İçeriğe atla 
Mal rejiminde kişisel mallar, boşanmada yapılacak tasfiyede en belirleyici kavramlardan biridir. Edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulandığı durumlarda eşin kişisel malları tasfiyeye dahil edilmez; bu mallar üzerinde diğer eşin katılma alacağı hakkı doğmaz. Bu nedenle hangi malların kişisel mal sayılacağının doğru bilinmesi, hem tasfiye hesabını hem de dava stratejisini doğrudan etkiler. Çorum boşanma avukatı olarak kişisel mal-edinilmiş mal ayrımını her dosyada titizlikle analiz etmekteyiz.
TMK m.220: Kişisel Mal Sayılan Varlıklar
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 220. maddesi kişisel malları tahdidi (sınırlı sayı) olarak belirlemiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 23.09.2025 tarih, 2024/7615 E. – 2025/7728 K. sayılı kararı ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17.12.2019 tarih, 2017/1618 E. – 2019/1370 K. sayılı kararında bu kapsamdaki varlıklar şu şekilde sıralanmıştır: (1) Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşyalar; (2) Mal rejiminin başlangıcında eşin sahip olduğu malvarlığı değerleri; (3) Miras ya da bağış yoluyla karşılıksız kazanılan mallar; (4) Kişisel mal yerine geçen ikame değerler (örn. kişisel malla satın alınan taşınmaz).
Karine ve İspat Yükü (TMK m.222)
TMK m.222 uyarınca eşlerden biri üzerinde kayıtlı olan malın hangi mal grubuna girdiği ispat edilemezse edinilmiş mal olduğu karine olarak kabul edilir. Dolayısıyla bir malın kişisel mal olduğunu iddia eden eş bunu ispat etmek zorundadır. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 08.07.2010 tarih, 2010/1097 E. – 2010/3788 K. sayılı kararında ispat yükünün kişisel malı iddia eden tarafa ait olduğu ve bu ispat için tapu kayıtları, banka dekontları, miras belgesi (veraset ilamı) veya bağış sözleşmesinin esas alınacağı hükme bağlanmıştır.
Miras ve Bağış Yoluyla Edinilen Mallar
Evlilik süresince miras ya da bağış yoluyla elde edilen mallar kişisel mal niteliğindedir; ancak belgelenmesi şarttır. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 06.05.2015 tarih, 2014/6404 E. – 2015/10057 K. sayılı kararında mirasın açıldığı tarihin ve mirasçılık belgesinin delil olarak dosyaya sunulması gerektiği; yalnızca tanık beyanına dayalı miras iddiasının hükme esas alınamayacağı açıklanmıştır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 18.05.2023 tarih, 2022/3289 E. – 2023/2547 K. sayılı kararında ise bağış sözleşmesinin resmi şekil koşullarına uygun yapılmış olmasının zorunlu olduğu vurgulanmıştır.
Kişisel Malın Geliri Edinilmiş Mal Sayılır
TMK m.219/4-5 uyarınca, aksine anlaşma yoksa kişisel malların gelirleri edinilmiş mal sayılır. Bu önemli ayrım çoğu zaman göz ardı edilmektedir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 24.11.2011 tarih, 2011/4582 E. – 2011/6162 K. sayılı kararında kira geliri gibi kişisel maldan elde edilen gelirlerin tasfiyeye dahil edilmesi gerektiği ve bu gelirin mal rejiminin sona erdiği tarihte hâlâ mevcut olup olmadığının araştırılacağı hükme bağlanmıştır.
Manevi Tazminat Kişisel Mal Mıdır?
Kişisel zarara karşılık ödenen manevi tazminatlar kişisel mal sayılmaktadır. Buna karşın Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 23.05.2013 tarih, 2012/11340 E. – 2013/7775 K. sayılı kararında boşanma davası sonucu hükmedilen manevi tazminatın edinilmiş mallardan pasif (borç) olarak düşülemeyeceği; bu tazminatın ancak boşanmanın kesinleşmesiyle netlik kazanacağı belirtilmiştir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 13.12.2016 tarih, 2015/8567 E. – 2016/16897 K. sayılı kararında da aynı ilke pekiştirilmiştir. Edinilmiş mallardaki borç düşümü konusunda edinilmiş mallarda borçlar ve eksi değer yazımızı inceleyebilirsiniz.
İkame Değer Kuralı: Kişisel Malla Alınan Mal da Kişisel Mal
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 19.04.2011 tarih, 2010/5450 E. – 2011/2306 K. sayılı kararında ikame değer ilkesi netleştirilmiştir: Kişisel mal olduğu ispatlanan bir bedelin (örneğin miras parası) kullanılarak satın alınan taşınmaz, kişisel mal sayılır ve tasfiyenin dışında tutulur. Ancak karma finansmanla edinilen mallarda (kısmen kişisel, kısmen edinilmiş para) orantılı hesaplama yapılır. Yargıtay kararlarına Yargıtay Karar Arama üzerinden ulaşabilirsiniz.
Sonuç — Çorum Boşanma Avukatı ile Kişisel Mal Tespiti
Mal rejiminde kişisel mallar ile edinilmiş mallar arasındaki sınır, bilirkişi hesaplamalarını ve dava sonucunu doğrudan belirler. Bu sınırın yanlış çizilmesi, haksız katılma alacağı ödenmesine ya da gerçek alacağın eksik tahsil edilmesine yol açar. Çorum’da boşanma avukatı veya Çorum mal paylaşımı avukatı olarak Av. Enes Mantı Hukuk Bürosu, mal rejimi tasfiyesinin her aşamasında yanınızdadır.
Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes Mantı Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.