İçeriğe atla 
İtirazın kaldırılması davası, ilamsız icra takibine yapılan itirazla duran takibin yeniden işler hâle getirilmesini sağlayan, icra hukukuna özgü hızlı bir yoldur. Borçlu ödeme emrine itiraz ettiğinde takip durur; alacaklı elindeki belgenin niteliğine göre ya genel mahkemede itirazın iptali davası açar ya da icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını ister. Çorum icra avukatı olarak, doğru yolun seçilmesinin alacağın tahsil hızını doğrudan etkilediğini görüyoruz.
Bu yazıda itirazın kaldırılması davasının türlerini, dayanılabilecek belgeleri, icra inkâr tazminatını ve süreleri güncel Yargıtay kararları ışığında ele alıyoruz. Konunun usul ve şartlarına ilişkin temel bilgiler için itirazın kaldırılması usul ve şartları yazımızı da inceleyebilirsiniz. Temel düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu 68 ve 68/a maddeleridir.
İtirazın Kaldırılması Davası ile İtirazın İptali Davası Farkı
İki yol da aynı amaca hizmet eder ama usulleri farklıdır. İtirazın kaldırılması, icra mahkemesinde görülen, yalnızca belirli belgelere dayanılabilen ve dar yetkili bir incelemedir. İtirazın iptali ise genel mahkemede her türlü delille açılabilen tam bir yargılamadır. Elinde güçlü belge bulunan alacaklı için kaldırma yolu çok daha hızlı sonuç verir.
Mahkemeler, icra mahkemesinin yalnızca İİK 68’de sayılı belgelerle sınırlı bir inceleme yapabileceğini, yargılamayı gerektiren itirazları çözemeyeceğini vurgulamaktadır (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 26.12.2016 tarih, 2016/8839 E. – 2016/26083 K. sayılı kararı). Belgenin niteliği konusunda tereddüt varsa alacaklının genel mahkemeye yönlendirileceği kabul edilmektedir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 10.04.2023 tarih, 2022/9845 E. – 2023/2467 K. sayılı kararı). Alacak takiplerinin temelindeki işçilik alacakları için kıdem tazminatı hesaplama ve şartları yazımıza bakabilirsiniz.
Kesin Kaldırma ve Dayanılabilecek Belgeler
İtirazın kesin olarak kaldırılması, alacaklının İİK 68’de sayılı nitelikli belgelere dayanması hâlinde mümkündür. Bu belgeler; imzası ikrar edilmiş veya noterlikçe onaylı senetler, resmi dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dâhilinde usulüne uygun düzenledikleri belgelerdir. Bu belgelerle borcun varlığı kanıtlanırsa icra mahkemesi itirazı kesin olarak kaldırır.
Mahkemeler, borçlunun borca itirazını ancak yine İİK 68 kapsamındaki belgelerle çürütebileceğini kabul etmektedir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 09.11.2007 tarih, 2007/17553 E. – 2007/20797 K. sayılı kararı). Bono ve çek gibi kambiyo senetlerinin de kesin kaldırmaya esas alınabileceği belirtilmektedir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 19.11.2009 tarih, 2009/14131 E. – 2009/23109 K. sayılı kararı).
Geçici Kaldırma, İmza İnkârı ve İcra İnkâr Tazminatı
Adi bir senede dayanan takipte borçlu imzaya itiraz ederse, alacaklı itirazın geçici olarak kaldırılmasını talep edebilir; bu hâlde icra mahkemesi imza incelemesi yapar. İtirazın kaldırılması talebinin haksız çıkması veya borçlunun kötüniyetli itirazı durumunda, talep üzerine alacak miktarının yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilir.
Mahkemeler, icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacağın likit (belirli) olması gerektiğini vurgulamaktadır (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 21.02.2012 tarih, 2011/18446 E. – 2012/4378 K. sayılı kararı). İmza inkârının yersiz çıkması hâlinde borçlu aleyhine ayrıca para cezasına hükmedileceği de kabul edilmektedir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 25.12.2006 tarih, 2006/21401 E. – 2006/24692 K. sayılı kararı).
Süreler ve Yargılama Usulü
Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemelidir; bu süre kaçırılırsa aynı takip dosyası üzerinden bir daha bu yola başvurulamaz. İcra mahkemesi basit yargılama usulüyle ve genellikle dosya üzerinden hızlı bir inceleme yapar.
Mahkemeler, altı aylık sürenin hak düşürücü nitelikte olduğunu ve resen gözetileceğini kabul etmektedir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 29.12.2010 tarih, 2010/19306 E. – 2010/32339 K. sayılı kararı). İcra mahkemesi kararının maddi anlamda kesin hüküm oluşturmadığı, tarafların genel mahkemede dava açma haklarının saklı olduğu da vurgulanmaktadır (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 09.11.2010 tarih, 2010/13390 E. – 2010/26448 K. sayılı kararı).
Sonuç ve Pratik Öneriler — Çorum İcra Avukatı ile Süreç Yönetimi
İtirazın kaldırılması davasında belirleyici olan, eldeki belgenin İİK 68 kapsamına girip girmediğinin doğru değerlendirilmesi ve altı aylık sürenin kaçırılmamasıdır. Yanlış yolun seçilmesi hem zaman hem de tazminat hakkı kaybına yol açar. Güncel içtihatlara Yargıtay karar arama sisteminden ulaşabilirsiniz.
İcra takibi ve itiraz süreçleri usul hatalarına çok açıktır. Daha geniş destek için Çorum avukat ve hukuki danışmanlık hizmetleri sayfamıza göz atabilirsiniz. Alacağınızı hızlı ve doğru yolla tahsil etmek için Çorum icra avukatı arayışındaysanız Av. Enes Manti Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Profesyonel hukuki destek için Av. Enes Manti Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.