI Hukuk Bürosu (Çorum Barosu Sicil No: 996) ile iletişime geçebilirsiniz.